Opinie

Flatpost

Lezers reageerden op de eerste serie artikelen over ‘De flat’ – portretten van mensen in de L-flat in Zeist. Alle verhalen staan op nrc.nl/deflat

Lees de online versie van dit artikel op nrc.nl/flat

Eerste bewoner

Melkboer op de galerij

Wat een feest der herkenning, de serie over de L-flat. Ik was een eerste bewoonster, van zo’n tweekamerflatje achter de stortkoker. April 1968: ik was eindelijk van de hospita verlost. Het was duimen of ik er in mocht, want de toenmalige wethouder (PvdA) vond het maar niets, al die vrijgezelle vrouwen zonder toezicht in die appartementjes – dat zou wel eens bandeloosheid kunnen betekenen. Gelukkig had ik het respectabele beroep van onderwijzeres en mocht ik er één betrekken. 129 gulden was de huurprijs. Wat u beschrijft, gebeurde toen ook al: iemand die van de flat sprong – op een woensdagmiddag, vlak voor de voeten van een jongetje van onze school. Ik herken ook het dorpse. Ik kende de buren, de melkboer kwam langs over de galerij. Verder herinner ik me het zachte wiegen van het gebouw bij storm, de angst op de gezichten van langsschuivende visite, die vanuit de lift opeens met die open ruimte aan de andere kant van het balkonhek werd geconfronteerd. Maar vooral herinner ik me het uitzicht. Ik kon elke dag weer genieten van de zonsopkomst aan de ene kant en van de avondzon aan de andere kant van die flat.

Ik heb er met veel plezier gewoond.

oud-L-flatbewoonster, Alphen aan den Rijnbewonerspopulatie veranderd

Ongekend veel verhuisplannen

Met genoegen heb ik het artikel Het leven achter 728 voordeuren gelezen (8/2) . Toen ik mijn carrière in het woononderzoek begon, heb ik een uitvoerige enquête gehouden in de toen juist opgeleverde L-flat. Op 23 april 2016 leverde ik een bijdrage aan aflevering 6 ‘Our House’ van de tv-reeks Ondersteboven. Nederland in de jaren zestig (VPRO-NTR). Hierin zijn opnamen van de L-flat verwerkt, waarin ik met bewoners praat (te zien vanaf 25min40sec, red.). In 1968 bleek er een algemene tevredenheid bij de bewoners te zijn, maar tegelijkertijd een ongekend hoog niveau van verhuisplannen. Sinds de start is de samenstelling van de bewonerspopulatie drastisch veranderd. Het aandeel bewoners met verschillende migratie-achtergronden is sterk toegenomen. In grote lijnen vervult de L-flat nog steeds een moeilijk misbare functie in de volkshuisvesting.

oud-hoogleraar volkshuisvestingVerkeerde framing

Mag het objectiever?

Allereerst: compliment voor het initiatief! Maar kan het objectiever? Hebben jullie de geweldige renovatie van een aantal jaar geleden meegenomen? Een foto toont een hemd in de boom, achter de flat: dat kan zo naar het Stedelijk. Achter duct-tape! Vorige maand was er mooie bruiloftmuziek in het portaal.

Deze serie hadden jullie dus beter bij de Telegraaf kunnen aanbieden. Verkeerd framen wat in andere steden actueler en écht ernstig(er) is. Hier hangen nu camera’s en geldt een lik-op-stuk-beleid. Nauwelijks nog vuilniszakken naar beneden: 75 euro boete! Dagelijks schoonmaakbedrijf. Iedereen groet elkaar of maakt een praatje. Bij de lift op elkaar wachten. Heb je de kelders gezien? Alles wit geschilderd, meer verlichting, camera’s. Gebeurt nooit meer wat – voorzover ik waarneem. Ja: in november is een ruitje van mijn bus getikt, niks gestolen. Dat zal in duurdere wijken honderden procenten meer zijn.

L-flatbewoner, Zeist Ontsnappen uit armoede

Mixen is nodig

Voor mij zijn de verhalen over de L-flat heel herkenbaar. In mijn jeugd heb ik op de Hanoidreef in Overvecht gewoond met mijn broertje en mijn bijstandsmoeder. Het verschil zat hem toch wel in buren die in mijn ogen in goeden doen waren. Er waren buren met een BMW en een buurjongen die op ijshockey zat, een dure sport. Met de huidige regels over scheefwonen en passende toewijzing komt dat helaas minder voor. Mijn stelling is dat het mixen van bewoners uit alle sociale lagen nodig is om maatschappelijke kansen te zien en krijgen. Zelf ben ik ontsnapt aan de armoede uit mijn jeugd. Na een niet zo geslaagde middelbare-schooltijd ben ik als matroos bij de marine gegaan en heb ik mij daarna omhoog gewerkt in de ICT. De vraag is: is er voor de jonge bewoners van de L-flat ook licht aan de horizon?