Laatste nieuws

Lees terug: Nederland ligt deels plat en Trump roept noodtoestand uit in de VS

Het aantal vastgestelde besmettingen met het coronavirus in Nederland is vrijdag opgelopen tot 804. Er zijn nu tien mensen overleden. Nederland gaat vluchten uit de vier zwaarst getroffen landen weren. Steeds meer landen nemen vrijdag vergaande maatregelen om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Sportwedstrijden en evenementen wereldwijd worden opgeschort. Lees hier de laatste ontwikkelingen rond de pandemie.

Dit blog is gesloten

Dit blog met alle ontwikkelingen rond Covid-19 in binnen- en buitenland van vrijdag 13 maart is gesloten. Lees voor het laatste nieuws het coronablog van zaterdag 14 maart.

Wereldgezondheidsorganisatie WHO stelde vrijdag dat Europa het epicentrum is geworden van het coronavirus.

In Nederland werd duidelijk gehoor gegeven aan de oproep van het kabinet om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen. Veel mensen werkten vrijdag thuis, ook is twintig tot dertig procent van de leerlingen thuisgebleven ook al waren de scholen wel open en vonden er geen evenementen en bijeenkomsten plaats waar meer dan honderd mensen op af zouden zijn gekomen. In Noord-Brabant, Flevoland en Twente zijn dergelijke activiteiten via een noodverordening strafbaar gesteld.

Een korte samenvatting van de belangrijkste ontwikkelingen van vrijdag 13 maart:

  • Het aantal vastgestelde besmettingen met het coronavirus in Nederland liep vrijdag op tot 804. Er zijn nu tien mensen overleden.
  • Amerikaanse beurzen herstelden deels na een historische slechte week. President Trump kondigde noodhulp tot 50 miljard dollar aan. In Nederland sloot de AEX na eerder op de dag nog op forse winst te hebben gestaan met een miniem plusje.
  • KLM kondigde drastische stappen aan om het virus het hoofd te bieden. De luchtvaartmaatschappij wil werktijdverkorting aanvragen voor al het personeel en 1.500 tot 2.000 voltijdbanen schrappen.
  • Denemarken en Polen en later ook Oekraïne, Cyprus en Kosovo kondigden aan hun grenzen te sluiten voor buitenlanders. Goederen worden nog wel toegelaten.
  • Premier Rutte riep op te stoppen met hamsteren. Het is volgens hem niet nodig en bovendien "een beetje vervelend" en "niet sociaal" voor mensen die overdag werken en 's avonds lege schappen treffen.

Lees voor het laatste nieuws het coronablog van zaterdag 14 maart

Amerikaanse beurzen herstellen deels na slechte beursweek

Na de historische koersval van donderdag, herstelden de Amerikaanse beurzen vrijdag deels. Het slechtste resultaat sinds de oliecrisis van 1987 van donderdag werd opgevolgd door het beste resultaat sinds oktober van 2008. De Dow Jones-index sloot vrijdag 9,4 procent hoger en steeg met 1.985 punten.

De Amerikaanse beurzen reageerden sterk op het besluit van president Donald Trump om de bestrijding van Covid-19 tot nationale noodtoestand uit te roepen. Daarmee komt zeker 50 miljard dollar aan noodhulp beschikbaar.

Lees ook: De beurs kelderde zelden zo hard

Met de sterke stijging komt een slechte week voor de beurzen ten einde. Beleggers vrezen dat het nieuwe coronavirus tot een wereldwijde economische recessie zal leiden. Ondanks het herstel van vrijdag, leverde de Dow Jones 18,8 procent ten op zichte van vorige week. De AEX-index noteerde vrijdag een miniem plusje en sloot 0,2 procent hoger. Donderdag daalde de index bijna 11 procent.

Scholen kiezen voor andersoortig onderwijs

Basis- en middelbare scholen en mbo-instellingen gaan in hun onderwijs en opvang de komende tijd prioriteit geven aan kinderen van ouders die in de collectieve sector werken, leerlingen uit groep 8 en examenkandidaten. Ook hoeft het onderwijs niet meer in de klas, maar kan via (digitaal) langeafstandsonderwijs. Ze zullen zich op een andere manier van onderwijs richten om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen.

Dat is vrijdagavond afgesproken in een crisisberaad tussen de ministers van Onderwijs Arie Slob (ChristenUnie) en Ingrid van Engelshoven (D66), de sectorraden en de vakbonden naar aanleiding van het coronavirus en het nieuwste kabinetsadvies. „We zien dat veel leraren en leerlingen ziek thuiszitten en sommige scholen sluiten”, zegt Anko van Hoepen, vicevoorzitter van de PO-Raad, de vereniging van basisschoolbesturen. „We hebben gekeken naar wat kunnen we in deze tijd doen in het belang van goed onderwijs.”

Lees ook: Geen voetbal, wel school. Leg dat maar eens uit

Gemeenten, kinderopvangcentra en schoolbesturen zullen onderwijs en opvang voor kinderen van ouders die in de zorg, het onderwijs of bij de politie of brandweer werken, gezamenlijk moeten organiseren, zegt Van Hoepen. Over de organisatie van langeafstandsonderwijs zal de komende tijd worden nagedacht.

Vrijdag bleek dat, ondanks het kabinetsbeleid dat basis- en middelbare scholen en mbo’s open blijven, veel leerlingen toch thuisbleven. Hier kiezen zij voor vanwege lichte ziekteverschijnselen, omdat hun leraar ziek is of omdat hun ouders het onverantwoord vinden naar school te gaan.

Sommige scholen en mbo-instellingen besloten daarom toch dicht te gaan, zoals ROC Friese Poort. „De gezondheid van onze medewerkers en studenten weegt voor ons zwaar”, aldus de mbo-instelling, die in eerste instantie een week sluit. De instelling spreekt van „inconsistent” kabinetsbeleid, omdat bijeenkomsten met meer dan honderd mensen afgelast moeten worden maar in het gebouw dagelijks grotere groepen zullen zijn.

KLM neemt drastische maatregelen tegen coronacrisis

KLM heeft verregaande maatregelen getroffen om het hoofd te bieden aan de coronacrisis. De luchtvaartmaatschappij schrapt onder meer vijftienhonderd tot tweeduizend voltijdbanen. Dat heeft KLM vrijdagavond aan het personeel laten weten. KLM spreekt over „ingrijpende maatregelen” die genomen moeten worden omdat de crisis „van ongekende omvang” is.

Lees meer in ons nieuwsbericht: KLM schrapt 1.500 tot 2000 banen vanwege coronacrisis

Christelijke organisaties organiseren Dag van het Nationaal Gebed

Nederlandse christelijke organisaties, waaronder de ChristenUnie en de EO, organiseren wegens de uitbraak van Covid-19 op woensdag 18 maart De Dag van het Nationaal Gebed om „ongerustheid over te geven aan God en anderen, bijvoorbeeld zorgpersoneel, te zegenen".

De situatie in Nederland wordt met de dag ernstiger, schrijven de initiatiefnemers vrijdag in een persbericht. Woordvoerder Mark de Boer: „Het leed en de onzekerheid die deze situatie met zich meebrengt, is voor iedereen voelbaar. Als christenen geloven we dat we ons daar niet door hoeven te laten leiden. We mogen vertrouwen dat God ook in deze situatie de Heer is.”

De bijeenkomst vindt met het oog op het coronavirus niet plaats in een kerkgebouw, maar wordt via internet en sociale media verspreid. De „virtuele gebedsbeweging” zal op 18 maart de hele dag live via het internet uitgezonden worden. Op drie momenten - om 09.00, 12.00 en om 15.00 uur - zal een centraal gebedsblok ingeleid worden vanuit de kapel van de EO in Hilversum. De dag wordt om 19.00 uur afgesloten. Andere kerken en organisaties worden opgeroepen om zelf ook invulling te geven aan de gebedsdag.

Regering-Trump maakt 50 miljard dollar vrij voor bestrijding coronavirus

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de uitbraak van Covid-19 in de Verenigde Staten vrijdagavond tot nationale noodsituatie uitgeroepen. Hiermee wordt een pakket maatregelen van kracht dat volgens Trump „de volle kracht van de federale overheid kan ontketenen”. Een van die maatregelen is het vrijmaken van een bedrag van 50 miljard dollar (omgerekend 45 miljard euro) om de verspreiding van het virus tegen te gaan.

Daarnaast krijgt de minister van Volksgezondheid de mogelijkheid bepaalde wetten en regels tijdelijk te omzeilen om artsen en ziekenhuizen de benodigde „flexibiliteit” te geven in de strijd tegen het virus. Trump riep vrijdagochtend (lokale tijd) tijdens een persconferentie ook ziekenhuizen op hun noodplannen te activeren. De president verwacht de komende week zeker een half miljoen Covid-19 testen beschikbaar te stellen.

Lees ook: Met het ‘buitenlands’ virus gaat ook nationalisme viral in de VS

Trump kondigde zijn persconferentie bij het Witte Huis enkele uren geleden aan met een tweet, voorzien van de tekst „onderwerp: coronavirus”. Amerikaanse media vermoedden al snel dat de president de noodtoestand uit zou roepen. Inmiddels heeft het coronavirus 46 van de 50 Amerikaanse staten bereikt.

Het uitroepen van een nationaal noodgeval is in de Verenigde Staten mogelijk onder de Stafford Act. Die stelt de Federal Emergency Response Agency (FEMA) in staat grote bedragen aan noodhulp beschikbaar te stellen. Normaliter wordt de Stafford Act ingezet bij zware natuurrampen, maar in 2000 gebruikte Bill Clinton de Act om de westnijlvirusinfecties in New York tot nationale noodsituatie uit te roepen.

Trump tijdens zijn toespraak bij het Witte Huis. Foto Evan Vucci/AP

'Fase rood' voor Brabantse ziekenhuizen

Brabantse ziekenhuizen staan wegens de uitbraak van Covid-19 onder grote druk. Volgens het Regionaal Overleg Acute Zorgketen (ROAZ) Brabant is er sinds donderdagavond sprake van 'de rode fase'. De tien Brabantse ziekenhuizen moeten extra maatregelen nemen om de continuïteit van de acute zorg te beschermen.

„We zitten in fase rood. Dat is een organisatiecode, géén militaire code”, benadrukt Wim Pleunis, woordvoerder van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis in Tilburg desgevraagd. „We geven zo aan waar ziekenhuizen zich op moeten voorbereiden.” Ziekenhuizen worden opgeroepen hun capaciteit vergroten, als ze daar niet al mee bezig waren. Veel ziekenhuizen namen eerder al dergelijke maatregelen, zegt Pleunis. Het gaat bijvoorbeeld om het annuleren van niet-acute operaties, zoals het vervangen van een heup.

De maatregelen zijn niet voor ieder Brabants ziekenhuis hetzelfde. In het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis werd bijvoorbeeld een eerder gesloten vleugel van de intensive care heropend, vertelt Pleunis. Andere ziekenhuizen trekken het verlof van zorgmedewerkers in of schrappen opleidingsprogramma's. Ziekenhuizen en andere zorgverleners overleggen daarnaast meer, zodat ze sneller patiënten over kunnen nemen als bijvoorbeeld een intensive care volloopt.

Het Bredase Amphia Ziekenhuis heeft maatregelen getroffen. Foto John van Hamond

Van fase zwart 'absoluut geen sprake'

Op dit moment zijn er nog voldoende voorraden, bedden op de intensive care en in isolatie om de coronauitbraak op te vangen. Hoe dat zich ontwikkelt, kan Pleunis niet zeggen. „We leven met de dag. Niemand heeft een glazen bol om in te kijken.” Als bestellingen van maskers of operatiegaasjes niet geleverd kunnen worden, liggen tekorten op de loer. Pleunis: „Het enige wat we kunnen doen is ons zo goed mogelijk voorbereiden.”

Als zorginstellingen ondanks de genomen maatregelen nog steeds onvoldoende capaciteit hebben, kan over worden gegaan tot de 'zwarte fase'. Dan wordt gesproken over een landelijke crisis. „Maar daar is nu absoluut geen sprake van”, zegt Pleunis.

Het ov rijdt meestal nog wel, maar stap achterin de bus

Stap achterin de bus in om de chauffeur niet aan te steken, houd zelf je chipkaart tegen de scanner en betaal zo mogelijk met de pin. Dat vragen OV-bedrijven aan passagiers om de verspreiding van het coronavirus te remmen. Ze hebben met brancheorganisatie OV-NL een aantal afspraken gemaakt om verspreiding van het virus te voorkomen. In sommige regio's is de dienstregeling aangepast omdat er minder reizigers verwacht worden of te veel medewerkers ziek zijn geworden.

Het virus lijkt de grootste impact te hebben op de buslijnen van Arriva in Brabant. Scholen en nachtbussen zijn daar geschrapt en ook de bus naar de Efteling rijdt niet meer nu het pretpark gesloten is. In Limburg rijden eveneens minder Arrivabussen en -treinen.

Er zijn meer bedrijven die hun dienstregeling hebben aangepast: HTM in en rond Den Haag, bijvoorbeeld, net als U-OV in Utrecht, RET in Rotterdam en Qbuzz in Groningen-Drenthe en rond de Drechtsteden. GVB in Amsterdam rijdt in de spits met minder voertuigen, evenals de NS.

Connexxion meldt in de meeste regio's geen bijzonderheden. Wel waarschuwt het bedrijf dat er lijnen kunnen uitvallen en reizigers er goed aan doen om de reisinformatie te checken. Vooralsnog zijn er alleen in het noorden van Noord-Holland bussen die in de remise blijven.

In sommige delen van het land verandert er weinig of niets. De dienstregeling van de vervoersmaatschappij Breng (regio Arnhem-Nijmegen) is ongewijzigd, net als die van EBS (Haaglanden, Waterland en Voorne-Putten Rozenburg), Hermes (Zuidoost-Brabant en Arnhem-Nijmegen), Keolis (verschillende regio's, ook waar het bedrijf onder de naam Syntus rijdt) en OV Regio IJsselmond. De veerboot naar Texel vaart ook nog, maar TESO raadt passagiers aan zoveel mogelijk afstand van elkaar te bewaren.

RIVM-directeur verwacht dat helft van Nederlanders coronavirus zal krijgen

Uiteindelijk zal de helft van alle Nederlanders besmet worden met het coronavirus, verwacht RIVM-baas Jaap van Dissel. In een interview met NRC benadrukt hij dat dit geen ramp hoeft te zijn, omdat de meeste mensen milde klachten krijgen.

Lees hier het interview: ‘Helft Nederlanders zal uiteindelijk virus krijgen’

Denemarken en Polen sluiten grenzen

Mensen zonder Deens paspoort komen vanaf zaterdag Denemarken niet meer in. Premier Mette Frederiksen heeft vrijdagavond bekendgemaakt dat de grenzen zaterdag om 12.00 uur gesloten worden. Dit geldt voor minstens een maand.

„Alle toeristen, reizigers, vakantiegangers en buitenlanders die geen legitieme reden hebben om Denemarken binnen te komen, zullen aan de grens tegengehouden worden”, zei Frederiksen. Goederen zoals voedsel, medicijnen en industriële producten mogen het land wel binnenkomen. Denen wordt aangeraden hun thuisland niet te verlaten.

Kort na de Deense aankondiging maakte ook de Poolse premier Mateusz Morawiecki bekend de grenzen gedeeltelijk te sluiten. Treinen en vluchten mogen het land niet meer binnenkomen, vrachtvluchten uitgezonderd. Eerder adviseerde de regering Polen al het land niet te verlaten.

Voorverkiezingen Louisiana uitgesteld, 414 nieuwe besmettingen in VS

De Amerikaanse staat Louisiana heeft diens gouverneur gevraagd om de voorverkiezingen van 4 april uit te stellen om verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen.

Als het aan de regering van de staat ligt worden de voorverkiezingen met ruim twee maanden uitgesteld tot 20 juni. Daarvoor heeft topfunctionaris Kyle Ardoin een spoedverzoek ingediend bij gouverneur John Bel Edwards, zo zei hij vrijdag volgens persbureau AP tijdens een persconferentie. Zo moet de „de gezondheid en veiligheid” van stemgerechtigden en betrokken ambtenaren beschermd worden.

Bij 33 inwoners van Louisiana is het coronavirus vastgesteld. Ongeveer twee op de drie besmettingen zijn inwoners van de hoofdstad New Orleans. Louisiana is de eerste staat die vanwege Covid-19 ingrijpt in de voorverkiezingen. De Democratische presidentskandidaten Joe Biden en Bernie Sanders gelasten eerder grote campagnebijeenkomsten af. Het debat tussen de twee van aanstaande zondag wordt zonder publiek gehouden.

414 nieuwe diagnoses

In de Verenigde Staten zijn inmiddels 1.678 besmettingen met het coronavirus vastgesteld, meldt het Center for Disease Control and Prevention (CDC) vrijdag. Sinds donderdag zijn er 414 diagnoses bijgekomen. Vijf Amerikanen stierven van donderdag op vrijdag aan het nieuwe coronavirus. Het aantal dodelijke slachtoffers in de VS komt daarmee op 41.

President Donald Trump gaat volgens Amerikaanse media de uitbraak van Covid-19 vrijdagavond formeel tot noodsituatie verklaren. Die kwalificatie maakt het makkelijker om geld en andere middelen beschikbaar te maken voor bestrijding van de crisis. Het virus is inmiddels in 46 staten van de 50 Amerikaanse staten en in District Columbia aangetroffen.

Varianten van coronavirus in VS komen niet uit Europa

De varianten van het nieuwe coronavirus die nu in de Verenigde Staten steeds meer mensen besmetten, komen niet uit Europa. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde deze week plotseling een inreisverbod voor buitenlanders vanuit Europa af, om nieuwe besmettingen te voorkomen. Maar uit de genetische informatie die wetenschappers verzamelen van circulerende coronavirussen blijkt dat de epidemie in de VS direct geïmporteerd is vanuit China en daarna de kans heeft gekregen zich uit breiden.

Op het softwareplatform NEXTstrain is het spoor van het Sars-Cov-2 virus helemaal te volgen aan de hand van de genetische vingerafdrukken van de verschillende virusstammen. Het is een belangrijk nieuw gereedschap voor epidemiologen om in te schatten welke maatregelen zij het beste kunnen nemen om het virus in te dammen. Ook in Nederland wordt dit veel gebruikt. Deze week voegden virologen van het Erasmus MC 73 sequenties van Nederlandse coronavirussen toe aan de internationale stamboom. Hoe meer gegevens erin komen, hoe betrouwbaarder de reconstructie van het verloop van de epidemie.

Lees meer over de stamboom van het virus: Stamboom laat zien: het is nog altijd een vreemd virus

Canada raadt inwoners af te reizen, Rusland vermindert vluchten uit Europa

De regering van Canada raadt haar inwoners aan alleen het land te verlaten als dit nodig is. Canadezen die terugkomen uit andere landen, wordt aangeraden twee weken thuis te blijven. Dat heeft premier Justin Trudeau vrijdagavond bekendgemaakt. Een onbekend aantal internationale vluchten zal opgeschort worden en cruiseschepen met meer dan vijfhonderd mensen aan boord mogen tot juli niet afmeren in Canada.

Ook heeft Trudeau beloofd dat de regering grote bedragen beschikbaar zal stellen voor de strijd tegen het coronavirus. Mogelijk gaat het om meerdere miljarden, schrijft persbureau Reuters. De premier noemde het virus een „serieuze bedreiging voor de volksgezondheid” die „serieus genomen moet worden”. In Canada zijn 157 gevallen bekend, één persoon is overleden aan Covid-19.

Trudeau heeft ook op persoonlijk vlak met het coronavirus te maken. Hij zit twee weken in zelfisolatie omdat zijn vrouw positief is getest op het virus dat Covid-19 veroorzaakt. De persconferentie gaf hij vanaf zijn huis. Trudeau's vrouw vertoont „lichte griepsymptomen”, zijn kinderen en de premier zelf voelen zich vooralsnog prima.

In navolging van verschillende landen heeft ook Rusland vrijdag bekendgemaakt het aantal vluchten uit Europese landen te verminderen. Vanaf maandag wordt het aantal passagiersvluchten uit de EU-lidstaten en Noorwegen en Zwitserland verminderd. Eerder besloot het land al de meeste vluchten van en naar Italië, Duitsland, Frankrijk en Spanje op te schorten. In Rusland zijn 45 gevallen bekend.

Trudeau tijdens de persconferentie bij zijn huis. Foto BLair Gable/Reuters

Nog weinig Covid-19-diagnoses in Afrika, maar het aantal neemt toe

Het aantal Afrikaanse landen waar besmettingen met Covid-19 zijn vastgesteld neemt toe. In 16 van de 54 landen op het continent zijn gevallen bekend, meldt persbureau AP. Dat aantal steeg in één etmaal met zes landen. Het continent telt 1,3 miljard inwoners en verschillende landen kampen met zorgstelsels die onder grote druk staan.

Donderdag en vrijdag zijn de eerste gevallen vastgesteld in Kenia, Guinee, Ethiopië, Gabon, Ghana en Soedan, aldus AP. Toch zijn grote aantallen zieken, zoals de tienduizenden in China of duizenden in Iran, Zuid-Korea en een aantal Europese landen, in Afrika nog niet gevonden, blijkt uit de cijfers die de Johns Hopkins Universiteit verzamelt. Egypte, Algerije en Zuid-Afrika kennen vooralsnog met respectievelijk 80, 26 en 24 bevestigde gevallen het grootste aantal besmettingen in Afrika.

Deskundigen zeggen tegen AP dat het voor de regio extra belangrijk is om de uitbraak te beteugelen omdat bij een groot aantal besmettingen minder mensen toegang zullen hebben tot goede zorg dan in bijvoorbeeld Europa. Daar komt bij dat sommige landen ook andere gezondheidscrises te verwerken hebben.

Recordaantal doden in één dag in Italië

In Italië zijn de afgelopen 24 uur 250 mensen overleden aan Covid-19. Dat heeft Angelo Borrelli, het hoofd van de Bescherming Burgerbevolking vrijdagavond bekendgemaakt. Dat is het hoogste aantal sinds het begin van de uitbraak van het coronavirus. Het aantal besmettingen is sinds donderdag met ruim tweeduizend toegenomen tot 14.955. Ruim 1.400 patiënten zijn hersteld.

Italië is na China het zwaarst getroffen door het coronavirus. In China zijn 80.945 besmettingen bekend, meer dan 3.100 patiënten zijn daar overleden. Ruim 64.000 Chinezen zijn inmiddels hersteld van de ziekte.

Mensen met gezichtsbescherming voor een supermarkt in Milaan. Foto Andrea Canali/EPA

Geen bezoek en verlof meer voor gevangenen

Gedetineerden mogen vanaf zaterdag tijdelijk geen bezoek ontvangen. Ook worden alle verloven van gedetineerden, tbs-gestelden en zogenoemde justitiële jeugdigen per direct opgeschort. De Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) treft deze extra maatregelen om de verdere verspreiding van het coronavirus te voorkomen.

Er zijn op dit moment nog geen besmettingen in de justitiële inrichtingen bekend, maar de bescherming van het personeel en de gedetineerden staat volgens de DJI voorop. Dat zou „gezien het besloten karakter van de inrichtingen grote gevolgen hebben voor personeel en gedetineerden”. Er zijn draaiboeken voorbereid.

Gedetineerden krijgen tot zeker 31 maart wel meer mogelijkheden voor telefonisch contact of waar mogelijk via Skype. Noodzakelijk bezoek van advocaten dat niet telefonisch of digitaal kan, mag wel doorgaan. Voor jongeren in een Justitiële Jeugdinrichting geldt een uitzondering; zij mogen nog wel bezoek krijgen van hun ouders of wettelijk verzorgers.

Vooralsnog gaan rechtszaken in Nederland gewoon door, maakte de Raad voor de Rechtspraak eerder op vrijdag bekend. Waar mogelijk zullen gedetineerden de zittingen bijwonen via een beeldverbinding vanuit de gevangenis.

'Trump bestempelt Covid-19-uitbraak als noodsituatie'

De Amerikaanse president Donald Trump is van plan de uitbraak van het coronavirus aan te merken als noodsituatie. Persbureaus Reuters en Bloomberg melden op basis van anonieme bronnen dat hij vrijdagavond de zogenoemde Stafford Act in werking stelt. Dat doet hij om geld en andere middelen vrij te maken voor de bestrijding van de ziekte.

De Stafford Act moet staten en lagere overheden helpen om de ziekte effectiever te bestrijden, onder meer door miljarden vrij te maken waarover rampenbestrijdingsdienst FEMA beschikt. Trump licht zijn besluit vrijdagavond om 20.00 uur Nederlandse tijd toe, aldus de persbureaus.

De regering-Trump is verweten het virus onvoldoende serieus te nemen. Hoewel in de Verenigde Staten volgens de infectieziektebestrijders van het CDC al meer dan 1.200 besmettingen zijn vastgesteld en 36 mensen zijn overleden, hield Trump aanvankelijk vol dat de uitbraak vergelijkbaar zou zijn met een normale griepgolf. Inmiddels heeft hij een aantal maatregelen afgekondigd, zoals het inreisverbod vanuit een groot aantal Europese landen waaronder Nederland.

Maandag spreekt Trump met de andere leiders van de G7-landen over de bestrijding van het virus.

Lees meer over Trumps reactie op Covid-19: Voor Trump blijft het virus bovenal een ‘buitenlands’ gevaar

Turkije en Curaçao schorten vluchten van en naar Europese landen op

Turkije staakt vluchten van en naar Nederland en acht andere Europese landen om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat heeft de Turkse minister van Transport vrijdag bekendgemaakt, meldt persbureau Reuters. Momenteel zijn er vijf besmettingen met Covid-19 in Turkije bekend.

Het Turkse inreisverbod gaat zaterdagochtend in en heeft naast Nederland betrekking op Duitsland, België, Frankrijk, Spanje, Noorwegen, Denemarken, Oostenrijk en Zweden. Tot in ieder geval 17 april zijn vluchten van en naar deze landen geschrapt. Eerder schrapte het land al vluchten van en naar Irak, Italië, China en Zuid-Korea.

Volgens persbureau ANP worden ook Nederlandse vluchten naar Curaçao geweerd in een poging de verspreiding van het coronavirus op het eiland te beperken. Deze vrijdag werd de eerste besmetting met Covid-19 in Curaçao gedetecteerd. Vluchten uit andere Europese landen zijn volgens ANP ook niet langer welkom. Het is niet duidelijk om welke landen het gaat.

'Braziliaanse president Bolsonaro's Covid-19-onderzoek was negatief'

De Braziliaanse president Jaïr Bolsonaro is getest op het coronavirus, maar blijkt niet besmet te zijn. Dat meldt de president op zijn Facebookpagina. Er gingen enige tijd geruchten dat Bolsonaro Covid-19 onder de leden had, maar die verhalen doet hij als als „fake news”.

De gezondheidstoestand van de president staat in de belangstelling omdat een van zijn naaste medewerkers besmet is met het virus. Communicatiemedewerker Fabio Wajngarten was er zaterdag ook bij toen Bolsonaro ging dineren met de Amerikaanse president Donald Trump in Mar-a-Lago.

Het virus heeft wereldwijd mensen getroffen die in hoge regeringskringen bewegen. In het Verenigd Koninkrijk is staatssecretaris voor Volksgezondheid Nadine Dorries besmet, in Australië minister van Binnenlandse Zaken Peter Dutton en in Canada de vrouw van premier Justin Trudeau. De Canadese premier heeft vrijdagmiddag (Nederlandse tijd) zelf gezegd dat hij geen symptomen van het virus vertoont en zich goed voelt.

WHO: Europa is epicentrum van pandemie geworden

Europa is het nieuwe „epicentrum” van de pandemie van het coronavirus. Dat heeft directeur-generaal Tedros Adhanom Ghebreyesus van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) vrijdag gezegd. In Europa zijn momenteel meer besmettingen van het virus en sterfgevallen door Covid-19 bekend dan in de rest van de wereld (minus China) samen.

Tedros benadrukte dat landen niet moeten onderschatten wat voor impact het coronavirus heeft. „Landen die naar andere landen met grote uitbraken kijken en denken 'dat gebeurt ons niet', vergissen zich vreselijk. Het kan iedereen overkomen.” Ook vertelde Tedros dat wereldwijd inmiddels meer dan vijfduizend mensen zijn gestorven aan Covid-19, een „tragische mijlpaal”.

Twitter avatar WHO World Health Organization (WHO) "Europe has now become the epicenter of the #COVID19 pandemic, with more reported cases and deaths than the rest of the world combined, apart from #China. More cases are now being reported every day than were reported in 🇨🇳 at the height of its epidemic"-@DrTedros #coronavirus

Estafette met olympische vlam gestaakt

Het eerste deel van de estafette met de olympische vlam van Griekenland naar Japan wordt gestaakt. De lopers trokken in de eerste twee dagen van de tocht grote aantallen belangstellenden, zegt het Griekse Olympisch comité (HOC). Dat achten het Griekse ministerie van Volksgezondheid en het HOC niet meer verantwoord vanwege de uitbraak van het coronavirus.

De olympische vlam wordt altijd ontstoken in het Griekse Olympia. Die ceremonie vond dit jaar vanwege het virus plaats achter gesloten deuren. Daarna zou de fakkel een rondje door Griekenland maken, om vervolgens in het Panathinaikostadion overgedragen te worden aan de organisatoren van de Olympische Spelen. Die laatste stap vindt donderdag plaats - eveneens zonder publiek.

Het Internationaal Olympisch Comité laat weten het besluit te begrijpen, maar benadrukt nog eens dat er voorlopig geen sprake is van het afblazen van de Spelen zelf. Ook het tweede deel van de estafette, een rondje door alle prefecturen van Japan, gaat vooralsnog gewoon door.

Twitter avatar nzaccardi Nick Zaccardi Gerard Butler with the Olympic Flame in Sparta. https://t.co/A2iNuqwn5K https://t.co/w7G8EQST74

Rutte: geen reden om scholen te sluiten, stop met hamsteren

De Nederlandse regering ziet nog geen reden om scholen te sluiten om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat wordt niet geadviseerd door medische experts, zei premier Mark Rutte (VVD) vrijdag. Scholieren, leerkrachten en conciërges moeten - net als iedereen met klachten - wel thuisblijven, zei hij tijdens zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad.

Rutte noemt het „fijn en belangrijk" dat scholen open blijven, zodat kinderen onderwijs krijgen en hun ouders kunnen blijven werken. Scholen die graag dicht willen omdat zij bijvoorbeeld kampen met veel lesuitval vanwege zieke docenten, moeten in ieder geval zorg dragen voor examenleerlingen. Rutte vraagt dergelijke scholen zich ook in te spannen voor de opvang van scholieren, zodat ouders - met name die werken in vitale sectoren - aan het werk kunnen blijven.

'Hamsteren onnodig'

Hamsteren is niet nodig, benadrukte Rutte. Bovendien is het hamsteren „een beetje vervelend" en „niet sociaal" voor mensen die overdag werken en 's avonds lege schappen treffen. „In onze drogisterijen en supermarkten is genoeg te eten en genoeg te kopen. Er zijn geen tekorten."

Rutte prees tot slot het vermogen van Nederlanders om zich aan te passen aan de nieuwe maatregelen. „We kunnen dit alleen met z'n allen oplossen, met 17 miljoen mensen.”

Premier Rutte eerder deze maand. Foto Bart Maat/ANP

Alle wedstrijden Bundesliga alsnog afgezegd

De Duitse voetbalbond heeft vrijdag alsnog alle wedstrijden in de Bundesliga en de Tweede Bundesliga voor dit weekend geschrapt. Dat betekent dat de voetbalcompetitie in alle grote Europese voetballanden de komende dagen stilligt. Aanvankelijk zouden de wedstrijden in Duitsland wel gespeeld worden, maar zonder publiek.

De voetbalbond heeft nu besloten de wedstrijden uit te stellen omdat er vermoedens zijn van besmettingen „in de nabijheid van meerdere clubs en hun teams”. Een speler van Hannover 96 is besmet met het virus evenals een voetballer van FC Nürnberg. De bond hoopt het seizoen alsnog voor de zomer af te kunnen maken.

Italië, Spanje, Engeland en Frankrijk besloten al eerder voorlopig niet te voetballen vanwege de uitbraak van het coronavirus. Ook in Nederland, België en Portugal liggen de competities stil.

Twitter avatar DFL_Official DFL Deutsche Fußball Liga Nach aktuellen Entwicklungen in Zusammenhang mit dem #Corona-Virus: #DFL beschließt Verlegung des 26. Spieltags der #Bundesliga und 2. Bundesliga ➡️ https://t.co/1YLxW9rcco https://t.co/9jJaADVEtC

Steeds meer landen sluiten grenzen of voeren controles uit

Om de internationale verspreiding van Covid-19 te bestrijden hebben ook vrijdag meerdere landen beperkingen opgelegd aan het internationale persoonsverkeer. Nederland besloot eerder op de dag vliegtuigen uit China, Italië, Iran en Zuid-Korea voorlopig te weren.

  • Pakistan, dat grenst aan de zwaargetroffen landen China en Iran, maakte vrijdag bekend de landsgrenzen te sluiten. Ook wordt het aantal internationale vluchten ingeperkt, meldt persbureau Reuters. De maatregelen gelden voor zeker vijftien dagen. In het land zijn tot dusverre 21 besmettingen met Covid-19 vastgesteld.
  • De regering van Zwitserland maakte vrijdag bekend te gaan controleren aan alle grenzen. Inwoners van het land mogen niet zonder duidelijke reden naar het zwaargetroffen Italië reizen. Alleen Zwitsers die daar wonen of werken mogen de grens oversteken.

    Scholen in Zwitserland blijven tot in ieder geval 4 april gesloten. Evenementen met meer dan honderd personen zijn verboden en in restaurants en cafés mogen zich nog maar vijftig personen tegelijkertijd bevinden. De Zwitserse regering heeft een fonds van 10 miljard Zwitserse Frank (ca. 9,5 miljard euro) opgezet om de schade aan de economie te beperken.

  • Op Curaçao is voor het eerst een persoon met Covid-19 gediagnosticeerd, meldt minister van Financiën Kenneth Gijsbertha vrijdag, aldus persbureau ANP. Het zou volgens lokale media gaan om een Nederlandse toerist. Later op vrijdag maakt de regering van het eiland meer bekend.

Vanaf zaterdag twee weken alarmfase in Spanje

Premier Pedro Sánchez heeft een twee weken durende alarmfase afgekondigd in Spanje, die vanaf zaterdag ingaat. Dat heeft hij vrijdag gezegd. Het aantal bevestigde besmettingen met het coronavirus in het Zuid-Europese land blijft stijgen. Het zijn er nu 4.200, waarvan ongeveer de helft in de provincie Madrid is gelokaliseerd. Er zijn in totaal 120 mensen in Spanje overleden aan de gevolgen van Covid-19, van wie 64 in Madrid.

Nadat in Madrid en omgeving op woensdag de scholen, universiteiten en musea al dichtgingen en grote evenementen waaronder wedstrijden in het betaald voetbal werden afgelast, worden vanaf zaterdag ook de vijftienduizend barretjes en restaurants in de Spaanse hoofdstad en de rest van de provincie gesloten. Vanaf maandag leggen de rechtbanken in Madrid al het werk neer.

Ook andere delen van Spanje waaronder Baskenland, Galicië, Murcia en Catalonië lijden onder het virus. Zo zijn in Catalonië vier dorpjes met in totaal 70.000 inwoners de komende weken van de buitenwereld afgesloten.

Meer dan zestig landen hebben restricties opgelegd voor reizigers uit Spanje. De VS, Marokko en Venezuela zijn voorlopig verboden gebied voor mensen uit het Zuid-Europese land. De beurs van Spanje, de IBEX 35, staat na een historisch verlies op donderdag nu weer iets in de plus.

Lege winkels in Madrid. Foto Koen Greven

Rustige straten in Madrid. Foto Koen Greven

Ambtenaren en ministers werken door

Voor de ministeries gelden dezelfde regels als voor de rest van Nederland. Ambtenaren wordt dus verzocht om voorlopig thuis te werken als dit kan. Of dit tot achterstanden zal leiden op de departementen is nog niet duidelijk, zegt een woordvoerder van Binnenlandse Zaken. „Daar proberen we nu inzicht in te krijgen.”

Door de richtlijnen van het RIVM is het vandaag rustiger dan normaal op de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie en Veiligheid in Den Haag. Een aantal ambtenaren zegt niet thuis te kunnen werken, vrijdag voor het laatst naar het ministerie te komen of alleen nog even wat spullen te komen ophalen. Maar niet iedereen neemt de maatregelen serieus. Carlos Zeegers, werkzaam op het ministerie van Justitie en Veiligheid, blijft wel gewoon naar het ministerie komen: „Ik kan thuiswerken, maar ja, dan moet je alles gaan mijden. Ik heb de persconferentie gisteren gezien. Ze maken er een groot ding van.”

Ministers en staatsecretarissen gaan wel naar hun ministeries, maar niet meer naar grote bijeenkomsten. Of werkbezoeken doorgaan is nog onduidelijk. In de Tweede Kamer wordt nog vergaderd. Ook de ambtenaren op de ministeries, die de Kamerdebatten voorbereiden, werken daarom door.

Zeker vier middelbare scholen gesloten om coronavirus

Vier middelbare scholen in Soest, Baarn en Amsterdam blijven vanaf maandag twee weken gesloten vanwege de uitbraak van het coronavirus. Het gaat om het Baarnsch Lyceum en de Waldheim mavo in Baarn, het Griftland College in Soest en het Cornelius Haga Lyceum in Amsterdam. Dat melden de Amsterdamse school en de NOS vrijdag.

De scholen vinden het niet verstandig open te blijven vanwege de grote aantallen leerlingen die aanwezig zijn. Rector Kees Versteeg van het Griftland College zegt bijvoorbeeld tegen de NOS dat er „elke pauze en leswisseling 1.400 leerlingen door de gangen lopen". De leerlingen van de scholen in Baarn en Soest zullen online onderwijs krijgen.

Het Cornelius Haga Lyceum vervroegt de meivakantie met twee weken en zal de komende weken dus helemaal geen onderwijs geven. Als het na deze periode nodig blijkt de deuren gesloten te houden, zal het onderwijs doorgaan met „tussenoplossingen zoals les op afstand of roulerende lesroosters". De Amsterdamse school schrijft in een verklaring het overheidsbesluit om de scholen geopend te houden niet te begrijpen en niet „laks" om te willen gaan met de risico's die het coronavirus met zich meebrengt.

Donderdag maakte het kabinet bekend dat basis- en middelbare scholen in principe niet gesloten hoeven te worden, onder meer omdat op die plekken niet veel besmettingen plaatsvinden. Ook zou het thuishouden van kinderen betekenen dat hun ouders niet naar hun werk kunnen - wat gevolgen zou kunnen hebben voor onder meer de zorg. Onder meer in Italië, Spanje, Frankrijk, Portugal, Noorwegen en België zijn de scholen voorlopig wel dicht.

Grootste dagelijkse stijging van aantal besmettingen in VK

Het aantal gedetecteerde besmettingen met Covid-19 in het Verenigd Koninkrijk is vrijdag gestegen naar 798. De stijging met 208 patiënten is de grootste dagelijkse stijging sinds het coronavirus eind januari voor het eerst in het land werd vastgesteld. Donderdag waren nog 590 inwoners van het VK met de ziekte gediagnosticeerd.

Twee inwoners van het Verenigd Koninkrijk stierven tussen donderdag en vrijdagochtend aan de ziekte. In totaal eiste Covid-19 nu tien levens in het land, meldt de Britse regering vrijdag. Besmettingen concenteren zich vooral rond de hoofdstad Londen, maar ook in Schotland, Ierland en Wales zijn enkele tientallen mensen met Covid-19 gediagnosticeerd. Tot en met vrijdagochtend werden 32.771 inwoners van het Verenigd Koninkrijk getest op Covid-19. Inwoners van het land wordt geadviseerd zeven dagen thuis te blijven als zij koorts hebben of veel hoesten.

Het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken scherpte vrijdag het reisadvies naar zwaargetroffen regio's in Spanje aan. Alle niet-noodzakelijke reizen naar de hoofdstad Madrid, La Rioja en de gemeenten La Bastida, Vitoria en Miranda De Ebro worden afgeraden.

Kabinet weert vluchten uit Italië, Iran, China en Zuid-Korea

Vliegtuigen uit Iran, Italië, China en Zuid-Korea komen vanaf vrijdagavond Nederland niet meer in. Ook vluchten uit Hongkong worden geweerd, heeft minister Cora van Nieuwenhuizen (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) bekendgemaakt na afloop van de ministerraad. De beperkingen gelden voor vliegtuigen die na 18.00 uur zouden opstijgen.

De vier landen zijn de landen waar momenteel het grootste aantal besmettingen met het coronavirus is vastgesteld. Verschillende luchtvaartmaatschappijen mijden deze gebieden al langer. Bekeken wordt nog of Nederlanders of mensen die al lange tijd in Nederland wonen teruggehaald moeten en kunnen worden als ze in een van de landen gestrand zijn.

Er zijn volgens Van Nieuwenhuizen momenteel geen plannen om ook vluchten uit andere gebieden te weren. Wel zei de bewindsvrouw erbij dat het beleid op aanraden van deskundigen iedere dag gewijzigd kan worden. Mensen die uit China, Iran, Italië of Zuid-Korea komen worden niet extra getest, aldus de minister.

Met medewerking van Lamyae Aharouay.

Wall Street krabbelt ook weer op

Ook de handelsdag in de Verenigde Staten is positief begonnen. De Dow Jones opende 3,65 procent in de plus, de S&P 500 3,6 procent. De Nasdaq stond bij opening 5,7 procent hoger dan toen de beurs donderdag sloot, blijkt uit cijfers van Reuters. Eerder krabbelden ook de Europese beurzen weer enigszins op.

Donderdag was op de Amerikaanse beurzen de slechtste dag sinds 1987 en een van de slechtste handelsdagen in de geschiedenis. Ook de Nederlandse, Duitse en Engelse beurzen herstelden zich vrijdag licht na het bloedbad een dag eerder.

Reden voor de slechte prestaties van de beurzen is de onzekerheid rond de gevolgen van het coronavirus, het inreisverbod uit Europese landen dat Trump even eerder had aangekondigd en onrust op de oliemarkt. De Duitse regering kondigde vrijdag een pakket maatregelen aan om de economie te versterken.

Giro uitgesteld vanwege uitbraak coronavirus

De Giro d'Italia is tot nader order uitgesteld. In een aankondiging laat organisator RCS Sport weten dat daartoe is besloten „afgaande op de internationale en nationale situatie”. Hongarije, waar de eerste drie etappes zouden plaatsvinden, had eerder op vrijdag al besloten dat de ritten niet door konden gaan op de geplande data - 9, 10 en 11 mei. In Hongarije is de noodtoestand afgekondigd.

In de brief schrijft RCS dat „alle partijen overeen zijn gekomen dat zij samen willen werken om de start van de Giro d'Italia op een later moment in Hongarije te laten plaatsvinden”. Het is dus nog steeds de bedoeling dat deze editie van de koers in Hongarije begint, maar het is nog onbekend wanneer. RCS geeft aan op z'n vroegst op 3 april te beslissen over de nieuwe startdatum van de Italiaanse wielerronde, als de maatregelen die de Italiaanse overheid vorige week afkondigde zijn afgelopen.

Google, hoe moet ik mijn handen eigenlijk wassen?

Nu iedereen vanwege het virus wordt aangemoedigd vooral vaak en goed zijn handen te wassen, gaan veel meer mensen op zoek naar hoe dat eigenlijk moet. Het aantal mensen dat googelt op 'handen wassen' is in de afgelopen week sterk gegroeid, viel Google op.

Mensen tikten de afgelopen drie weken ongeveer tien tot veertien vaker 'handen wassen" in Google dan normaal. Dat blijkt uit statistieken die Google bijhoudt.

Hoeveel zoekopdrachten het in totaal betreft, maakt Google niet bekend. Wel is duidelijk dat handen wassen niet tot de populairste zoekopdrachten van Nederland hoort. Mensen kijken vooral of hun plannen nog doorgaan, en zoeken naar de naam van bioscopen of evenementen, blijkt uit gegevens van de zoekmachine. Ook zijn veel mensen op zoek naar het laatste nieuws over het virus.

Voor wie wil weten hoe je je handen moet wassen, heeft het Rode Kruis instructies op zijn website gezet. Daarbij staat ook vermeld wanneer je je handen moet wassen: als ze vies zijn, vóór (en als je met vlees werkt tijdens) het koken, na toiletbezoek of het verschonen van een kind, na het buitenspelen, het aanraken van dieren, het schoonmaken en als je neus hebt gesnoten of hebt gehoest of geniest in je handen.

Iran zet leger in tegen coronavirus

Iran gaat vanaf vandaag het leger inzetten om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De Revolutionaire Garde wordt ingezet om ervoor te zorgen dat mensen thuis blijven. Dat is bekendgemaakt op de Iraanse staatstelevisie, meldt persbureau Reuters vrijdag.

Binnen 24 uur zijn in Iran opnieuw tientallen mensen overleden. Het land is voor zover bekend na China en Italië het hardst geraakt door de uitbraak van het coronavirus. Het dodental liep vandaag op van 429 naar 514. Het aantal bevestigde besmettingen is toegenomen tot 11.364, zo’n 1.300 meer dan donderdag.

Zorgen om verspreiding virus naar vluchtelingenkamp Moria na besmettingsgeval op Lesbos

Artsen zonder Grenzen (AzG) waarschuwt voor de grote problemen die kunnen ontstaan als het coronavirus verspreidt naar het vluchtelingenkamp Moria op Lesbos. Het is er overvol, schoon water en zeep zijn amper voorradig en het is niet mogelijk om mensen die besmet zijn met het coronavirus te isoleren. De medische zorg is beperkt.

Als een van de inwoners van het kamp ziek wordt, is er volgens de non-gouvernementele organisatie een „extreem hoog” risico op verdere verspreiding. Er wonen nu ruim twintigduizend mensen in Moria, een kamp dat eigenlijk maximaal plaats biedt aan drieduizend bewoners. Eerder deze week werd bekend dat een inwoner van het eiland Lesbos positief is getest op Covid-19.

„De simpele aanbevolen maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen zijn voor hen onmogelijk”, zegt medisch coördinator Hilde Vochten in een persbericht over de adviezen om handen te wassen en sociaal contact te vermijden. AzG roept de autoriteiten van de Griekse eilanden op om maatregelen te nemen tegen het virus. De organisatie zegt nog geen goed 'noodplan' voor de vluchtelingenkampen te hebben gezien van de autoriteiten. Volgens het persbericht op de website is „evacuatie van de Griekse kampen nu urgenter dan ooit”.

Dodental door coronavirus in Nederland opgelopen tot tien, 190 nieuwe besmettingen

Er zijn in Nederland vijf nieuwe patiënten overleden die besmet waren met het coronavirus. Daarmee is het dodental de afgelopen 24 uur opgelopen tot tien, meldt het RIVM. Het aantal vastgestelde besmettingen nam met 190 toe tot 804.

De vijf mensen die zijn overleden aan het coronavirus, zijn alle vijf „oudere patiënten met onderliggend lijden”. 179 van de 804 patiënten bij wie Covid-19 is vastgesteld, werken in de zorg. Zorgpersoneel wordt vaker getest dan andere groepen, aldus het RIVM.

Het RIVM meldt niet van hoeveel patiënten onduidelijk is waar zij Covid-19 hebben opgelopen. Het toenemende aantal nieuwe besmettingen waarvan de bron niet kan worden achterhaald, was donderdag een van de aanleidingen voor de verdergaande maatregelen. Daardoor heeft Nederland „niet meer exact grip” op de uitbraak van het coronavirus, aldus minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD).

F1-eigenaar: seizoen begint pas eind mei

De organisatie van de Formule 1 houdt er rekening mee dat de eerste race van dit seizoen pas eind mei wordt verreden. De internationale autosportbond FIA, die over de reglementen van de sport gaat, verwacht daarentegen dat het seizoen op 1 mei aanvangt.

Het is nog onduidelijk wat dit betekent voor de drie wedstrijden die nu in mei gepland staan. Dat zijn Zandvoort (3 mei), Spanje (10 mei) en Monaco (24 mei).

Het nieuwe F1-seizoen zou dit weekend in Australië beginnen. Deze race werd vrijdag uitgesteld, net als de daaropvolgende wedstrijden in Bahrein en Vietnam. Vorige maand werd ook al de vierde GP van het seizoen in China van de kalender gehaald.

Jan Lammers met een Nederlandse vlag op het circuit van Zandvoort, bij de F1-auto van Max Verstappen. Foto Remko de Waal/ANP

Efteling gaat toch helemaal dicht

De Efteling gaat toch helemaal dicht. Dat heeft het Brabantse pretpark vrijdag besloten na overleg met de autoriteiten. Het park sluit zaterdag en gaat de rest van de maand niet meer open. Mensen die een overnachting hebben geboekt in het resort of een hotel, kunnen het hele weekend nog terecht.

De Efteling besloot eerder al evenementen met meer dan honderd bezoekers af te blazen. Ook het theater en het golfpark zijn al dicht. Met deze maatregelen voldeed het park aan het landelijke beleid om de verspreiding van het virus tegen te gaan dat donderdag werd afgekondigd. Dat het park nu helemaal dicht gaat is volgens het park in het belang van de veiligheid van de gasten en de medewerkers.

Het pretpark is met meer dan vijf miljoen bezoekers per jaar de populairste toeristische attractie van Nederland. De Efteling ligt in Kaatsheuvel, in het door Covid-19 zwaargetroffen Noord-Brabant. Volgens de meest recente cijfers zijn in die provincie 266 besmettingen vastgesteld. In heel Nederland zijn voor zover bekend 614 mensen ziek. In het komende uur worden naar verwachting nieuwe besmettingscijfers bekendgemaakt.

De ingang van de Efteling. Foto Remko de Waal/ANP

EU-noodfonds van 37 miljard euro tegen gevolgen coronavirus

De Europese Unie gaat een noodfonds van 37 miljard euro optuigen om de economische gevolgen van de uitbraak van het coronavirus op te kunnen vangen. Dat heeft de president van de Europese Commissie Ursula von der Leyen vrijdag bekendgemaakt.

Ook zal de EU flexibeler omgaan met begrotingstekorten van lidstaten, kondigde Von der Leyen aan. Daarnaast gaat de EU zo’n 8 miljard aan leningen beschikbaar stellen aan het bedrijfsleven.

Donderdag werd al bekend dat de Europese Centrale Bank (ECB) de kapitaaleisen voor banken verlaagt vanwege het coronavirus. Dit betekent dat banken goedkoper leningen kunnen afsluiten om de economische gevolgen van de uitbraak beter op te kunnen vangen. Daarnaast koopt de ECB voor 120 miljard euro extra aan obligaties op.

„Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie deze schok kan weerstaan”, aldus Von der Leyen. „Maar elke lidstaat moet zijn volledige verantwoordelijkheid nemen en de Europese Unie als geheel moet vastbesloten en verenigd zijn.”

Nederlanders in Vietnam nog een week in quarantaine

25 Nederlanders die sinds dinsdag vastzitten in de Vietnamese havenstad Hoi An blijven daar tot 20 maart in quarantaine. Dat zegt het ministerie van Buitenlandse Zaken, meldt persbureau ANP.

De groep was op reis met Kras Reizen, waarvan TUI Nederland het moederbedrijf is. De toeristen zitten nu in een voormalig hotel. Er wordt geprobeerd een ander hotel te vinden waarnaar de groep kan worden overgeplaatst. De Nederlanders zitten in quarantaine omdat zij in een vliegtuig hebben gezeten met iemand die mogelijk besmet is met het coronavirus.

Ook F1-races Bahrein en Vietnam gaan niet door

Ook de Grands Prix van Bahrein en Vietnam zijn uitgesteld vanwege het coronavirus, melden internationale persbureaus. De race in Bahrein stond gepland voor volgende week, die in Hanoi op 5 april. Daardoor gaan de vier eerste races van het Formule 1-seizoen niet door. De GP van Zandvoort op 3 mei is nu de eerste race op de kalender.

Eerder vrijdag werd de GP van Australië, de eerste race van het nieuwe seizoen die dit weekend zou beginnen, afgelast. De Grand Prix van China op 19 april werd vorige maand al van de kalender gehaald.

Eerste drie etappes in de Giro gaan niet door

De eerste drie etappes van de Giro d'Italia zijn geannuleerd. De Italiaanse wielerronde zou beginnen in Hongarije, maar de Hongaarse autoriteiten hebben vrijdag besloten dat het evenement daar niet door kan gaan vanwege de uitbraak van het coronavirus.

„Het organiserend comité kondigt aan dat de wedstrijd de veiligheid en gezondheid van de Hongaarse bevolking niet in het geding mag brengen”, schrijft Mariusz Revesz, lid van dat comité, in een verklaring op Facebook.

De zogeheten Grande Partenza, de eerste rit van de Giro, zou op 9 mei plaatsvinden in Boedapest. Daarna stonden etappes naar Gyor en tussen Szekesfehervar en Nagykanizsa gepland.

Volgens de sportnieuwswebsite Eurosport is nog onduidelijk of de rest van de wielerronde wel doorgaat.

Beurzen nog steeds voorzichtig in de groene cijfers

De Europese beurzen blijven lichte tekenen van herstel vertonen. In Amsterdam stond de AEX-index, die opende met plus 4 procent, rond 13.00 uur op een winst van 5,5 procent. De Londense FTSE-index staat op 7,5 procent winst, in Duitsland staat de DAX-index op plus 6,5 procent.

Ook op Wall Street wordt herstel verwacht. Uit futures valt af te leiden dat zowel de Dow Jones als de S&P 500 zullen openen met een winst van rond de 5 procent. Donderdag was voor de beurzen in New York de slechtste dag sinds 'Zwarte Maandag' in 1987.

Madrid sluit horeca, terwijl aantal besmettingen snel oploopt

In Madrid, de zwaarst getroffen regio van Spanje, gaan alle horecagelegenheden en niet essentiële winkels dicht om de verspreidingen van het coronavirus tegen te gaan. Bars, clubs, winkels en restaurants moeten vanaf zaterdag de deuren sluiten, meldt de Spaanse krant El Mundo. Apotheken en supermarkten blijven open.

In Madrid is het aantal bevestigde besmettingen vandaag opgelopen tot tweeduizend ten opzichte van 1.388 een dag eerder. Er zijn veertig doden gevallen door Covid-19 in de regio. Alle scholen en universiteiten in heel Spanje zijn al langer gesloten.

Eerder vandaag werd in Baskenland de noodtoestand uitgeroepen, wat betekent dat de Baskische regering verregaande maatregelen kan nemen om mensen thuis te laten blijven. Vrijdagochtend sloot Marokko de grens met Spanje. In heel Spanje is het aantal bevestigde besmettingen met ruim achthonderd opgelopen tot bijna vierduizend en zijn er 91 doden gevallen.

In Frankrijk, waar sinds donderdag 2.876 besmettingen zijn bevestigd, zijn de regels sinds vandaag ook aangescherpt. Bijeenkomsten met meer dan honderd mensen zijn verboden. Eerder waren dat bijeenkomsten met meer dan duizend bezoekers.

Duitse regering 'spant een vangnet voor de economie'

De Duitse bondsregering trekt miljarden uit om de economische gevolgen van het coronavirus zo goed mogelijk in te dammen. Dat heeft minister van Financiën Olaf Scholz vrijdag bekendgemaakt. Er komen onder meer soepelere kredietregelingen.

De regering zal „alles doen om deze crisis de baas te worden” en het land „goed door deze moeilijke tijd te loodsen”, zo zei Scholz. Volgens de minister is het land goed toegerust om dit soort problemen aan te kunnen. Voor kredietregelingen wordt een onbeperkte hoeveelheid geld vrijgemaakt, zegde hij toe. Ook worden er waar nodig garanties afgegeven voor ondernemers. Dat alles om te voorkomen dat bedrijven omvallen en werkgelegenheid verloren gaat. „We spannen een vangnet voor de economie”, aldus Scholz.

Voor de Noorse economie is de uitbraak van het virus een noodsituatie, zei de gouverneur van de centrale bank van dat land Oeystein Olsen tegen persbureau Reuters. Olsen verwacht een krimp van het bruto binnenlands product van 25 procent. De Chinese centrale bank kondigde aan extra reserves vrij te geven om de economische gevolgen te beperken. Het gaat om 550 miljard yuan, of 70,6 miljard euro.

Olaf Scholz gaf vrijdag toelichting op de financiële maatregelen Foto Jeon Hayung/EPA

Latijns-Amerikaanse landen schorten vluchten van en naar Europa op

Meerdere Latijns-Amerikaanse landen hebben vluchten van en naar Europa opgeschort om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat melden internationale persbureaus.

Argentinië, waar 31 bevestigde besmettingen zijn en één dode is gevallen, houdt alle vliegtuigen van en naar Europa, de VS, Iran, China, Japan en Zuid-Korea voor zeker dertig dagen aan de grond. Ook Peru schort voor onbepaalde tijd alle vluchten van en naar Europa en verschillende Aziatische landen op, terwijl Bolivia heeft laten weten dat te willen doen. Paraguay vliegt tot 26 maart niet meer op Europa. In Venezuela golden die reisbeperkingen al.

De landen nemen ook strenge maatregelen binnen de eigen grenzen. Zo zijn in veel landen publieke bijeenkomsten verboden en evenementen afgezegd. Ook zijn in enkele Latijns-Amerikaanse landen scholen al gesloten.

Dertig ton hulpgoederen en team van medici uit China aangekomen in Italië

Een vliegtuig vol hulpgoederen en medici van het Chinese Rode Kruis is in Italië aangekomen om te helpen bij de bestrijding van het coronavirus. Donderdagavond laat is een toestel met dertig ton goederen en negen medewerkers geland in Rome, meldt persbureau Reuters.

Aan boord van het vliegtuig waren onder meer gezichtsmaskers en beademingsapparatuur. Daar is in Italië grote behoefte aan, zei Francesco Rocca, baas van het Italiaanse Rode Kruis en van de internationale organisatie IFRC. Hij bedankt „al onze zusters en broeders van de familie die het Rode Kruis en de Rode Halvemaan vormen voor hun solidariteit met het Italiaanse Rode Kruis”.

Covid-19 werd voor het eerst in China vastgesteld en trof daar meer dan tachtigduizend mensen. Vrijdag meldden de Chinese autoriteiten nog maar acht nieuwe gevallen. De ziekte lijkt in Italië nog niet onder controle te zijn. Dat land telt ruim 15.000 patiënten en meer dan duizend dodelijke slachtoffers. Het openbare leven in het land is lamgelegd en de zorg staat er sterk onder druk.

Eerste besmettingsgevallen in Ethiopië en Guadeloupe

Ethiopië heeft de eerste besmetting met het coronavirus vrijdag bevestigd, volgens persbureau Reuters. Ook in Kenia en Guadeloupe zijn de eerste besmettingen geconstateerd.

Takele Uma Banti, de burgemeester van de Ethiopische hoofdstad Addis Abeba, schrijft op Twitter dat de patiënt in Ethiopië een Japanner is die op bezoek was in Ethiopië. „We moeten onnodige ontmoetingen en handen schudden vermijden”, aldus de burgemeester.

Tsjechië stelt inreisverbod in vanwege coronavirus

Vanaf maandag wordt alle buitenlandse bezoekers de toegang tot Tsjechië ontzegd. Alleen mensen die een verblijfsvergunning hebben, komen het land in. Dat heeft premier Andrej Babiš vrijdag laten weten volgens persbureau AP.

Eerder sloot Tsjechië de grens al voor zo’n vijftien landen, waaronder Nederland, Duitsland, Italië en Oostenrijk. De regering heeft alle publieke bijeenkomsten van dertig personen of meer verboden. Ook zijn andere openbare plekken als sportcentra en sauna’s gesloten.

Vijfduizend bedrijven hebben werktijdverkorting aangevraagd

Ruim vijfduizend bedrijven hebben vanwege het coronavirus werktijdverkorting aangevraagd. Dat laat het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid vrijdag weten. Twee dagen geleden stond de teller nog op 1.700. Dat is een veelvoud van de honderd tot tweehonderd aanvragen die het ministerie in een normaal jaar ontvangt.

Bedrijven die verwachten tijdelijk minder werk te hebben als gevolg van het virus, kunnen werktijdverkorting aanvragen. De medewerkers krijgen dan een tijdje een WW-uitkering om het bedrijf loonkosten te besparen. De regeling is bedoeld voor financiële schade die bedrijven lijden door oorzaken waar ze zelf weinig invloed op hebben, en die buiten het „normale ondernemersrisico” vallen.

Bedrijven die werktijdverkorting willen aanvragen, moeten naar verwachting ten minste 20 procent minder werkuren maken voor minimaal twee en maximaal 24 weken. Vanwege het grote aantal aanvragen wordt er op het ministerie „met man en macht” gewerkt, zo zei minister Wouter Koolmees (D66) tegen het ANP.

Wil je op de hoogte blijven van de laatste economische ontwikkelingen rondom het coronavirus? Schrijf je in voor NRC Lunchkoers

Slotetappe Parijs-Nice geschrapt

Het coronavirus heeft ook gevolgen voor de wielerkoers Parijs-Nice, een van de weinige grote sportevenementen die deze week nog wel doorgaan. De laatste etappe van de Franse koers in Nice gaat zondag niet door, heeft de organisatie besloten. Het eindklassement wordt zaterdag opgemaakt na de zevende etappe. Veel wielerploegen, waaronder het Nederlandse Jumbo-Visma, doen vanwege het coronavirus niet mee aan Parijs-Nice. Bahrain McLaren trok zich vandaag terug, onder meer uit angst voor eventuele reisrestricties.

Supermarkten: niet hamsteren

Er is voldoende voedsel in Nederland, supermarkten roepen daarom op om niet te hamsteren. „Dat is niet nodig. Mensen kunnen gewoon hun normale boodschappenroutine blijven volgen, er is voldoende voedsel,” zei Marc Jansen, directeur van het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL), vanochtend in het Radio 1 Journaal.

Na de bekendmaking van de nieuwe maatregelen in Nederland, zijn veel mensen extra boodschappen gaan doen, bevestigt Jansen. Veel supermarkten kampen daardoor met lege schappen, maar hij benadrukt dat eer hard gewerkt wordt om de voorraden weer aan te vullen. „Er is echt genoeg voedsel, je kunt gewoon de normale boodschappen blijven doen, elke dag weer.”

Twitter avatar cblnieuws CBL Het antwoord op de vraag of het nodig is om te hamsteren is: NEE. Voedsel is beschikbaar en alle hens aan dek om de voorraden weer snel aan te vullen. https://t.co/eZ7t8Sz6PW

Hamstereeen! Veel mensen delen foto's van lege schappen in de supermarkten. Maar is het nodig om nu massaal voedsel in te slaan? @JurgenvandeNOS vroeg het aan @cblnieuws. 🍞🥫🍌 pic.twitter.com/N8TphBiwe4

— NPO Radio 1 (@NPORadio1) March 13, 2020

Lees ook over het hamsteren donderdagmiddag: Nederlanders slaan vooral extra wc-papier in

Premier League stilgelegd

Zoals verwacht ligt ook de Premier League de komende weken stil. Tot 3 april wordt er niet gevoetbald, maakte de organisatie achter de competitie vrijdag bekend. Ook op de lagere Engelse profniveaus zijn de wedstrijden afgelast. De wedstrijden in Engeland zouden in eerste instantie gewoon doorgaan in lege stadions. Zowel de selecties van Arsenal, Chelsea en Everton zitten in quarantaine.

De komende weken wordt nauwelijks gevoetbald in Europa. De UEFA besloot eerder op vrijdag dat ook de wedstrijden in de Champions League en Europa League volgende week niet doorgaan.

Afgelopen dag tientallen doden in Iran

In Iran zijn in één dag opnieuw tientallen mensen overleden die besmet waren met het coronavirus. Het dodental in de islamitische republiek is opgelopen van 429 naar 514, meldt persbureau Reuters op basis van een verklaring van het Iraanse ministerie van Volksgezondheid. Het aantal bevestigde besmettingen is toegenomen tot 11.364, bijna 1.300 meer dan op donderdag.

Iran is na China en Italië het zwaarst getroffen door het coronavirus. Het land vroeg donderdag een lening van meer dan 5 miljard dollar aan bij het Internationaal Monetair Fonds om de uitbraak economisch het hoofd te bieden.

Volgens The Washington Post hebben autoriteiten verordonneerd dat speciale secties van begraafplaatsen worden aangelegd voor de overleden patiënten. Het zou gaan om zo veel nieuwe graven dat die zijn waar te nemen op satellietbeelden.

153 nieuwe besmettingen in België

Het aantal bevestigde coronabesmettingen in België is met 153 opgelopen tot 556, meldt persbureau ANP op basis van berichtgeving van het Belgische ministerie van Volksgezondheid. Tot nu toe zijn drie mensen overleden aan het coronavirus.

De Nationale Veiligheidsraad in België trof donderdagavond vergaande maatregelen om verspreiding van Covid-19 tegen te gaan. Alle lessen op Belgische scholen zijn tot 3 april opgeschort, evenals alle sportactiviteiten en culturele evenementen. Ook blijven restaurants en cafés gesloten. Komend weekend moeten ook alle winkels sluiten die geen „essentiële diensten” leveren.

Noodtoestand in Baskenland

In de Spaanse regio Baskenland is de noodtoestand uitgeroepen, meldt de Spaanse krant El País. Daarmee krijgt de Baskische regering vergaande bevoegdheden om maatregelen te treffen tegen verspreiding van het coronavirus, zoals verplichte thuisquarantaine. De regering kondigt later vandaag aan welke maatregelen worden getroffen.

Spanje telt nu meer dan 3.800 bevestigde besmettingen. Ruim tachtig mensen zijn overleden aan Covid-19. Madrid is het zwaarst getroffen. De burgemeester overweegt terrassen en horecagelegenheden te sluiten en houdt de mogelijkheid open dat de hele regio in quarantaine gaat. Dat is al gebeurd in Catalonië, waar meer dan 70.000 inwoners in quarantaine zitten en de grenzen door honderden agenten worden bewaakt. Ook in Andalusië worden later vandaag nieuwe maatregelen aangekondigd.

Toegang tot gerechtsgebouwen beperkt, zittingen gaan zoveel mogelijk door

De toegang tot gerechtsgebouwen wordt tot eind deze maand beperkt om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Zittingen moeten zoveel mogelijk doorgaan, aldus de Raad voor de Rechtspraak vrijdag.

Volgens de Raad is de kans wel groot dat bepaalde rechtszaken worden uitgesteld, bijvoorbeeld omdat direct betrokkenen niet naar de rechtbank kunnen komen. Ook is het denkbaar dat publiek wordt ondergebracht in een aparte zaal met videoverbinding, schrijft de Raad in een verklaring.

De Raad laat weten hiermee de gisteren bekendgemaakte richtlijnen te volgen van het RIVM en de nationale crisisorganisatie. Ook mensen die ziek of verkouden zijn en grotere groepen zijn tijdelijk niet welkom in rechtszalen.

Twitter avatar RechtspraakNL Rechtspraak Toegang tot gerechtsgebouwen wordt beperkt om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Mensen die ziek of verkouden zijn en ook grotere groepen zijn tijdelijk niet welkom. https://t.co/VtwchNxus9

Marktkooplui spannen kort geding aan tegen gedwongen sluiting

Marktkooplui spannen een kort geding aan tegen de gemeente Dordrecht vanwege het afgelasten van de markt. Zij zijn het er niet mee eens dat ze hun kramen moeten sluiten terwijl supermarkten wel open mogen blijven. Ook in Rotterdam en Amstelveen mogen geen markten plaatsvinden.

Henk Achterhuis, de voorzitter van de Centrale Vereniging voor de Ambulante Handel (CVAH), laat aan persbureau ANP weten dat er inmiddels tussen de zestig en zeventig markten zijn afgelast in Nederland. „We stappen naar de rechter omdat er 100 procent onrechtvaardig wordt gehandeld. Het niet doorgaan van de markten heeft enorme financiële gevolgen voor de eigenaren van de marktkramen.”

Omdat Dordrecht een van de eerste gemeenten was die de markt niet door liet gaan, spant de vereniging het eerste kort geding tegen deze stad aan. „De uitspraak van de rechter kunnen we dan ook gebruiken voor andere gemeenten waar de markten niet door mogen gaan”, aldus Achterhuis.

De Rotterdamse afdeling van CVAH raadt volgers op Facebook aan om „niet te grote voorraden aan te leggen en of per dag te bekijken wat je nodig hebt”.

Europees voetbal komende week stilgelegd

De Champions League en Europa League zijn stilgelegd vanwege het coronavirus. De wedstrijden in de achtste finales van de twee clubtoernooien volgende week gaan niet door, meldt de UEFA. Ook de loting voor de kwartfinales is uitgesteld. De Europese voetbalbond overlegt dinsdag met aangesloten voetbalbonden over de gevolgen van het coronavirus voor alle Europese voetbalcompetities en het EK 2020.

Steeds meer Europese landen besluiten hun nationale competities stil te leggen. Daar kwam vandaag ook Frankrijk bij, waar voor onbepaalde tijd niet wordt gevoetbald. Ook de competities in onder meer Nederland, Italië, Zwitserland en Denemarken liggen stil.

Ook de Engelse Premier League dreigt te worden opgeschort. De organisator van de competitie heeft voor vandaag een spoedoverleg ingelast met de clubs. De selecties en staf van Chelsea, Arsenal en Everton zitten in thuisisolatie. Bij Chelsea testte een speler positief op Covid-19, bij Arsenal de trainer. Everton heeft vermoedens dat een speler besmet is.

In Duitsland wordt maandag besloten of het voetbal wordt stilgelegd. De wedstrijden gaan komend weekend vooralsnog door, maar wel zonder publiek. De organisator van de Bundesliga heeft voorgesteld de competitie daarna tot april stil te leggen.

Noorwegen weert toeristen en gaat op slot

Noorwegen gaat grotendeels op slot. Het land, waar nu zo’n achthonderd coronabesmettingen zijn bevestigd en waar één dode is gevallen, heeft drastische maatregelen genomen om het virus te stoppen. Dat melden de autoriteiten.

Iedere toerist van buiten Scandinavië die het land binnen wil komen, wordt gevraagd om terug te gaan. Wie toch blijft, moet veertien dagen in quarantaine. De maatregel geldt ook voor Noren die buiten Scandinavië zijn geweest.

De regering heeft verder alle culturele evenementen opgeschort, evenals sportevenementen. Alle onderwijsinstellingen zijn gesloten en dat geldt ook voor bijna alle andere openbare gelegenheden, zoals horeca, sportscholen, musea, zwembaden en winkels. Het openbaar vervoer blijft voorlopig rijden, zodat mensen naar hun werk kunnen.

Catalaanse autoriteiten plaatsen 70.000 inwoners in quarantaine

In Catalonië zitten meer dan 70.000 inwoners in quarantaine. De inwoners van vier gemeentes in de regio Conca d'Òdena, op zo'n vijftig kilometer van Barcelona, mogen hun woonplaatsen voor de komende twee weken niet verlaten. De quarantaine werd donderdagavond afgekondigd. Mensen die op dat moment in de noordoostelijke regio waren maar daar niet wonen, kregen drie uur de tijd om te vertrekken.

De grenzen van het gebied worden volgens de Spaanse krant El País bewaakt door meer dan honderd agenten. In de regio stijgt het aantal bevestigde besmettingen met het coronavirus heel snel. In de gemeente Igualada werd donderdag bijvoorbeeld bekend dat er 58 gevallen zijn, een dag eerder waren dat er nog twintig. In het ziekenhuis van Igualada zijn inmiddels drie patiënten overleden.

In heel Catalonië zijn nu 318 bevestigde gevallen van Covid-19, schrijft de krant. Spanje is na Italië het zwaarst getroffen land in Europa. Het virus is vastgesteld bij bijna 3.150 mensen. Ruim tachtig patiënten zijn overleden aan Covid-19.

Spaanse agenten controleren verkeer bij de afgegrendelde plaats Igualada. Foto Nacho Doce/Reuters

Katholieke kerk schrapt alle missen in Nederland

De Rooms-Katholieke Kerk zet alle zaterdags- en zondagsmissen stop tot het einde van de maand om de uitbraak van het coronavirus een halt toe te roepen. Kerken blijven nog wel open voor individuele bezoekers.

Een doop of een uitvaart kan nog wel worden gehouden, maar daarbij gelden strikte regels. „De bisschoppen begrijpen dat het feit dat de zondagsvieringen niet door kunnen gaan voor vele parochianen een moeilijk besluit is, maar vragen hierin om hun begrip en gebed”, laat de Rooms-Katholieke Kerk in Nederland weten.

Het ontvangen van de communie op de tong is vanaf nu niet meer mogelijk. Ook wordt geen gebruik gemaakt van wijwater bij binnenkomst en verlaten van de kerk. Verder mogen kerkgangers elkaar geen hand geven. Donderdag raadde de Protestantse Kerk in Nederland (PKN) via Twitter aan kerkdiensten niet door te laten gaan.

Dierentuinen blijven open, bezoekers kunnen naar delen park in de buitenlucht

Veel dierentuinen in Nederland blijven voorlopig grotendeels open, zo melden onder meer Artis (Amsterdam), Diergaarde Blijdorp (Rotterdam) en Burgers' Zoo (Arnhem). Zij hebben donderdag met elkaar overlegd. De parken volgen de adviezen van het RIVM op en schorten wel activiteiten op waarbij bezoekers in fysiek contact komen met elkaar of medewerkers. Ook zijn sommige overdekte delen van de parken gesloten.

In Artis gaan de binnenlocaties dicht, zoals binnenverblijven voor dieren en horecagelegenheden. In een verklaring stelt de directie van de Amsterdamse dierentuin: „Het park bevindt zich in de buitenlucht en biedt bezoekers voldoende ruimte om verspreid rond te lopen. Dierenwelzijn en het welzijn van de bezoekers en medewerkers staan voorop en passende maatregelen zijn hiervoor getroffen.”

Ook Blijdorp en Burgers' Zoo en andere dierentuinen opereren vanuit het idee dat de onderdelen van het park in de buitenlucht ruim zijn opgezet, zodat mensen niet te dicht op elkaar lopen. Blijdorp, dat zegt dat het park „op dit moment coronavrij” is, adviseert de bezoekers bij de ingang zelf hun betaalpas voor de scanner te houden. Ze kunnen ook van dieren 'afkijken' hoe je elkaar kunt groeten zonder handen te schudden. Ouwehands Dierenpark in Rhenen is „beperkt open”.

Sienezen in quarantaine zingen om de moed erin te houden

In de Italiaanse stad Siena, die net als de rest van Italië op slot zit, houden mensen de moed erin door ’s avonds samen een lied te zingen.
Een video waarin mensen die in quarantaine zitten uit hun raam zingen is veel gedeeld op sociale media. Het gaat om het lied 'Canto della Verbena', een populair lied over Siena.

Twitter avatar valemercurii valemercurii People of my hometown #Siena sing a popular song from their houses along an empty street to warm their hearts during the Italian #Covid_19 #lockdown. #coronavirusitalia #COVID19 #coronavirus https://t.co/7EKKMIdXov

Australische minister met Covid-19 ontmoette Ivanka Trump

Ivanka Trump, de dochter van president Trump, is mogelijk in aanraking gekomen met het coronavirus. Ze had vorige week een ontmoeting met de Australische minister van Binnenlandse Zaken Peter Dutton, die later Covid-19 bleek te hebben.

Ook de Amerikaanse minister van Justitie Bill Barr was aanwezig bij de ontmoeting. Dat blijkt uit een foto van de Australische ambassade in de VS.

Eerder werd al bekend dat de Amerikaanse president mogelijk via een andere weg ook in contact is gekomen met iemand die het coronavirus heeft. Trump had namelijk afgelopen zaterdag een diner met de Braziliaanse president Jair Bolsonaro en een van diens communicatiemedewerkers, bij wie Covid-19 is vastgesteld.

Twitter avatar AusintheUS Australia in the US 🇦🇺🇺🇸 Yesterday 🇦🇺 Home Affairs @PeterDutton_MP joins @IvankaTrump, Attorney General Barr & our five eyes partners 🇺🇸🇬🇧🇨🇦🇳🇿 to fight online child exploitation. We heard from 9 brave survivors & announced principles that technology companies should implement to protect children online https://t.co/3ifeJnGJPI
Lees ook: Wat als het coronavirus de democratie op slot gooit?

Rustig op weg en in openbaar vervoer na oproep tot thuis werken

Veel mensen in Nederland lijken gehoor te hebben gegeven aan de oproep van het kabinet om thuis te werken als dat kan. Dat concludeert de ANWB vrijdagochtend aan de hand van de situatie op de weg: er staan nauwelijks files. Rond zeven uur 's ochtends stond er acht kilometer file, terwijl op een reguliere vrijdag meestal dertig kilometer file staat.

Eerder deze week meldden zowel de ANWB als Rijkswaterstaat al dat
er minder files waren, omdat mensen in Brabant thuis bleven.

Ook in de trein is het rustig. Reizigers die wel zijn ingestapt, delen op sociale media foto's van vrijwel lege coupés. De NS liet donderdag weten dat er vanaf vrijdag minder treinen in de spits rijden, omdat minder reizigers worden verwacht door de maatregelen in verband met het virus.

Twitter avatar irenelouwrier irene louwrier Nagenoeg lege trein.. andere dagen stampvol.. #Corona https://t.co/RoJR5MAsmk
Twitter avatar JimPedd Jim Pedd Vanochtend gewoon naar kantoor gegaan. Praktisch lege trein tijdens de ochtendspits. Waar mensen normaal moeten staan, zorgt COVID-19 voor bijna lege coupés. https://t.co/ZEErJHqujM

Aantal besmettingen in Madrid loopt snel op

In Madrid is het aantal bevestigde besmettingen opgelopen tot tweeduizend ten opzichte van 1.388 een dag eerder, meldt de Spaanse krant El País op basis van een verklaring van de minister van Volksgezondheid. Er zijn veertig doden door Covid-19 geregistreerd in de regio.

Zo’n 190 patiënten liggen op de IC in Madrid. In ziekenhuizen is volgens de Spaanse krant sprake van chaos. Er zou een groot gebrek zijn aan middelen en personeel. De burgemeester sluit niet uit dat de hele regio in quarantaine gaat. Hij overweegt terrassen en horecagelegenheden te sluiten. Alle scholen en universiteiten in Spanje zijn al gesloten.

Lees ook over de verschillen in aanpak van Europese landen: Ieder land heeft zijn eigen strategie tegen het coronavirus

In Spanje zijn er 3.146 bevestigde besmettingen en zijn 86 mensen overleden aan Covid-19. Vrijdagochtend sloot Marokko de grens met het land. Het Nederlandse reisadvies voor Madrid en het gebied rondom de stad is oranje. Er wordt aangeraden om alleen naar het land te reizen als het strikt noodzakelijk is.

Nog maar acht nieuwe gevallen in China

In China zijn vrijdag nog maar acht nieuwe besmettingen met het coronavirus gemeld. Vijf van de nieuwe gevallen zijn patiënten in Wuhan, de miljoenenstad waar de virusuitbraak eind vorig jaar begon. Volgens de nationale commissie voor de volksgezondheid is dat het laagste aantal sinds in januari van dit jaar werd begonnen met het dagelijkse publiceren van de besmettingscijfers. Donderdag waren er vijftien nieuwe gevallen. Volgens de Chinese autoriteiten is de piek in het aantal coronabesmettingen in het land voorbij.

Ook in Zuid-Korea neemt het aantal dagelijkse nieuwe gevallen steeds verder af. Autoriteiten van dat land melden vrijdag dat er meer genezingen zijn dan besmettingen: 177 patiënten werden uit het ziekenhuis ontslagen en er zijn 110 nieuwe gevallen vastgesteld.

Wereldwijd is bij ruim 128.000 mensen het coronavirus vastgesteld. Meer dan 4.700 mensen zijn overleden als gevolg van een besmetting. Er zijn meer dan 68.000 patiënten genezen, volgens de cijfers die worden bijgehouden door de Amerikaanse Johns Hopkins University.

De minister van Volksgezondheid in Kenia, Mutahi Kagwe, heeft vrijdagochtend bekendgemaakt dat in het Afrikaanse land het eerste geval van een coronabesmetting is bevestigd. Volgens persbureau Reuters is de patiënt in de nacht van donderdag op vrijdag gediagnosticeerd. De vrouw was een week eerder vanuit de Verenigde Staten teruggereisd naar Nairobi. Ze is "stabiel", zo vertelde minister Kagwe in een persconferentie.

Berlijn gaat scholen sluiten en beperkt openbaar vervoer

Berlijn gaat vanaf maandag geleidelijk scholen en kinderdagverblijven sluiten vanwege het coronavirus. Ook wordt reizen met het openbaar vervoer beperkt. Dat meldt de Duitse zender N-TV vrijdag.

Eerder werd bekend dat de Duitse deelstaat Beieren ook vanaf maandag alle scholen en kinderdagverblijven sluit. De maatregel geldt tot 6 april. Drie andere Duitse deelstaten, waaronder Noordrijn-Westfalen, zullen later op vrijdag besluiten welke maatregelen er worden genomen. Inmiddels zijn in Duitsland 2.745 bevestigde besmettingen in het land en zijn er zes mensen overleden aan Covid-19.

Lichte winst op Europese beurzen na historische dalingen donderdag

De Europese beurzen vertoonden de ochtend na de historische koersdalingen van donderdag lichte tekenen van herstel. In Amsterdam opende de AEX-index 4 procent in de plus. De Londense FTSE-index stond aan het begin van de handelsdag op 5 procent winst, terwijl Frankfurt met 3 procent winst opende.

Lees ook: De beurs kelderde zelden zo hard

Donderdag beleefden de beurzen wereldwijd een van de slechtste dagen in de geschiedenis. De AEX-index verloor 12 procent. Op andere Europese handelsvloeren waren soortgelijke verliezen te zien. Wall Street verloor zo’n 10 procent. Aanleiding voor het recordverlies was de coronacrisis en het besluit van president Trump geen vliegverkeer uit Europa meer toe te laten tot de Verenigde Staten.

Horeca hard geraakt door coronacrisis, veel annuleringen

De Nederlandse horeca wordt zwaar getroffen door de gevolgen van de coronacrisis. Volgens cijfers van Koninklijke Horeca Nederland (KHN) is het aantal annuleringen met 48 procent gestegen, terwijl nieuwe reserveringen uitblijven.

De brancheorganisatie zegt zich ernstige zorgen te maken en vraagt het kabinet om een actieplan. Uit onderzoek van KHN onder bijna vierduizend horecaondernemers blijkt dat 55 procent meer annuleringen ervaart van bestaande reserveringen dan normaal. Ook zien de ondernemers gemiddeld 33 procent omzetverlies door de verschillende adviezen en maatregelen.

Lege terrassen in het centrum van Tilburg, dat hard is getroffen door het coronavirus. Foto Sem van der Wal/ANP

Minister Bruins wil dagelijks 'coronajournaal'

Het kabinet gaat alle Nederlanders dagelijks bijpraten over de strijd tegen het coronavirus. Dat heeft minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) donderdagavond gezegd in de Tweede Kamer. Bruins denkt aan iemand die „kort, bondig en begrijpelijk” de laatste stand van zaken deelt.

Wanneer dit 'coronajournaal' begint is nog niet duidelijk. De Tweede Kamer drong al langer aan op een dergelijk bulletin.

Twitter avatar LamyaeA Lamyae Aharouay Bruins kondigt een dagelijkse update met een ‘talking head’ aan die updates zal geven over het coronavirus. (Heerma doopt het tot het Coronajournaal)

Beieren sluit alle scholen en kinderdagverblijven

De Duitse deelstaat Beieren sluit vanaf maandag alle scholen en kinderdagverblijven vanwege het coronavirus. De maatregel geldt tot 6 april, het begin van de paasvakantie, meldt het Duitse persbureau DPA. Beieren is na Saarland de tweede Duitse deelstaat die zo'n drastische maatregel doorvoert.

Drie andere Duitse deelstaten, waaronder Noordrijn-Westfalen, zullen later op vrijdag besluiten wat voor maatregelen er worden genomen. Eind januari werd in Beieren de eerste coronabesmetting in Duitsland ontdekt. Inmiddels zijn er 2.745 bevestigde besmettingen in het land en zijn er zes mensen overleden aan Covid-19.

Greta Thunberg: online demonstreren om bijeenkomsten te vermijden

Greta Thunberg heeft jongeren die vrijdag willen demonstreren voor het klimaat onder de noemer van de door haar bedachte 'Fridays for Future', opgeroepen dat via sociale media te doen zodat zij niet in grote groepen hoeven samen te komen.

Eerder deze week liet de jonge klimaatactivist via Twitter weten: „We kunnen een crisis niet oplossen zonder die daadwerkelijk als een crisis te behandelen en ons te scharen achter de experts en de wetenschap. Dat geldt voor alle crises.”

De scholieren behoren weliswaar niet tot de risicogroepen, maar volgens Thunberg is het cruciaal dat zij zich „solidair” tonen met de mensen die wel ziek worden door het coronavirus en dat ze handelen in het maatschappelijk belang. De Zweedse stelt voor dat haar medestanders een foto van zichzelf tijdens eerdere klimaatmarsen delen op sociale media.

Meer verenigingen en organisaties zoeken naar een goede oplossing voor afgelaste bijeenkomsten. Sommige kerken in Nederland organiseren bijvoorbeeld een online dienst die via een livestream te volgen is.

Klimaatactivist Greta Thunberg. Foto Pontus Lundahl/AFP

Mount Everest gesloten vanwege coronavirus

Nepal heeft de Mount Everest gesloten vanwege de uitbraak van het coronavirus. Ook andere populaire klimpieken in de Himalaya zijn gesloten, meldt de minister voor toerisme in Kathmandu, Yogesh Bhattarai, deze vrijdag volgens persbureau Reuters. China, waar de uitbraak van het virus is begonnen, had eerder al zijn kant van de hoogste berg ter wereld gesloten.

De Mount Everest. Foto Narendra Shrestha/EPA

Alle Himalaya-expedities van maart tot en met mei zijn stopgezet. Vorig jaar was het extreem druk op de Mount Everest en beklommen 855 mensen de berg. Bergbeklimmers trainen vaak maanden of zelfs jaren voor de klim en betalen duizenden dollars om de klim te kunnen maken. Nepal verdient jaarlijks zo'n vier miljoen dollar aan klimexpedities. De maatregel is genomen uit voorzorg, want in het land is tot nu toe maar één besmetting met het coronavirus vastgesteld.

Australië raadt bijeenkomsten met meer dan 500 mensen af

De Australische premier Scott Morrison heeft burgers het dringende advies gegeven om niet meer samen te komen in groepen van meer dan vijfhonderd mensen om de verspreiding van het coronavrius tegen te gaan. Dat meldt persbureau Reuters vrijdagochtend. De gezondheidsdienst van het land waarschuwt dat miljoenen Australiërs binnen enkele maanden besmet zullen raken met het virus.

De Australische premier Scott Morrison (midden) vrijdag op een persconferentie. Foto David Gray/AFP

In Australië zijn tot dusverre 156 bevestigde infecties en zijn drie mensen omgekomen door Covid-19. De autoriteiten verwachten dat deze aantallen de komende weken snel op zullen lopen. „We houden er rekening mee dat 20 procent van de bevolking tijdens de eerste golf wordt besmet”, zei hoofd medische diensten van de Australische staat New South Wales, Kerry Chant.

Scholen blijven voorlopig gewoon open en reizen met openbaar vervoer en het vliegtuig blijft mogelijk. Wel raadt premier Morrison het af om naar het buitenland te reizen, behalve als dit noodzakelijk is. De nieuwe maatregelen gaan vanaf maandag in. Dit weekend gaat de premier zelf nog wel naar een rugbywedstrijd.

Marokko sluit grenzen met Spanje om coronavirus

Marokko heeft vrijdagochtend de grenzen met Spanje gesloten. Alle vluchten die van en naar Spanje gaan, en het zeeverkeer tussen de twee landen, zijn opgeschort om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat melden Marokkaanse en Spaanse media. In Marokko zijn er zes bevestigde gevallen van het coronavirus en is één oudere vrouw overleden.

De Marokkaanse koning Mohammed VI. Foto Etienne Laurent/EPA

In Spanje zijn 3.146 bevestigde besmettingen en zijn 86 mensen overleden aan Covid-19. Om zes uur 's ochtends heeft Marokko de grens met de Spaanse exclaves Ceuta en Melilla afgesloten. De Marokkaanse regering heeft ook vluchten van en naar Algerije opgeschort. Daar zijn 26 bevestigde geïnfecteerden en twee dodelijke slachtoffers. Op dit moment blijven de vliegverbindingen met andere Europese steden, zoals Parijs, wel gewoon actief.

Volgens de Spaanse krant El País zijn er in Marokko zo'n 12.000 Spanjaarden geregistreerd bij de consulaten van het land. Maar er zijn ook duizenden Spaanse toeristen, die dagelijks aankomen in Marokko.

Vrouw van Canadese premier Trudeau heeft Covid-19

De vrouw van de Canadese premier Justin Trudeau, Sophie Grégoire Trudeau, is besmet met het nieuwe coronavirus. Dat heeft een woordvoerder van Trudeau donderdagavond bekendgemaakt. Grégoire Trudeau is donderdag getest naar aanleiding van milde symptomen, waaronder koorts, na een recent bezoek aan Londen.

Premier Trudeau en zijn vrouw gingen donderdag in zelfisolatie in afwachting van het testresultaat. Beiden zullen 14 dagen in quarantaine blijven, aldus het kantoor van de premier. Trudeau zelf is, op aanraden van artsen, niet getest op het virus, omdat hij geen ziekteverschijnselen vertoont.

Grégroire Trudeau „voelt zich goed, neemt alle voorgeschreven voorzorgsmaatregelen en haar symptomen blijven mild", aldus de verklaring. Medici nemen contact op met mensen met wie ze in contact is geweest, liet het kantoor van de premier weten.

Volgens Trudeau „zorgt ze goed voor zichzelf en volgt ze het advies van onze dokter”.

Twitter avatar JustinTrudeau Justin Trudeau I have some additional news to share this evening. Unfortunately, the results of Sophie’s COVID-19 test are positive. Therefore, she will be in quarantine for the time being. Her symptoms remain mild and she is taking care of herself and following the advice of our doctor.

Premier Trudeau zegde donderdag een ontmoeting af met de premiers van de Canadese provincies over de aanpak van het coronavirus omdat hij in quarantaine ging. Hij werkte thuis, en zal dat ook de komende paar weken blijven doen. Vrijdag zal hij de Canadese bevolking toespreken.

Canada telt inmiddels 142 bevestigde gevallen van Covid-19. De meeste gevallen zijn geconstateerd in de provincies Ontario en British Columbia. Één persoon is aan de ziekte overleden.

De Canadese premier Justin Trudeau en zijn vrouw, Sophie Grégoire Trudeau, in september 2019 in de Canadese hoofdstad Ottawa. Foto Patrick Doyle / Reuters

Ook Portugal sluit scholen en universiteiten

Portugal sluit vanaf volgende week alle scholen en universiteiten van het land, om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. Dat heeft de Portugese premier Antonio Costa donderdag gezegd tijdens een televisietoespraak, meldt Reuters.

De sluiting, die betrekking heeft op zowel openbare scholen als privé-instellingen, duurt tot zeker 9 april. Portugal, een land met ruim 10 miljoen inwoners, telt ongeveer 2 miljoen schoolgangers.

Verder maakte Costa bekend dat cruiseschepen geen passagiers meer van boord mogen laten gaan in Portugal, op inwoners van het land na. Nachtclubs worden gesloten, en er kunnen beperkingen worden gesteld aan het aantal mensen dat maximaal winkelcentra en restaurants mogen bezoeken.

„Dit is een strijd voor ons voortbestaan", zei Costa. „De regering is vastbesloten om elke maatregel te nemen die nodig is.” Portugal heeft 78 bevestigde gevallen van Covid-19.

Grand Prix van Australië afgelast na besmetting bij renstal McLaren

De Grote Prijs van Australië van de Formule 1 is vrijdag afgelast wegens zorgen over verspreiding van het coronavirus, nadat bij een medewerker van de Britse renstal McLaren besmetting is vastgesteld. Dat hebben de organisatoren van de race verklaard.

Het evenement in Melbourne, de eerste race van het nieuwe F1-seizoen, werd twee uur voordat de eerste vrije training zou beginnen afgezegd. Volgens een gezamenlijke verklaring van de Formule 1, de autosportfederatie FIA en de raceorganisatie in Australië wilde een meerderheid van de teams de race op zondag niet laten doorgaan.

De organisatoren stonden onder grote druk om de race, waar jaarlijks ruim 300.000 mensen op afkomen, af te zeggen nadat McLaren donderdag liet weten niet mee te zullen doen. Zesvoudig wereldkampioen Lewis Hamilton zei „geschokt” te zijn dat de organisatoren van plan waren om de race toch door te laten gaan.

Fans stonden al te wachten bij de gesloten toegangspoorten van het circuit, Albert Park, toen bekend werd gemaakt dat ze geen toegang zouden krijgen. Volgens de organisatoren krijgen mensen met kaartjes hun geld terug.

De volgende race op de Formule 1-kalender vindt over een week plaats in Bahrein. De organisatoren van die race zijn vooralsnog van plan om het evenement zonder publiek te houden. De vierde race, de Grote Prijs van China in Shanghai op 19 april, is al uitgesteld.

Medewerkers van de Formule 1 doeken vrijdag in Melbourne de pits op nadat de Grote Prijs van Australië is afgelast. Foto Michael Dodge / AP

Welkom in een nieuw blog

Nederland heeft vergaande maatregelen aangekondigd om verdere verspreiding van het coronavirus tegen te gaan. De maatregelen gelden voor het hele land en zijn in elk geval tot en met 31 maart van kracht. Sociale contacten moeten worden gemeden, en wie zich ziek voelt, wordt opgeroepen thuis te blijven. Een korte samenvatting:

  • Iedereen die last heeft van neusverkoudheid en/of hoesten en/of keelpijn en/of koorts, moet vanaf nu thuisblijven. Hen wordt aangeraden sociale contacten te mijden en de huisarts alleen te bellen als de klachten verergeren.
  • Alle evenementen waar meer dan honderd mensen aanwezig zijn, zijn per direct afgelast. Dit geldt ook voor evenementen op publieke locaties als musea, concertzalen, theaters en sportclubs.
  • Nederlanders wordt gevraagd zoveel mogelijk thuis te werken. Ook worden werkgevers opgeroepen geen bijeenkomsten te organiseren waarbij meer dan honderd personen aanwezig zijn.
  • Ook moeten Nederlanders zo min mogelijk contact hebben met ouderen en mensen met een verminderde weerstand. Deze kwetsbare personen wordt ook gevraagd gezelschappen en het openbaar vervoer te mijden.
  • Nederlanders die werkzaam zijn in de zorg of „vitale processen” wordt gevraagd aan het werk te blijven. Ook wordt hen verzocht niet naar het buitenland af te reizen.
  • De Eerste Kamer blijft de komende twee weken gesloten. In de Tweede Kamer zullen de leden de komende tijd niet meer met z’n allen tegelijk vergaderen. Ook blijft de publieke tribune gesloten.
  • Universiteiten en hogescholen in Nederland hebben gehoor gegeven aan de oproep van premier Rutte om al hun onderwijs in ieder geval tot en met 31 maart op afstand te verzorgen.
  • Vanaf deze vrijdag rijden er minder NS-treinen in de spits. Het gaat om de extra spitstreinen. Buiten de spits wordt het reguliere reisschema gevolgd.
    Verschillende musea, waaronder het Rijksmuseum en het Van Gogh, sluiten hun deuren tot in ieder geval april.
  • Ook in het buitenland verspreidt de ziekte zich verder en worden vergaande maatregelen genomen. Frankrijk heeft scholen en universiteiten gesloten en in Italië ligt bijna het hele openbare leven stil. De VS hebben de grens met alle Schengenlanden gesloten en wereldwijd zijn de beurzen de afgelopen dagen ingestort.
  • Donderdag heeft de AEX zijn op een na grootste dagverlies ooit meegemaakt vanwege de toenemende onrust rond het coronavirus. De beurs in Amsterdam sloot uiteindelijk 10,8 procent lager op 432,10 punten.
Lees hier het vorige blog terug: Rutte wil vluchten uit risicogebieden schrappen, België schrapt alle lessen
[/up]