Voor Trump blijft het virus bovenal een ‘buitenlands’ gevaar

Corona Trumps aangekondigde inreisverbod voor buitenlanders vanuit Europa is een gedeeltelijke draai. Hij neemt de uitbraak serieuzer, maar doet tegelijkertijd weinig tegen de binnenlandse verspreiding.

President Trump op een persconferentie eind februari met corona-deskundigen Alex Azar (links) en Anthony Fauci.
President Trump op een persconferentie eind februari met corona-deskundigen Alex Azar (links) en Anthony Fauci. Foto Michael Reynolds/EPA

Op ongebruikelijk ernstige toon sprak Donald Trump woensdagavond de kijker toe. In zijn tv-toespraak vanuit de Oval Office wilde de president de Amerikaanse bevolking bijpraten over „de meest agressieve en doortastende aanpak van een buitenlands virus uit de moderne geschiedenis”. Belangrijkste maatregel: een inreisverbod voor buitenlanders vanuit Europa, dat zou „falen” in zijn aanpak. De ban moet „voorkomen dat nog nieuwe gevallen onze kusten bereiken”. En de overheid komt in actie om de economisch gevolgen van de uitbraak te dempen.

Met deze aankondiging lijkt Trump de uitbraak van het Covid-19-virus serieuzer te nemen dan hij in de voorgaande weken deed. Is er iets veranderd in de aanpak van het Witte Huis? Ja en nee.

Hoewel Trump onderstreepte dat de risico’s voor jonge en gezonde mensen „zeer, zeer laag liggen”, zei hij ook dat „onze ouderen zeer, zeer voorzichtig moeten zijn”. Die waarschuwing is een breuk met de afgelopen weken, waarin hij het virus veelvuldig vergeleek met een gewone seizoensgriep. Dinsdag nog suste Trump voor de tv-camera’s: „Het gaat gewoon weg. Blijf kalm. Het gaat gewoon weg.”

Kelderende koersen

Die laconieke houding van de president om het besmettingsgevaar te bagatelliseren – en vooral zijn politieke tegenstanders en de media kwalijk nam dat zij dat niet deden – bleek woensdag niet meer houdbaar. Niet alleen merkte de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) de uitbraak van het Covid-19-virus formeel aan als mondiale pandemie, ook hadden de beurzen opnieuw een heel slechte dag, na hun crash van maandag. Een belangrijk alarmsignaal voor de president, die de stijgende koersen van de afgelopen jaren als persoonlijk succes claimt.

In zijn toespraak woensdagavond leek Trump ook meer bezig met de impact van het virus op de economie dan op de volksgezondheid. Hij kwam met voorstellen voor belastingprikkels, betaald ziekteverlof en kredieten voor het mkb. Hij kondigde geen nieuwe, concrete maatregelen aan om de binnenlandse verspreiding in te dammen. Hij herhaalde bekendgemaakte adviezen aan risicogroepen en beloofde dat er meer tests en testcapaciteit komen – alleen niet hoe. Hij meldde dat de eigen bijdragen voor zowel behandelingen en tests zouden vervallen, waarna zorgverzekeraars dit deels weerspraken.

Ook werd niet duidelijk waarom Europese landen die geen deel uitmaken van de Schengen-zone, zoals het Verenigd Koninkrijk en Ierland, uitgezonderd blijven van de reisban. Dit terwijl ook hier al besmettingen geregistreerd zijn.

‘Muur meer dan ooit nodig’

Sinds 1 maart is duidelijk dat het virus zich ook onder Amerikanen verspreidt die niet recent in het buitenland waren. Deze infecties zijn niet meer te herleiden. Het hoofd van het nationale virus-instituut, dokter Anthony Fauci, zei hierover dinsdag in het Congres: „Als je er daar genoeg van hebt, is het niet meer in te dammen.”

Toch presenteerde Trump het virus woensdag bovenal als een „buitenlandse” dreiging, waartegen de VS zich kunnen afsluiten. Hij greep het virus aan om de afgelopen weken te pleiten voor een muur aan de grens met Mexico: „Meer dan ooit nodig”, twitterde hij. De isolationistische inslag van zijn tv-rede is door Amerikaanse media toegeschreven aan Stephen Miller, Trumps belangrijkste speechschrijver en architect van zijn strenge anti-immigratiebeleid.

Lees ook:In de VS is ook het coronavirus gepolitiseerd

Voor Fox News, de huiszender van Trump, was de gedeeltelijke draai van de president niettemin even schakelen. Presentator Sean Hannity had het virus eerder in de week nog „een verzinsel” genoemd van de deep state: een vermeend complot binnen de overheid tegen Trump. Woensdag prees hij juist de „dappere” actie van de president. Hij somde hiertoe alle maatregelen op die Trump had genomen, met name het eerdere inreisverbod voor passagiers uit China en Iran, dat nu gekopieerd is naar Europa.

Terwijl Hannity de president prees, kwamen alweer nieuwe corona-berichten binnen die duidelijk maakten dat het virus nog niet zo makkelijk te weren is. De Amerikaanse basketbalbond NBA legde de competitie stil vanwege een besmette speler. Hollywood-ster Tom Hanks en zijn gezin bleken besmet en opgenomen in een Australisch ziekenhuis. En de New Yorkse gouverneur Andrew Cuomo meldde dat de aloude traditie van de St. Patrick’s Day-parade dit jaar niet kan doorgaan.