Tekort aan coronatests: gebrek aan plastic plaatjes

Testen De vraag naar coronatesten blijft toenemen, maar de voorraad is bijna op. De leverancier levert niet meer. „Er is een wereldwijd tekort.”

Foto Robin Utrecht

Foto Robin Utrecht

Nederland test te weinig op het coronavirus, is steeds vaker de kritiek. Een van de belangrijkste redenen om terughoudend te testen, is de schaarste aan coronatesten.

Anne-Marie van Elsacker legt uit hoe het precies met die schaarste zit. Zij is medisch directeur bij Certe, het lab dat coronatesten uitvoert in Groningen, Friesland en Drenthe.

Net als veel andere laboratoria – niet alleen in Nederland, maar wereldwijd – werkt Certe met een scanstraat van fabrikant Roche. Dat zijn vier machines die samen 250.000 euro kosten en speciaal ontwikkeld zijn voor grootschalig geautomatiseerd testen. Juist voor bijvoorbeeld griepepidemieën.

Lees ook: Brabantse ziekenhuizen testen hun personeel niet langer op coronavirus

Om een neus-, keel- of speekselmonster te testen heb je stoffen nodig die ermee reageren – de reagentia. Die reagentia bestaan uit een enzym dat het genetisch materiaal van het virus verveelvoudigen en korte dna-strengen die het virus herkennen. Van die reagentia is er voorlopig genoeg, zegt Van Elsacker.

De reagentia en het monster van de patiënt worden op een speciaal plaatje gepipetteerd om zo de machines in te gaan. Dat is een plastic plaatje ter grootte van een mobieltje, met 96 cups. Je kan dus in één keer zo’n 90 monsters testen (een paar cups worden gebruikt voor controletesten).

Juist aan die plaatjes is wereldwijd een tekort, zegt Van Elsacker.

Certe heeft ook alternatieve machines om coronatesten te doen. Daarbij wordt het testproces met machines van drie verschillende fabrikanten uitgevoerd. Het is dus arbeidsintensiever en het personeel is al overbelast. „Het is gespecialiseerd werk, we kunnen niet gewoon een uitzendbureau bellen.”

Omdat dit alternatief niet geautomatiseerd is, is het risico op menselijke fouten (of besmetting) ook groter. En sinds donderdagochtend raken ook hiervan de wegwerponderdelen op.

Het RIVM heeft de beschikbaarheid van plaatjes en andere testmiddelen bij alle laboratoria geïnventariseerd, er vinden nu landelijke onderhandelingen plaats met Roche over levering. Maar op dit moment levert het bedrijf niet, zegt Van Elsacker.

Ze verwacht nog een maand te kunnen doortesten met haar voorraad, „We hebben er nog een paar duizend, max.” En de vraag naar testen blijft toenemen.

Daarom zoeken labs naar manieren om hun materiaal zuiniger in te zetten. Zo wil Certe bijvoorbeeld minder plaatjes gebruiken voor soa-tests, die zij in Noord-Nederland voor hun rekening nemen. Ook wordt per mogelijke coronapatiënt nog maar één monster getest en niet twee. Efficiënter testen kan ook door bijvoorbeeld een plaatje niet half leeg in de machine te sturen, maar te wachten tot er genoeg monsters zijn voor de 96 cups.