Smaakvolle, ongemakkelijke porno

Over Seks Milou van Rossum voegt het woord bij de daad. Deze week: vrouwvriendelijke pornofilms. Illustratie
Illustratie Merel Corduwener

Wat niet te vinden is in de pornofilms van Jennifer Lyon Bell: kunstborsten en andere klassieke porno-ingrepen in het lichaam. Onmogelijk hoge hakken en angstaanjagend lange harsnagels. Mannen die klaarkomen over het gezicht van een vrouw. Dubbele penetratie en gangbangs. Acteurs van wie je niet zeker weet of ze het naar hun zin hebben.

Wel in haar films: oksel- en schaamhaar. Rode hoofden en zweetvlekken. Realistische seks in smaakvolle interieurs. Condooms. En vooral: acteurs die plezier lijken te hebben met elkaar.

De Amerikaanse Bell (50) was tot 1999 strateeg in de reclamewereld. Een verhuizing naar Nederland – haar vriend kreeg hier een baan – greep ze aan voor een carrièreswitch. Ze was dol op erotische films, maar kwam er veel te weinig tegen die haar aanspraken. „Ik miste spontaniteit, geloofwaardige clitorale seks, mensen die eruitzien en zich kleden als mijn vrienden en ik.” Bells stijl is, zoals ze het noemt „classic femme”, denk vrolijke trui met wijde rok. „Er bestaat een bepaald beeld van wat sexy is, maar je kunt niet aan kleding zien wat er seksueel in iemand omgaat. Ik vind juist de overgang van het alledaagse leven naar een spontane, sexy ervaring opwindend.”  

Na een master filmtheorie aan de Universiteit van Amsterdam richtte ze haar eigen productiehuis op: Blue Artichoke Films. In 2006 verscheen haar eerste film, het acht minuten durende Headshot, waarin een jonge man oraal wordt bevredigd. Het opzienbarende is dat alleen zijn gezicht is gefilmd.

Bells zevende film verschijnt een dezer dagen. Sinds kort zijn al haar films via haar site te bekijken, waar ze ook evenementen aankondigt en linkt naar de films van onder anderen haar Zweedse concullega Erika Lust (Erika Hallqvist), die eveneens bekend staat om haar vrouwvriendelijke, smaakvolle porno. Het grote verschil met het werk van Erika Lust is dat bij Lyon Bell ruimte is voor de ongemakkelijkheid die nu eenmaal vaak voorkomt als mensen voor het eerst seks met elkaar hebben. „Heel menselijk en natuurlijk”, vindt ze dat. „En zeker als het overgaat in een flow is het heel bevredigend om te zien.”

Aankleden, niet uitkleden

Dat ongemak en die flow zijn allebei te vinden in Adorn, dat vorig najaar verscheen en waarin ze een man en een vrouw seks laat hebben terwijl ze elkaar aankleden, in plaats van uitkleden. Reden dat de film zowel is te zien op een tentoonstelling over ongemakkelijkheid in de kunst (in Arti et Amicitiae in Amsterdam, tot en met 11 april) als in een programma over dans in film (Cinedans Fest in filmmuseum Eye in Amsterdam, 27 maart). Bell bedacht het aankleedspel als manier om de traditionele volgorde in pornofilms – eerst zoenen, dan orale seks en tenslotte penetratie – te doorbreken. Dat beviel zo goed dat ook haar zevende film een spelconcept heeft: de acteurs moeten kaartjes pakken waarop de naam van een lichaamsdeel staat dat je niet direct met seks associeert, zoals wimpers en ellebogen, en daarmee aan de gang gaan.

Alles wat in haar films gebeurt, vindt plaats binnen de grenzen die de acteurs – porno-acteurs uit zowel het alternatieve als het reguliere circuit, dansers, ‘gewone’ mensen – van tevoren hebben aangegeven. Het casten is een tijdrovende bezigheid. Niet alleen moeten de acteurs passen bij het script, ze moeten zich vooral tot elkaar aangetrokken voelen.

Betekent dat ook dat de vrouwen vaker klaarkomen dan in gewone porno? „Als feministisch regisseur heb ik geen recht om orgasmes te eisen, ook niet van mannen. Mijn acteurs hoeven geen doel te halen, binnen de kaders van het script kunnen ze doen wat ze willen. Ze mogen op elk moment stoppen en zich uit de film terugtrekken. Dat haalt natuurlijk wel de druk eraf. Tot nu toe heeft iedereen gezegd dat ze seksueel genot beleven op mijn set.” 

Meepraten? Ideeën? Mail naar seks@nrc.nl