President Trump sluit de grenzen voor reizigers uit Europa

Coronavirus Om verdere verspreiding van het nieuwe coronavirus in de VS tegen te gaan, sluit president Donald Trump vanaf vrijdag de grenzen voor reizigers uit Europa: “De Europese Unie heeft gefaald.”
Foto Doug Mills/ EPA

De Verenigde Staten sluiten vanaf vrijdag middernacht (Nederlandse tijd zaterdagochtend zes uur) de grenzen voor reizigers uit Europa, met uitzondering van Groot-Brittannië. Het inreisverbod zal voorlopig dertig dagen duren. Goederen mogen wel worden ingevoerd.

Dat is de meest draconische maatregel die president Trump woensdagavond bekendmaakte in een toespraak gericht aan het Amerikaanse volk vanuit het Oval Office. Daarnaast kondigde de president een pakket stimuleringsmaatregelen aan om burgers en bedrijven te beschermen tegen de economische en financiële gevolgen van de epidemie.

De Europese Unie heeft donderdagochtend het inreisverbod afgekeurd. Volgens EU-president Charles Michel is het besluit „eenzijdig en zonder overleg genomen”.

Op de website van het ministerie voor Binnenlandse Veiligheid stond later woensdagavond een iets andere uitleg van de maatregel. Volgens een persbericht is het reizen naar de VS opgeschort voor „personen met een buitenlandse nationaliteit die op enig moment, veertien dagen voordat zij naar de VS zouden reizen, in een van deze landen zijn geweest”.

Lees ook: In de VS is ook het coronavirus gepolitiseerd

Dan staat er dat het gaat om „alle Schengenlanden” op Malta na. Maar in de opsomming in het persbericht (Oostenrijk, België, Tsjechië, Denemarken, Estland, Finland, Frankrijk, Duitsland, Griekenland, Hongarije, IJsland, Italië, Letland, Liechtenstein, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Noorwegen, Polen, Portugal, Slowakije, Slovenië, Spanje, Zweden en Zwitserland) worden wel weer alle 26 Schengenlanden genoemd.

„Het begon in China”

Het was niet de enige verwarring die ontstond na de nog geen tien minuten durende toespraak van Trump. Zo zei de president dat ook „de enorme hoeveelheid handel en goederen werd getroffen”, maar later corrigeerde hij zichzelf via Twitter met de mededeling: „de restricties treffen alleen mensen, geen goederen”. Zijn mededeling dat de verzekeringsmaatschappijen tests én behandelingen van het virus voor hun rekening nemen, werd door een woordvoerder van een van de grote lobbyorganisaties, AHIP, weersproken. Onder verwijzing naar afspraken die de verzekeraars eerder onderling hadden gemaakt, zei de woordvoerder dat alleen de kosten voor tests voor rekening van de verzekeraars zouden komen.

Trump haalde in zijn rede de Wereldgezondheidsorganisatie WHO aan, die woensdag de uitbraak van het Covid-19-virus als pandemie bestempelde. De Amerikaanse president legde bij „reizigers uit Europa” de verantwoordelijkheid voor het verspreiden van „het buitenlandse virus” in de VS nadat de Amerikaanse grenzen voor reizigers uit China („het begon in China”, zei de president) en Hongkong al waren gesloten.

Verder zei Trump dat de „brede maatregelen” die zijn regering direct heeft genomen om toegang vanuit besmette gebieden te beperken, hebben gezorgd voor „dramatisch lagere aantallen” van besmettingen in de VS dan in andere delen van de wereld. „De Europese Unie heeft gefaald, zij heeft geen restricties opgelegd aan het verkeer vanuit China”, zei Trump. „Ik zal nooit aarzelen om drastische maatregelen te nemen.” Amerikaanse burgers die zijn getest en vanuit Europa terug willen naar de VS, kunnen dat doen.

„Het ergste moet nog komen”

Amerikaanse media melden dat het aantal besmettingen nu rond de duizend ligt, wat betekent dat het aantal van begin deze week is verdubbeld. Wel worden de cijfers over het algemeen als tamelijk onbetrouwbaar gezien, omdat de Amerikanen langzaam op gang kwamen wat het testen van bevolking op besmettingen betreft.

Eerder op de woensdag had Anthony Fauci, het hoofd van het team van medische experts die Trump adviseren, voor een commissie van het Huis van Afgevaardigden verklaard dat „het ergste nog moet komen” in de VS. „We zullen meer gevallen zien en het wordt erger dan nu.” Hij zei dat verdere verspreiding in de VS kon worden ingedamd door de instroom van mensen van buiten het land te beperken – ’s avonds werd hij door de president op zijn wenken bediend – en door de verspreiding onder Amerikanen zelf af te remmen.

Belastingen en verzekeringen

De overheidsdienst voor het midden- en kleinbedrijf zal leningen verstrekken aan bedrijven die door de epidemie in de problemen zijn geraakt. Voor deze bedrijven zal het ministerie van Financiën de belastinginning opschorten. Ook vroeg Trump het Congres met spoed een voorstel aan te nemen voor een algemene verlaging van de inkomstenbelastingen. Zowel zijn adviseurs als politici hebben vraagtekens geplaatst bij de effectiviteit van deze maatregel. De voor het virus meest kwetsbare groep, ouderen, betaalt doorgaans geen inkomstenbelasting.

Lees al het laatste nieuws over Covid-19 in ons coronablog: NBA legt competitie stil vanwege besmette speler

Op deze zelfde dag gingen de beurzen voor het eerst in elf jaar zo diep omlaag dat sprake was van een bear market – een verlies van 20 procent of meer in korte tijd. ,,Dit is geen financiële crisis”, zei Trump nadrukkelijk. Hij prees in zijn toespraak de staat van de Amerikaanse economie en verzekerde de kijkers dat ,,het virus geen kans maakt tegen ons” dankzij de ,,beste economie ooit”.

Voor burgers komt er financiële steun in de vorm van een regeling voor betaald ziekteverlof voor mensen die wegens het virus niet kunnen werken. Het was niet meteen duidelijk hoe deze maatregel zal worden ingevoerd. Andere financiële steun komt van de verzekeraars. Die hebben volgens Trump afgesproken de zogenoemde co-payments, een bedrag dat patiënten moeten meebetalen aan behandeling of medicijnen, voorlopig kwijt te schelden – een mededeling die de verzekeraars inmiddels hebben weersproken. Ook zullen de verzekeraars lankmoedig zijn in het behandelen van patiënten die onvoldoende verzekerd zijn, zo zei Trump.

Verder onderstreepte de president dat het virus vooral gevaarlijk is voor ouderen, vooral diegenen die al medische klachten hebben. „Voor de overgrote meerderheid van ons, is het risico heel laag.” Hij drong aan op het tegenhouden van alle niet-medisch noodzakelijke bezoeken aan verpleeghuizen.

Luchtvaartmaatschappijen

In de Wall Street Journal gaven woordvoerders van enkele grote Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen te kennen dat zij nog niet kunnen overzien wat de maatregel voor hen zal betekenen.

In een verklaring liet American Airlines weten: „Wij hebben contact met de nationale overheid zodat wij de aanwijzingen goed snappen en kunnen doorvoeren. De gezondheid en veiligheid van onze klanten en bemanningsleden hebben steeds de hoogste prioriteit.” Delta Airlines, waarmee KLM samenwerkt, kondigde aan „zo snel mogelijk” aanpassingen in de dienstregeling door te voeren.

Volgens de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Stef Blok, op staatsbezoek in Indonesië, heeft het reisverbod „potentieel grote consequenties” voor een handelsland als Nederland. „Er is veel persoonlijk- en handelsverkeer.” De minister wil de gevolgen in kaart brengen voor er een mogelijke tegenreactie volgt. Hij heeft daarover contact met andere EU-lidstaten. Het aanpassen van bijvoorbeeld het reisadvies naar de VS is een Nederlandse aangelegenheid. Daarbij laat het kabinet zich adviseren door de RIVM.

Dit bericht is na eerste publicatie verschillende keren geactualiseerd met reacties op de speech van Trump