Patentenoorlog in Europa: China claimt recordaantal uitvindingen

Octrooien Het aantal patentaanvragen van China in Europa is met bijna 30 procent gestegen, blijkt uit nieuwe cijfers. Met name op het gebied van 5G-technologie en AI is China koploper.

Een Chinese beveiliger bekijkt warmtecamera’s die koorts meten van metroreizigers om patiënten met het coronavirus te herkennen. De camera’s maken gebruik van 5G-technologie.
Een Chinese beveiliger bekijkt warmtecamera’s die koorts meten van metroreizigers om patiënten met het coronavirus te herkennen. De camera’s maken gebruik van 5G-technologie. Foto EPA/Alex Plavevski

Chinese bedrijven hebben het afgelopen jaar veel meer patenten aangevraagd in Europa. Vooral op het gebied van 5G-technologie en artificiële intelligentie (AI) voerde China zijn claims op intellectueel eigendom op. De totstandkoming van toonaangevende nieuwe technologie wordt daarmee steeds minder een westerse aangelegenheid.

Dat blijkt uit cijfers van het Europees Octrooibureau (EPO) die donderdagochtend zijn gepubliceerd. Het aantal patentaanvragen door Chinese bedrijven in Europa is in 2019 met bijna 30 procent gestegen. In het domein van digitale communicatie, waaronder de hypersnelle internetverbinding 5G, groeide het aantal Chinese patentaanvragen zelfs met bijna twee derde. Het totaal aantal octrooiaanvragen nam met 4 procent toe tot 181.000 – een record, mede door een groeiend aantal patenten in communicatie- en computertechnologie.

Door een patent aan te vragen bij het EPO kan een bedrijf of land dat een uitvinding doet deze, mits het patent ook wordt toegekend, binnen de Europese grenzen voor een periode van 20 jaar beschermen tegen diefstal van intellectueel eigendom. Patenten kunnen gaan om de kleinste details – in een gemiddelde smartphone zitten naar schatting 250.000 gepatenteerde uitvindingen.

China staat nu op de vierde plek van landen die de meeste patentaanvragen doen in Europa – na de Verenigde Staten, Duitsland en Japan. In het veld van draadloze netwerkcommunicatie is China zelfs koploper. „De tijd dat China achter lag, is voorbij”, zegt Yann Ménière – hoofdeconoom van het EPO. „Ze hebben ons bijgehaald en zijn ons op het gebied van telecom, 5G en AI zelfs voorbij.”

Lees ook: Een 5G-netwerk bouwen lukt niet meer zonder Huawei

Verregaand mislukt

China mengt zich volgens Rudi Bekkers, professor Intellectueel Eigendom aan de TU Eindhoven, pas sinds kort zo nadrukkelijk in de patentenstrijd om technologieën met een wereldwijde toepassing. „Aanvankelijk wilde China alle technologie en standaarden zelf ontwikkelen. Die strategie is verregaand mislukt”, zegt Bekkers. „Ze willen nu een belangrijke rol spelen in mondiale technologieën en standaarden. Dat zie je terug in de statistieken.”

Het toegenomen aantal patentaanvragen betekent niet dat China in één jaar plots enorm aan innovatiekracht heeft gewonnen, waarschuwt Bekkers. Grofweg de helft van alle patentaanvragen wordt door het EPO afgewezen. Bovendien wordt een aanzienlijk deel van de wél verleende patenten volgens Bekkers al na een paar jaar niet meer in stand gehouden. De totale kosten gerelateerd aan het patent – die kunnen oplopen tot een paar ton – zijn in die gevallen blijkbaar groter dan de geschatte waarde. Ofwel: kwantiteit zegt niets over de kwaliteit.

Toch speelt kwantiteit wel degelijk een belangrijke rol, zegt Wim Maas, advocaat bij Taylor Wessing in Eindhoven en gespecialiseerd in intellectueel eigendom. Hij wijst op de recordhoeveelheid patentaanvragen in telecom en computertechnologie. Dit toont volgens Maas dat grote bedrijven zich strategisch positioneren voordat straks nieuwe standaarden worden vastgesteld die cruciaal zijn voor technologieën van de toekomst.

Momenteel proberen bedrijven overal ter wereld in de nog te bepalen standaard voor 5G terecht te komen – iets wat elk bedrijf dat met 5G te maken krijgt, zal moeten gaan gebruiken. Zo werden eerder universele standaarden voor de USB-poort of HDMI-kabel vastgesteld. „Het is een spel”, zegt Maas. „Daarin zijn aantallen belangrijk. Hoe meer patenten een bedrijf heeft op stukjes technologie die mogelijk in de standaard komen, hoe sterker zijn onderhandelingspositie en hoe meer het straks kan verdienen aan licenties.”

Brabant op eenzame hoogte

Het EPO heeft zevenduizend werknemers en is daarmee na de Europese Commissie het grootste ambtelijke apparaat van Europa. Het bureau heeft vierduizend onderzoekers in dienst die patentaanvragen beoordelen, een proces dat gemiddeld drie jaar duurt. Door het toenemend aantal wereldwijde aanvragen is het een uitdaging de kwaliteit van de beoordelingen te waarborgen, zegt Ménière. „Omdat het steeds vaker om complexe aanvragen gaat, is het niet altijd even makkelijk alle benodigde documentatie te doorgronden.”

Het aantal patentaanvragen door Nederlandse bedrijven kende afgelopen jaar een opvallende daling, vooral door minder aanvragen op het gebied van bio– en medische technologie. Het aantal patenten uit Nederland dat wordt toegekend steeg voor het vijfde jaar op rij, wat volgens Ménière van het EPO tekenend is voor „de hoge kwaliteit van de Nederlandse patenten”.

Nederland staat nog altijd op de achtste plek in Europa. Met name door patentkoploper Philips en de regio Eindhoven, die bijna 40 procent van het aantal Nederlandse patentaanvragen voor zijn rekening nam. „Nederland is in Europa nog steeds een van de toplanden op het gebied van innovatie”, zegt Ménière. „Zeker als je kijkt naar het aantal patentaanvragen afgezet tegen het aantal inwoners.”

Xxxx xxxxx