Geld terug bij geannuleerde reis naar de VS? Daar lijkt het niet op

Inreisverbod Reizigers én luchtvaartmaatschappijen proberen te begrijpen wat het inreisverbod voor de VS vanuit Europa betekent. Vier vragen over de gevolgen.

Wachtende reizigers op Schiphol.
Wachtende reizigers op Schiphol. Foto Piroschka van der Wouw/ANP

De Amerikaanse president Donald Trump maakte donderdagnacht een einde aan vrijwel al het personenverkeer tussen Europa en de Verenigde Staten in de strijd tegen Covid-19. Dat heeft grote economische en politieke gevolgen, maar ook persoonlijke. Antwoorden op reizigersvragen.

  1. Wat houden de reisbeperkingen naar de VS in?

    President Trump kondigde donderdagnacht aan dat de VS een inreisverbod invoeren voor iedereen die aankomt vanuit 26 Europese landen uit de Schengenzone, inclusief Nederland. Mensen zullen geweigerd worden als ze een andere nationaliteit hebben dan de Amerikaanse en als ze de afgelopen veertien dagen in het Schengengebied zijn geweest. Amerikaanse staatsburgers en Britten mogen na een gezondheidstest wel het land in. De noodmaatregel gaat vrijdag om middernacht in de VS in, dat is zaterdagochtend Nederlandse tijd. De stap is bedoeld om de uitbraak van Covid-19 te beperken. Trump heeft de maatregelen afgekondigd voor dertig dagen, al valt gezien de uitzonderlijke omstandigheden niet uit te sluiten dat ze worden verlengd.

    Lees ook dit liveblog over Covid-19
  2. Wat als ik al in de VS ben?

    Mensen mogen het land verlaten, alleen de vraag is hoe. Veel luchtvaartmaatschappijen hebben vluchten geannuleerd. Klanten klagen op Twitter dat de maatschappijen vrijwel onbereikbaar zijn. Elger van der Wel, een Nederlandse innovatie-adviseur die woensdag naar Austin was gevlogen, vond nog een terugvlucht op donderdag via Londen. „Tickets op Amsterdam kostten meteen duizenden dollars”, vertelt hij aan de telefoon. „Naar Londen gaan ze nog. Maar er is heel veel onduidelijk over hoe vliegverkeer er na vrijdag uit komt te zien. Niemand weet iets, luchtvaartmaatschappijen zijn onbereikbaar en zeggen op hun site: zoek het zelf maar uit.”

    KLM-woordvoerder Paul Weber zegt dat het bedrijf ook is overvallen door het besluit en dat het druk bezig is „met het inventariseren van de impact van deze maatregel op onze klanten, vluchten, medewerkers en het bedrijf”. Hij kon daar donderdagmiddag nog geen uitsluitsel over geven. Het ministerie van Buitenlandse Zaken veranderde donderdagavond de kleur van het reisadvies voor de VS van groen (geen bijzondere veiligheidsrisico’s) naar oranje (alleen noodzakelijke reizen). Het ministerie raadt aan contact op te nemen met de reisorganisatie of luchtvaartmaatschappij voor mogelijke gevolgen. Nederlanders die al in de Verenigde Staten zijn kunnen daar blijven en ook uit het land uitreizen, benadrukt het ministerie.

  3. Krijg ik mijn geld terug?

    Daar ziet het niet naar uit. Branchevereniging ANVR zei donderdagochtend aanvankelijk dat reizigers waarschijnlijk hun geld voor Amerikaanse reizen konden terugkrijgen maar kwam daar later van terug. Woordvoerder Mirjam Dresmé van de ANVR noemt de ontstane situatie „een eersteklas overmachtsituatie”. „Niemand hier heeft ooit eerder zoiets meegemaakt.” Het advies van de ANVR om contact op te nemen met de organisatie waarbij de reis is geboekt, klinkt niet geruststellend vanwege de enorme toeloop op die bedrijven. Wellicht kunnen reizen worden verplaatst naar een latere datum maar daarover kan de ANVR niets algemeens zeggen.

    Sommige reisorganisatoren en boekingsplatforms zoals Airbnb zeggen wel coulant te zullen zijn, maar de onderlinge verschillen zijn groot. Het garantiefonds SGR sluit expliciet dit soort epidemieën en pandemieën uit van vergoedingen, dus daarvan kunnen reizigers ook niets verwachten. Ook niet van de meeste annuleringsverzekeringen, omdat die doorgaans alleen de risico’s vergoeden van de verzekerde zelf en zijn directe omgeving. Wat er op de bestemming gebeurt, vormt dus meestal geen geldige reden om te mogen annuleren. „Het is heel triest voor de consument, maar dit is iets wat nergens mee is te vergelijken”, zegt Dresmé. Vliegtickets, ook voor de langere termijn, zijn via vergelijkingssites intussen tegen bodemprijzen te koop.

  4. Hoe zit het met reizen naar andere landen?

    Landen als Israël voerden eerder al strikte inreisbeperkingen in, en andere landen zijn ook bezig met drastische stops van personenverkeer aan de grens. „De situatie verandert nu echt elk uur”, zegt woordvoerder Dresmé van de ANVR. „We kunnen nu niet in glazen bollen kijken.” Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken zegt: „We kunnen niet in de toekomst kijken.” Het raadt aan om de actuele reisadviezen goed in de gaten te houden via de website van het ministerie. Woordvoerder Willemijn Veldman wil niet zover gaan om alle buitenlandse reizen af te raden. „Wij kijken nu echt per land. We sluiten echter niks uit. Dit is wel een moment om met snelle veranderingen rekening te houden.” Het Verbond van Verzekeraars stelt dat reizigers het risico lopen om onverzekerd te zijn als ze afreizen naar een gebied waar het reisadvies nu oranje of rood is. Het advies is om daarom contact op te nemen met de specifieke reisverzekeraar bij vragen. Maar ook die verzekeraars zijn donderdag vaak slecht bereikbaar.

Correctie (12-03-2020): In een eerdere versie van dit artikel stond een verkeerde terugreisdatum van Elger van der Wel. Dit is aangepast.
Update (12-03-2020): Het aangepaste reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken is verwerkt in het artikel