ECB schiet banken te hulp, geen renteverlaging

Monetair beleid De Europese Centrale Bank neemt ongekende maatregelen om de financiering door de banken van de economie op peil te houden. Van een renteverlaging ziet zij af.

ECB-chef Christine Lagarde wil dat de regeringen van de eurolanden stimuleringsmaatregelen nemen.
ECB-chef Christine Lagarde wil dat de regeringen van de eurolanden stimuleringsmaatregelen nemen. Foto Daniel Roland/AFP

Om de financieel-economische gevolgen van het coronavirus en Covid-19 te verzachten, heeft de Europese Centrale Bank besloten tot forse geldinjectie in de banken. Anders dan de Amerikaanse en Britse centrale banken verlaagt de ECB de rente niet. Wel gaat zij extra staats- en bedrijfsschulden kopen. Dit blijkt uit een verklaring die het ECB-bestuur na een vergadering in Frankfurt heeft vrijgegeven.

De Europese bankensector krijgt acute liquiditeitssteun in de vorm van extra langetermijnleningen, tegen een rente van min 0,5 procent. Dit betekent in de praktijk dat de banken geld toe krijgen op leningen van de ECB. Andere ultragunstige langetermijnleningen, voor banken die het midden- en kleinbedrijf in deze tijden op de been houden, komen zelfs beschikbaar tegen een rentetarief van minus 0,75 procent.

Gerichte steun

Nog nooit konden banken in de eurozone zo gunstig lenen bij de ECB. De ECB kiest voor gerichte steun aan de banken en, via dit kanaal, aan bedrijven. Het reguliere rentetarief blijft wel ongewijzigd, op nul procent. De rente voor banken die geld stallen bij de ECB in Frankfurt blijft minus 0,5 procent. Zowel de Amerikaanse Federal Reserve als de Bank of England verlaagden recentelijk het rentetarief met 0,5 procentpunt, maar voor deze centrale banken was dat makkelijk omdat de rente in VS en VK nog positief stond. Voor de ECB was een reguliere renteverlaging veel lastiger. Zakt de ECB-depositorente voor banken verder, dan dreigt dat banken juist in financiële problemen te brengen.

De ECB besloot donderdag ook extra staats- en bedrijfsobligaties op te kopen. Bovenop het maandelijkse opkoopbedrag van 20 miljard euro komt een eenmalig pakket van 120 miljard euro. Dit zal vooral op de „particuliere sector” gericht zijn, staat in de verklaring. Dat duidt op extra aankopen van bedrijfsleningen.

Buffers aanwenden

Gelijktijdig met de monetaire besluiten kwam een bericht van de afdeling bankentoezicht van de ECB. Banken mogen de buffers die zij hebben opgebouwd voor ruige tijden nu aanwenden. Ook zal de bankentoezichthouder flexibel zijn bij het toezien op kapitaalvereisten.

De ECB stond onder zware druk om te handelen, nu het coronavirus en Covid-19 de economie steeds meer ontwrichten.

Met name het op twee na grootste euroland, Italië, is ernstig in problemen gekomen door het virus. Binnen de eurozone is Italië het zwaarst getroffen en het geldt als financieel kwetsbaar. Al voor het virus toesloeg, stevende het land af op een recessie. De staatsschuld is de voorbije jaren aangezwollen tot 133 procent van het bruto binnenlands product. Economen praten al over een mogelijke redding van het land, waarbij de ECB een rol kan krijgen.

Waarschuwing

In telefonisch overleg met EU-leiders dinsdagavond drong ECB-president Christine Lagarde sterk aan op stimuleringsmaatregelen van de regeringen van de eurolanden. Ze vindt dat die veel meer moeten doen om de economie aan de gang te houden, nu Covid-19 zich verder verspreidt. Volgens de financiële persbureaus Bloomberg en Reuters waarschuwde ze de EU-leiders voor een passieve houding van de regeringen. Zonder gecoördineerde actie op Europees niveau „zullen we een scenario zien dat velen van ons zal herinneren aan de grote financiële crisis van 2008”, zo citeerde Bloomberg Lagarde.

Al langer leeft in Frankfurt het gevoel dat de politiek, en niet de ECB, aan zet is om de economie te stimuleren. Lagarde zal jaloers hebben gekeken naar de geldinjectie van 30 miljard pond (34 miljard euro) die de Britse regering woensdag bekendmaakte. Regeringen van de eurozone zijn tot dusver niet zo ver gegaan, al zei de Duitse bondskanselier Angela Merkel woensdag wel dat het streven naar begrotingsevenwicht in deze coronatijden even overboord wordt gezet.

ECB-president Christine Lagarde zou het besluit deze middag in een persconferentie (met livestream) toelichten.

Lees ook: Virus stelt ECB en politiek op de proef