De beurs kelderde zelden zo hard

Financiële markten Acuut vertrouwensverlies zorgde voor de sterkste beursval sinds ‘zwarte maandag’ in 1987. Analisten voorzien geen snel herstel.

De Amsterdamse aandelenbeurs. De vrees voor een economische recessie door de negatieve impact van het coronavirus en een prijzenoorlog in de oliesector zorgen voor grote onrust op de markten.
De Amsterdamse aandelenbeurs. De vrees voor een economische recessie door de negatieve impact van het coronavirus en een prijzenoorlog in de oliesector zorgen voor grote onrust op de markten. Foto Robin van Lonkhuijsen

Beurzen wereldwijd leden donderdag historisch grote verliezen in een al weken dalende markt door het coronavirus. De angst voor een economische recessie, het plotselinge Amerikaanse inreisverbod voor Europeanen en een warrige persconferentie van de president van de Europese Centrale Bank (ECB), Christine Lagarde, zorgden voor een acuut vertrouwensverlies.

Verschillende aankondigingen van centrale banken en nationale overheden dat ze extra geld in de economie gaan pompen wisten de stemming op de financiële markten niet te keren. De maatregelen van de ECB, bestaand uit onder meer een nieuwe ronde gunstige leningen voor banken tegen lage rentes, hadden geen effect op de koersen. Een soortgelijke aankondiging door de Amerikaanse centrale bank, de Federal Reserve, later op donderdag, evenmin.

De beursgraadmeters op Wall Street sloten donderdag uiteindelijk met de grootste dagverliezen sinds ‘zwarte maandag’, de beurskrach van 19 oktober 1987. De Dow-Jonesindex verloor 10 procent en de bredere S&P 500 eindigde met een min van 9,5 procent.

In Amsterdam beleefde de Nederlandse beurs de op één na slechtste dag uit de geschiedenis. De koersen kelderden in een tempo dat deed denken aan de paniekverkopen van 1987, toen de AEX-index in een dag 12 procent verloor. Donderdag daalde de AEX bijna 11 procent en sloot op een stand van 432,10 punten. Zes weken geleden stond de index nog boven het hoge niveau van 600 punten.

Ook elders in Europa daalden de beurzen sterk. De overkoepelende Euro Stoxx 50, samengesteld uit de vijftig belangrijkste aandelen uit de eurozone, daalde bijna 12 procent. De beurzen van Londen, Frankfurt en Parijs verloren elk tot meer dan 12 procent. De beurs in Milaan zakte zelfs bijna 17 procent; de al fragiele Italiaanse economie wordt hard getroffen door de virusuitbraak.

Ook de koers van de euro en de olieprijzen gingen donderdag hard omlaag. De euro was nog 1,11 dollar waard, tegen 1,14 dollar een dag eerder. Een vat Amerikaanse olie zakte 6 procent in prijs tot 30,98 dollar. De olieprijzen stonden al sterk onder druk vanwege het coronavirus toen Rusland en Saoedi-Arabië afgelopen weekend een prijzenoorlog ontketenden na een mislukt OPEC-overleg vorige week.

Grote onzekerheid

Volgens hoofdanalist Anna Stupnytska van de Amerikaanse beleggingsadviseur Fidelity International is de onzekerheid over de verspreiding van het virus en de impact ervan op de economie zeer groot. Beleggers blijven daardoor afwachtend. „Het valt nog te bezien of deze beleidsmaatregelen volstaan om de eurozone de komende maanden door de neergang heen te kunnen loodsen”, schreef zij donderdag in een analyse.

De analist stelt dat aanvullende maatregelen van nationale overheden op de ECB-interventie nodig zijn om de beurzen weer vertrouwen te geven. „We verwachten van de lidstaten een stevige stap naar een soepeler begrotingsbeleid”, aldus Stupnytska. „Als het nu niet het moment is, wanneer dan wel?” Duitsland, de belangrijke economie van de eurozone, heeft al aangekondigd soepeler te zullen zijn in het laten oplopen van de staatsschuld, net als Nederland.

Domino-effect

Een spoedig herstel van de financiële markten, die vlak voor de wereldwijde verspreiding van het coronavirus nog recordhoogtes bereikten, wordt niet verwacht. Analist Gerry Fowler, strateeg bij vermogensbeheerder Aberdeen Standard Investments, stelt dat investeerders er een tijd over zullen doen om de gevolgen voor de economie te kunnen inschatten. „Net als bij de financiële crisis van 2008 zijn er gelijktijdig meerdere internationale schokken”, schrijft Fowler in reactie op vragen van verschillende journalisten. „Totdat het domino-effect daarvan beter valt te overzien, zullen aandelen moeite houden om grote interesse te trekken, ondanks de lage prijzen.”

Volgens Fowler zijn investeerders teleurgesteld dat landen geen ingrijpendere maatregelen nemen om hun economieën te ondersteunen. Ook het gebrek aan internationale coördinatie valt niet goed. Beleggers verwachten bovendien schadelijke effecten van het beperken van het sociale verkeer, zoals vanaf donderdag ook in Nederland wordt gedaan. „Vanuit het perspectief van de markten gezien betekenen deze maatregelen, genomen om de gezondheidszorg te laten blijven functioneren, een verlenging van de economische pijn”, aldus Fowler.