Meer mankracht en bedden nodig in medische sector vanwege coronavirus

Zorg Met Italië als voorbeeld bereidt de medische sector zich voor op meer behandelcapaciteit. Er zijn meer mankracht en meer bedden nodig.

Op veel plekken in Nederland hangen affiches waarin wordt opgeroepen geen handen meer te schudden.
Op veel plekken in Nederland hangen affiches waarin wordt opgeroepen geen handen meer te schudden. Foto Marcel Krijgsman/ Hollandse Hoogte

Het bestuur van de Nederlandse Reanimatieraad nam maandag een lastig besluit: het zegde het jaarcongres af. Duizend verpleegkundigen, ambulancepersoneel en artsen zouden komen. „Maar we wilden niet dat ze elkaar zouden besmetten met het nieuwe coronavirus”, vertelt bestuurslid Michael Kuiper (intensivecarearts in Leeuwarden). „Er lag géén richtlijn van het RIVM of de federatie van medisch specialisten om congressen af te gelasten. We waren niet gedekt. Maar we wilden geen risico nemen.”

Lees ook: Brabantse ziekenhuizen testen hun personeel niet langer op coronavirus

Afgelopen dagen klonk steeds meer kritiek van medisch specialisten en microbiologen op de afwachtende houding van het RIVM en het kabinet. Zij zijn geschrokken van wat ze in Noord-Italië zien gebeuren. Daar lopen de intensive cares over, stijgt het aantal coronadoden hard, met 30 procent in 24 uur tot ruim duizend (donderdag) en liggen mensen te sterven in de gang van het ziekenhuis. Ook in Brabant loopt het aantal besmettingen hard op; er zijn nu 273 positief geteste Brabanders. Het werkelijke aantal mensen dat het virus draagt, is waarschijnlijk veel groter. Waar wachten RIVM en kabinet op? vroegen artsen op sociale media en in vakbladen. Test meer mensen op het virus, of eis op zijn minst dat iedereen met verkoudheidssymptomen thuisblijft.

Dinsdag maande de voorzitter van artsenfederatie KNMG, René Héman, hen op Twitter tot rust. „Hoewel ik de zorgen begrijp, wil ik mijn collega-artsen oproepen in deze fase terughoudend te zijn met kritiek op RIVM, GGD’s en VWS.”

613 mensen positief getest

Donderdagmiddag kondigde het kabinet aan dat alle bijeenkomsten met meer dan honderd mensen moeten worden afgelast. Musea gaan dicht, concerten gaan niet door. Iedereen moet thuis werken, mensen met ziekteverschijnselen al helemaal. Fysiek kwetsbare en oude mensen mogen geen bezoek krijgen. Voor het eerst zei directeur Infectieziektebestrijding van het RIVM, Jaap van Dissel, dat het instituut geen „exact grip” meer heeft op de verspreiding van het nieuwe coronavirus. Donderdag waren 613 mensen positief getest. Artsen schatten, op basis van Italiaanse cijfers, dat er dus ongeveer zesduizend Nederlanders werkelijk besmet zijn.

Een dag nádat Kuiper en collega’s besloten om het congres af te zeggen, riep de Federatie van Medisch Specialisten op alle congressen voor medici af te gelasten. Woensdag vroeg de KNMG artsen om alleen nog telefonisch te vergaderen.

Sommige ziekenhuizen, zoals het Arnhemse ziekenhuis Rijnstate, namen al maatregelen die verder gingen dan het officiële beleid, vertelt directeur Wim van Harten. „Niemand op reis. Geen vergaderingen met externen. We zijn vooral bezig onze behandelcapaciteit zo groot mogelijk te houden voor de komende weken. De klinische capaciteit staat al onder druk in Nederland. We moeten piekbelasting [veel zieken tegelijk, red.] voorkomen. Wij zijn minder gaan overleggen en overgegaan op een soort bevelstructuur. Boven elk intern bericht staat dat iedereen wordt geacht de nieuwste hygiëne- en quarantainemaatregelen te kennen.”

Weinig medische materialen

Veel ziekenhuizen nemen maatregelen. Het Maasstad Ziekenhuis breidde deze week de intensive care uit van 21 naar 26 bedden en begint ‘geplande’ zorg af te zeggen. „Dit doen we in overleg met de regionale spoedzorg en ziekenhuizen in Noord-Italië en Brabant”. Het Tilburgse Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis maakt een ongebruikte vleugel op de intensive care klaar om meer patiënten op te kunnen vangen. Het Franciscus Gasthuis & Vlietland in Rotterdam en Schiedam zegt vanaf komende maandag alle geplande operaties af. „Dit is noodzakelijk omdat er weinig voorraad is van medische materialen zoals maskers en gazen die nodig zijn voor de continuïteit van de acute zorg”, aldus het ziekenhuis.

Wat bedoelde René Héman, van de KNMG, met zijn oproep? „Ik wil niet dat energie van artsen gaat zitten in discussies over het RIVM en de politiek”, zegt hij desgevraagd. „We moeten vertrouwen op het RIVM. Onze energie is nodig om de GGD’s te steunen, die testen en contactonderzoek doen, ziekenhuizen en andere artsen te helpen.” En, onderstreept Héman, de Nederlandse gezondheidszorg staat in de topvijf van de wereld. „We oefenen al jaren op dit soort uitbraken.”

Woensdag plaatste de KNMG een oproep: of zesdejaars geneeskundestudenten en gepensioneerde artsen zich willen melden om bij te springen bij de overbelaste GGD’s en triagetelefoondiensten. „Er meldden zich nu al vijftig studenten geneeskunde én nog een aantal gepensioneerde artsen. Mooi toch?”