Veelzijdige veiling van Indiase kunst uit Nederlandse collectie

Kunstmarkt Christie’s veilt in New York een deel van de Indiase kunstcollectie van Kito en Jane de Boer. Lang niet alles doen ze weg: „Alleen de slapende kunstwerken die wakker gekust mogen worden.”

The Animal (tempera op doek, 1972) van Ganesh Pyne (1937-2013). Richtprijs: 100.000-150.000 dollar.
The Animal (tempera op doek, 1972) van Ganesh Pyne (1937-2013). Richtprijs: 100.000-150.000 dollar. Foto Christie’s

Over hun eerste kunstaankoop hebben Jane en Kito de Boer een nacht geslapen. Op een galerie-opening in New Delhi zagen ze in 1993 een schildering op papier van een Indiase vrouw in een blauw gewaad. Het paar viel als een blok voor het in 1963 door ene Ganesh Pyne gemaakte kunstwerkje. „Een magisch moment”, zegt Kito de Boer (62), aan de telefoon vanuit Dubai, de laatste twintig jaar zijn vaste verblijfplaats.

Van Indiase kunst wist het echtpaar op dat moment nog niks. Ze waren net met hun drie kinderen in New Delhi neergestreken, omdat Kito de Boer daar een vestiging van het organisatie-adviesbureau McKinsey zou opzetten. Aan de muren van hun huis hingen affiches. En de vraagprijs voor de schildering van de vrouw in het blauwe gewaad was bovendien 1 miljoen roepie, zo’n 13.000 euro. „Een halve auto!”, zegt De Boer met een lach. „Daar wilden we wel even over nadenken.”

De eerste aankoop ontketende een grote liefde voor Indiase kunst. De Nederlandse consultant en zijn Britse echtgenote kochten de afgelopen 27 jaar meer dan duizend kunstwerken, gemiddeld bijna eentje per week. Die passie maakte hen tot vermoedelijk de grootste particuliere verzamelaars van 20ste-eeuwse Indiase kunst, een status die een jaar geleden werd bekrachtigd met een monumentale overzichtscatalogus van hun verzameling.

Cultuur is de lens waardoor je een natie beter begrijpt. Grote kunst weerspiegelt de maatschappij en haar ervaringen

Kito de Boer

Bij Christie’s in New York laat het paar op 18 maart ruim 10 procent van hun kunst veilen. Geliefde werken die in hun huizen in Dubai, Londen en New Delhi een plek aan de muur hebben, lieten ze hangen. Ze verkopen alleen kunst uit hun opslag, zegt De Boer: „Slapende kunstwerken die wakker gekust mogen worden.”

Veelzijdige veiling

De markt voor Indiase schilderkunst is de afgelopen decennia flink gestegen. De ruim 150 aangeboden werken uit de ‘Jane en Kito de Boer Collection’ zullen naar verwachting minstens 3 miljoen euro opbrengen. Het is zeker niet de eerste themaveiling met Indiase kunst bij een groot veilinghuis. Maar mogelijk wel de meest veelzijdige. Meestal beperken de veilinghuizen zich namelijk tot de internationaal bekende Indiase kunstenaars: Maqbool Fida Husain, Francis Newton Souza, Tyeb Mehta, S.H. Raza en Vasudeo Gaitonde.

De grote namen ontbreken niet in hun verzameling van Kito de Boer en zijn echtgenote. Maar er zijn de afgelopen 120 jaar zoveel meer interessante Indiase schilders geweest, zegt De Boer. „Onze verzameling gaat minstens zoveel over de zijwegen als over de hoofdwegen van de Indiase kunst.” Het is net als met toeristen die in India alleen de Taj Mahal en Jaipur bezoeken, zegt hij: elders valt nog zoveel meer te ontdekken.

Rameshwar Broota (1941): The Last Chapter (acrylverf of doek, 1982). Richtprijs: 250.000-350.000 dollar. Foto Christie’s

De verdieping in de Indiase cultuur heeft hem en zijn vrouw veel gebracht, zegt De Boer. „We kwamen uit Londen. Van het land van Windsor Castle, fish and chips en The Beatles. En opeens belandden we in New Delhi in een magische wereld met een overweldigende culturele rijkdom.” De kunst bracht hen in contact met bijzondere mensen en ze leerden het land goed kennen. „Cultuur is de lens waardoor je een natie beter begrijpt. Grote kunst weerspiegelt de maatschappij en haar ervaringen.”

Hun collectie bestrijkt de hele 20ste eeuw. Een interessante periode, zegt De Boer, waarin India van een afhankelijke kolonie veranderde in een zelfstandige wereldmacht. „Daarom hebben we ook zoveel kunst van de Bengaalse school, de avant-gardebeweging die in het begin van de 20ste eeuw in Calcutta ontstond. Die stad was het centrum van het Indiase rijk. Je kunt zien dat de kunstenaars keuzes moesten maken: de Britse overheersers tevreden stellen, zich richten op de onafhankelijkheidsstrijd of zich verdiepen in de geschiedenis en tradities van India?”

De vrouw met het blauwe gewaad, hun eerste aankoop, hangt nog altijd thuis in Londen. Als straks 150 andere werken uit hun collectie worden verkocht, zullen De Boer en zijn vrouw niet in de veilingzaal zitten. „Toen we de catalogus bekeken zeiden we al: ‘Waarom doen we dit?’ Het hoofd zegt dat het goed is om dit te doen, maar het hart doet zeer.”

The Jane and Kito de Boer Collection. Veiling op 18/3 bij Christie’s in New York. Inl: christies.com