Joe Biden wint ook op mini-Super Tuesday

Mini-Super Tuesday In vier van de zes staten, waaronder het dichtbevolkte Michigan, won oud-vicepresident Joe Biden. Voor zijn linkse rivaal Bernie Sanders ziet het er steeds slechter uit.
Joe Biden na de overwinning op Mini-Super Tuesday.
Joe Biden na de overwinning op Mini-Super Tuesday. Foto: EPA / Tracie van Auken

Democratisch presidentskandidaat Joe Biden heeft zijn zegereeks van Super Tuesday, 3 maart, voortgezet. In vier van de zes staten die deze dinsdag voorverkiezingen hielden, waaronder het dichtbevolkte Michigan, versloeg Biden zijn progressieve rivaal Bernie Sanders. Sanders won alleen North Dakota. In de westelijke staat Washington gingen de twee woensdagmiddag lokale tijd nog altijd nek aan nek.

Michigan was de hoofdprijs van dinsdag. Niet alleen omdat daar de meeste gedelegeerden (125) vergeven werden, maar vooral omdat Michigan de eerste staat is met een grote werkende klasse die naar de stembus mocht. In 2016 versloeg Sanders hier Hillary Clinton nog nipt in de primary. In de presidentsverkiezing later dat jaar was Michigan een van de staten die de Republikein Donald Trump wist te ontfutselen aan de Democraten, een van de sleutelstaten voor zijn uiteindelijke overwinning op Clinton. Na telling van bijna alle stemmen stond Biden op 53 procent, tegen 36 voor Sanders. Andere staten die Biden (ruim) won waren Missouri, Mississippi en Idaho.

Net als een week geleden, toen Biden tien van de veertien staten op Super Tuesday won, versloeg hij Sanders over de hele linie: kiezers in de voorsteden, op het platteland, in de grote steden, Afrikaans-Amerikaanse kiezers. Sanders blijft het alleen veel beter dan Biden doen in de groep van 18 tot 29 jaar. Maar zij vormen een bescheiden deel van het electoraat.

Om elf uur ’s avonds oostelijk Amerikaanse tijd hield Biden een toespraak. Niet in Cleveland, Ohio, zoals het plan was, maar vanuit Philadelphia. De gouverneur van Ohio had namelijk gevraagd om de bijeenkomst af te gelasten met het oog op het Covid-19-virus. Sanders deed hetzelfde met zijn bijeenkomst; hij bleef in zijn woonplaats Burlington, Vermont.

Lees ook: Joe Biden als tussenpaus met één doel: Trump verslaan

Biden, die op dat moment nog geen victorie kraaide, maakte van de gelegenheid gebruik om zichzelf niet tegenover Sanders maar alvast tegenover president Trump te positioneren. ,,Wat nodig is, is presidentieel leiderschap”, aldus Biden. ,,We hebben een president nodig die niet alleen weet te vechten, maar ook weet te helen.”

Biden heeft in de voorverkiezingen tot nog toe 837 gedelegeerden verzameld, de afgevaardigden die in juli op de Democratische Nationale Conventie op hem zullen stemmen. Sanders staat op ruim 689 – maar hij zal een groot aantal van de 415 Californische gedelegeerden veroveren; daar wordt een volle week na de verkiezingen nog altijd geteld.

De verkiesbaarheid van Biden

Met de kleine, maar veelbetekenende kloof die Biden nu heeft geslagen, neemt de druk op Bernie Sanders toe om zijn campagne te staken en de eenheid in de Democratische Partij te schragen. Biden heeft van vrijwel alle eerder uit de race gestapte rivalen steun gekregen. Dinsdag sloot Andrew Yang zich aan bij onder meer de senatoren Kamala Harris en Cory Booker die dat de afgelopen week deden. Zo wordt Biden het vanzelfsprekend epicentrum van zijn partij en Sanders meer en meer de odd man out.

Dat hoeft Sanders niet te deren. In 2016 weerstond hij dezelfde druk en maakte hij het de gedoodverfde partijkandidaat Hillary Clinton tot het laatst toe lastig. Zij moest daarna gebutst en gedeukt de strijd tegen Donald Trump aangaan. Wat het voor Sanders dit keer lastiger maakt dan in 2016, is dat hij onder geen van de belangrijkste kiezersgroepen afstand kan nemen van Biden en dat hij in de meeste verkiezingen die tot nog toe zijn gehouden, slechtere resultaten boekt dan vier jaar geleden. Dat onderstreept nog eens het gebrek aan populariteit van Clinton destijds. Maar het zegt ook iets over het kernbegrip waar Biden telkens mee aankomt: electability – wie heeft de beste kans om Donald Trump te verslaan. Juist de zege in Michigan, waar de arbeidersklasse leeft die Sanders voortdurend aanspreekt in zijn redevoeringen, laat zien dat de kiezers Bidens aanspraken valide vinden.

Uit exitpolls die verschillende media dinsdag hielden, blijkt dat die ‘verkiesbaarheid’ voor veel kiezers een doorslaggevende reden is om op Biden te stemmen en zelden of nooit een reden om voor Sanders te kiezen. Ook opvallend: in de staten die Biden dinsdag won, werden meerderheden genoteerd voor Sanders’ belangrijkste programpunt, een gratis en door de overheid georganiseerde ziektekostenverzekering voor alle Amerikanen.

Zoals CNN-commentator Van Jones dinsdag zei: ,,Dit is een gevaarlijk moment in de Democratische voorverkiezingen. Er is een revolutie die op het punt staat te worden neergeslagen.” Daarmee bedoelde hij de zeer progressieve beweging rond Bernie Sanders, die kritisch is over gematigde Democraten zoals Biden. ,,De vraag is: wat doe je met de verliezers”, aldus Jones. Biden leek die vraag impliciet te beantwoorden in zijn toespraak. Hij dankte nadrukkelijk zijn rivaal Bernie Sanders en diens aanhang voor hun goede campagne en drukte hen op het hart: ,,Samen kunnen wij Donald Trump verslaan.”

Sanders sprak zijn aanhang dinsdagavond niet toe, maar organiseerde woensdag een persconferentie. Vooraf werd even gespeculeerd dat hij misschien zijn campagne zou beëindigen. Hij sloeg integendeel een strijdbare toon aan. In de eerste plaats tegen president Trump, maar ook tegen zijn Democratische rivaal Biden. Sanders gaf toe dat hij ,,overal in het land” van kiezers hoort dat ze het misschien met de voorstellen van Sanders eens zijn, maar toch liever op Biden stemmen omdat ze denken dat hij meer kans maakt Trump te verslaan. Maar hij zei ook uit te kijken naar het tv-debat van komende zondag, het eerste één-op-één debat. ,,Dan zal ik Joe een paar harde vragen stellen”, waarbij hij een reeks van thema’s opsomde: gezondheidszorg, klimaatbeleid, studentenschuld, het migratiesysteem. ,,Dan kan het Amerikaanse volk zelf zien wie van ons de meeste kans heeft om Trump te verslaan.”

Dit artikel is op woensdagavond 11 maart geactualiseerd.