Corona maakt van Biddag op de Biblebelt ook een boetedag

Biddag Op veel plaatsen werd deze woensdag Biddag gevierd. Het coronavirus komt ook daar voorbij. Volgens de ene predikant is de ziekte „een middel in Gods hand”. Een ander roept op tot kalmte.

Kerkgangers van de Gereformeerde Gemeente in Nederland in Opheusden.
Kerkgangers van de Gereformeerde Gemeente in Nederland in Opheusden. Foto VidiPhoto

Wie deze woensdag ergens op de Biblebelt over straat liep, zou zomaar de indruk kunnen krijgen dat de bevolking preventief in quarantaine is gegaan. Reformatorische basisscholen zijn tenminste een deel van de dag gesloten en ook veel winkels houden de deur dicht.

In werkelijkheid is precies het tegenovergestelde van een quarantaine aan de orde: men zoekt elkaar juist op in de kerkbanken. Zoals iedere tweede woensdag van maart vinden ook nu honderden protestans-christelijke kerkdiensten plaats, van Zierikzee tot in de kop van Overijssel. Het is Biddag voor Gewas en Arbeid, de dag aan de vooravond van de lente waarop traditioneel om Gods zegen wordt gevraagd voor het aankomende landbouwseizoen.

Toch dringt de wereldwijde actualiteit zich deze woensdag ook op aan de gelovigen die zich in honderden Nederlandse kerkgebouwen verzameld hebben. De zorgen om Covid-19, het nieuwe coronavirus dat sinds een aantal weken ook in Nederland huishoudt, klinken van diverse kansels.

In de Hersteld Hervormde gemeente in het Overijsselse Genemuiden, bijvoorbeeld, roept dominee De Groot deze ochtend zijn gemeente op om van de biddag ook een boetedag te maken. „Vanwege on-ze zond’en schuld”, zo dondert hij van de preekstoel. „Heel de wereld is in rep en roer door een virus dat al zoveel slachtoffers heeft gemaakt. En dat is terecht. Tegelijk hebben wij ons nóg meer zorgen te maken over waarom deze ziektes er zijn. Vanwege ons afvallen van U! Dat wij eigen wegen zijn gegaan. En niets is toevallig. Wanneer er oorlog was en wanneer er ziekten waren, had u daar vroeger met het oude Bondsvolk Israël een bedoeling mee. En dat is ook heden ten dage zo, ook in Nederland, waarin wij denken alles naar onze hand te kunnen te zetten.”

Avondmaalsbeker

De notie van corona als een straf van God komt ook in het hoofdredactioneel commentaar van het Reformatorisch Dagblad terug. „God zendt ziekte zoals ooit de plagen in Egypte, om de mens tot inkeer te brengen”, valt daar te lezen. De krant noemt het nieuwe coronavirus „een middel in God’s hand”.

Toch worden er tegelijk met deze veelal straffe taal in kerken wél de nodige voorzorgsmaatregelen getroffen, teneinde de straffe Gods een stapje voor te zijn. Het handen schudden na de dienst wordt in veel kerken afgeraden en de Avondmaalsbeker werd afgelopen zondag al in veel kerken vervangen door kleine cupjes. In de Hersteld Hervormde kerk van Ede wordt op deze biddag niettemin afgekondigd dat de dominee de ouderling van dienst voor en na de dienst wél gewoon de hand drukt, „vanwege de belangrijke symboliek”.

Lees over jongeren in de Biblebelt: Dubbelleven op het platteland: de drank, de maïs en de ouderlingen

Dominee en radiopresentator Elsbeth Gruteke uit Zeewolde in Flevoland schiet in de lach als zij hiervan hoort. „Gij zult elkaar de hand schudden, dat staat geloof ik nergens in de Bijbel, toch? Ik kijk mijn ouderling gewoon even indringend aan.” Van het idee van een God die mensen met ziektes om de oren slaat moet ze ook niets weten. „Ik geloof in een God van liefde”, licht ze toe.

In haar biddagpreek staat zij deze woensdagavond stil bij de oproep van Jezus om je „geen zorgen te maken”. „God zorgt voor ons, ook als er een coronavirus over de wereld gaat. Zo mogen wij er in staan, met de vrede van God. Niet als opgejaagde, angstige mensen.” Gruteke citeert een bijbeltekst: „Kan iemand door zich zorgen te maken maar één el aan zijn levensduur toevoegen? Dat is de uitspraak die met ons meegaat. Ook als de corona nog dichterbij gaat komen.”