Advocaat Poch: ‘Hirsch Ballin moet opnieuw verhoord’

Vervolging Julio Poch Uit een vertrouwelijke nota over de zaak met piloot Julio Poch zou blijken dat Nederland door Argentinië onder druk is gezet.

Oud-minister Hirsch Ballin.
Oud-minister Hirsch Ballin. Foto ANP

Voormalig minister van justitie Ernst Hirsch Ballin moet opnieuw worden verhoord bij de Rotterdamse rechtbank over zijn betrokkenheid bij de uitlevering van de voormalige Transavia-piloot Julio Poch via Spanje aan Argentinië.

Dat zegt de advocaat van Poch, Geert-Jan Knoops, in reactie op het bekend worden gisteren via het televisieprogramma Nieuwsuur van een departementale nota uit september 2009. De nota is een verslag van een overleg dat ambtenaren van de departementen van Justitie en Buitenlandse Zaken voerden met de toenmalige Argentijnse ambassadeur in Nederland. In dat overleg is door de diplomaat sterk aangedrongen op maatregelen van Nederland die de berechting van Poch in Argentinië mogelijk maakten. „Argentinië bouwt de politieke druk in dit dossier erg op”, staat in de nota.

‘Politiek besluit’

Volgens Knoops is nu voor het eerst onomstotelijk duidelijk geworden dat het besluit om Poch via Spanje uit te leveren „een politiek besluit” is geweest en geen zuiver juridische beslissing die het Nederlandse Openbaar Ministerie moest nemen om te voldoen aan een Argentijns rechtshulpverzoek. „Dat laatste is steeds door Hirsch Ballin gezegd maar Nederland was vooral bang voor imagoschade en heeft daarom de Nederlandse staatsburger Poch via een omweg aan Argentinië uitgeleverd”, aldus Knoops. In de nota staat: „Indien Nederland niet zou meewerken aan de thans enige openstaande optie tot samenwerking met de Argentijnen om Poch aan te houden, zou u het verwijt kunnen worden gemaakt dat Nederland een vrijhaven is voor oorlogsmisdadigers”.

Op verzoek van de Nederlands/ Argentijnse Poch worden betrokkenen voor de Rotterdamse rechtbank gehoord in de zaak die leidde tot zijn berechting in Buenos Aires wegens deelname aan zogeheten ‘dodenvluchten’ in Argentinië tussen 1976 en 1980. Na acht jaar voorarrest werd hij in 2017 vrijgesproken van de verdenking als piloot voor het Argentijnse militaire regime dodenvluchten te hebben uitgevoerd. Hij eist nu vijf miljoen euro schadevergoeding van de Nederlandse staat.

Debat met Grapperhaus

Tweede Kamerleden zijn ontstemd dat ze de nu uitgelekte nota uit 2009 nooit te zien hebben gekregen. „Dit stuk is gewoon een beslismemo dat we als Kamer hadden kunnen krijgen. Ik krijg al vier jaar lang te horen dat het niet bestaat”, zegt Sjoerd Sjoerdsma (D66). Attje Kuiken (PvdA) zegt dat de doofpot nu echt open moet. Vandaag zal worden aangedrongen op een debat met Grapperhaus.

Knoops zal de rechtbank ook vragen alsnog de toenmalig minister van buitenlandse zaken Maxime Verhagen te horen omdat duidelijk is dat ook zijn ambtenaren spraken over het uitleveren van Poch. Op 28 mei zal de rechtbank in ieder geval ook officier van justitie Ward Ferdinandusse horen. Hij was naar verluidt de aanklager die de constructie bedacht om Poch via Spanje uit te leveren. Ferdinandusse is nu de voornaamste officier van justitie in het MH17 proces.

Poch is volgens zijn advocaat Knoops „helemaal ontdaan” over de inhoud van de uitgelekte nota. In februari liet minister Grapperhaus weten dat hij met de 68-jarige piloot om de tafel wil gaan zitten om een regeling te bespreken. „Maar tot op de dag van vandaag heeft Poch nog geen uitnodiging voor zo'n gesprek ontvangen”.

Op dit moment onderzoekt een commissie onder leiding van onafhankelijke juristen de zaak Poch. Die zogeheten commissie Machielse had de nota uit 2009 wel gekregen. Het is niet duidelijk wanneer deze commissie rapporteert.