Tata Steel verzacht reorganisatie, personeel nog niet tevreden

Het staalbedrijf halveert het aantal ontslagen. Maar de financiële onderbouwing van het plan is nog zwak, vindt het personeel.

Tata Steel in IJmuiden.
Tata Steel in IJmuiden. Foto JEROEN JUMELET/ANP

De reorganisatie bij de Europese divisie van het Indiase staalbedrijf Tata Steel valt minder zwaar uit dan eerder aangekondigd. Het aantal voorgenomen ontslagen is bijgesteld naar 1.250. Aanvankelijk wilde Tata Steel Europe (TSE) nog 3.000 van de in totaal 21.000 Europese banen schrappen, waarvan 1.650 in Nederland, hoofdzakelijk bij de staalfabriek in IJmuiden.

TSE-directeur Henrik Adam maakte de aanpassing van de plannen dinsdag bekend in een brief aan medewerkers, nadat hij maandag op Schiphol urenlang overleg had gevoerd met de Europese ondernemingsraad. Volgens de topman geeft een keuze voor natuurlijk verloop – het niet vervangen van vertrokken of gepensioneerd personeel – ruimte het aantal ontslagen te beperken.

Maandenlange strijd

De tegemoetkoming is het gevolg van een maandenlange strijd tussen de Europese top en het personeel gesteund door de vakbonden, met op de achtergrond een belangrijke rol voor de Nederlandse directie. Adam schrijft in zijn brief dat hij er vertrouwen in heeft dat Tata Steel de reorganisatie vanaf nu „gezamenlijk, als één bedrijf” tot een goed einde zal brengen.

Of dat lukt, is maar zeer de vraag. Frits van Wieringen, voorzitter van de Nederlandse ondernemingsraad (or) die ook in de Europese werknemersvertegenwoordiging zit, zegt dat hij „nogal wat bedenkingen” heeft bij het huidige plan. Zo ontbreekt volgens hem nog altijd een degelijke financiële onderbouwing en is er veel onduidelijk over investeringen die noodzakelijk worden geacht. Tata Steel Europe beoogt met de reorganisatie en een efficiëntere bedrijfsvoering omgerekend zo'n 750 miljoen euro per jaar te besparen.

Lees ook: Nederland betaalde miljoenen, maar Tata bouwt in India

Crisis door overcapaciteit

Dát er wat moet gebeuren, staat niet ter discussie. De Europese staalindustrie is in crisis, onder meer doordat de razendsnelle opmars van de Chinese staalproductie heeft geleid tot overcapaciteit en lagere prijzen. Al jaren lijdt de Britse tak van Tata Steel Europe monsterverliezen en ook de hoogovens van IJmuiden, waar ongeveer 9.000 mensen werken, presteren sinds kort minder goed. De dreiging van een wereldwijde recessie maakt de vooruitzichten voor Europees staal nog somberder.

Wát er moet gebeuren, daarover is Tata Steel intern ernstig verdeeld, zo bleek de voorbije maanden. Aanvankelijk heeft het Indiase staalconcern geprobeerd zijn Europese activiteiten samen te voegen met de staaldivisie van het Duitse ThyssenKrupp. Toen dat plan stuk liep op Brusselse mededingingsbezwaren, presenteerde Adam eind vorig jaar plan B: een forse reorganisatie. Eerder dit jaar werd bovendien bekend dat TSE de verkoop onderzoekt van verschillende dochterbedrijven die niet direct met het staalproductieproces te maken hebben. Een daarvan is Tata Steel Nederland Tubes, dat gevestigd is in Oosterhout.

Bedrijfstop steunde verzet

De bezuinigingsoperatie stuitte op veel weerstand, zowel in Nederland als in het Verenigd Koninkrijk. Tata Steel Nederland vindt dat de staalfabriek in IJmuiden er in de kern goed voor staat en de dupe wordt van zwakke prestaties van de Britse tak. Bovendien wil Tata Steel Nederland een ‘geïntegreerd’ staalbedrijf blijven dat de hele keten van productie, afwerking en assemblage doet. Zo kan het hoogwaardig staal blijven leveren, denkt het. Opvallend: het verzet komt niet alleen van het Nederlandse personeel en de vakbonden. Zij weten zich gesteund door de Nederlandse directie én commissarissen, die dinsdag niet wilden reageren.

Vakbonden in het Verenigd Koninkrijk, waar personeel en management een zwakkere positie hebben tegenover de bedrijfstop, vinden dat er in de voorbije jaren al genoeg is bezuinigd. De Britse staalfabrieken hebben juist investeringen nodig, is hun overtuiging. Grote vraag is waar het geld vandaan moet komen. Het Indiase moederconcern liet eerder weten geen geld meer te steken in de Europese staaldivisie.

Over twee weken staat nieuw overleg gepland tussen personeel en de Europese directie.