Hallo bedrijven, stop eens met mensen ‘in hun kracht zetten’

Sinds over kantoortaal schrijft, is het gebruik van de term ‘in je kracht staan’ in vacatures geëxplodeerd, zo blijkt uit onderzoek van vacaturesite Indeed. Waarom?!, vraagt ze zich vertwijfeld af.

Ik hóór jullie denken: jij hebt er weleens beter uit gezien – en dat kan kloppen. Want ik voel me deze week niet zo best.

Dat komt doordat uit onderzoek van vacaturesite Indeed blijkt dat sinds ik over clichétaal schrijf, het gebruik van de term ‘in je kracht staan’ in vacatures is geëxplodeerd. Sindsdien lig ik huilend in mijn werkkamer.

Maar laat ik bij het begin beginnen: ja, deze rubriek gaat alwéér over vacatures. Vorige week ook al. Toen schreef ik over de, euh, interessant geformuleerde vacature van energiebedrijf Vandebron die op zoek was naar een „owner van de employee journey”. Dat bleek een medewerker van de afdeling personeelszaken te zijn. Maar ook deze week kon ik het onderwerp niet negeren, door dat onderzoek van Indeed dus.

Wat ze deden: ze analyseerden het taalgebruik in de miljoenen vacatures die ze sinds 2016 publiceerden. En wat blijkt: vacatures zijn dodelijk saai en zitten ramvol jeukwoorden – ik zeg het nu even in mijn eigen woorden.

Indeed formuleerde het in een persbericht natuurlijk diplomatieker: „werkgevers gebruiken weinig onderscheidende taal in vacatures”. Maar als je erbij bedenkt dat die vacatures hun verdienmodel zijn, kan dat toch wel als een noodkreet opgevat worden.

Vooral clichéwoorden als ‘flexibel’, ‘stressbestendig’, ‘gepassioneerd’ en ‘klantgericht’ staan volgens Indeed te vaak in vacatures. Dat is niet alleen saai, maar ook onduidelijk.

Want wat betekent het als een werkgever iemand zoekt die ‘flexibel’ is? Betekent het dat je nieuwe baas van je verwacht dat je 24 uur per dag bedrijfsmails beantwoordt, of dat je zelf je werktijden mag bepalen? Dat maakt nogal uit.

Of neem ‘pro-actief’, ook zo’n open deur. Betekent dat dat je overal alvast aan begint, ook als je collega’s dat niet zo’n goed idee vinden? Of dat je toch vooraf even overlegt?

Maar ook ‘dynamisch’ en ‘enthousiast’ zijn multi-interpretabel. Want wat verwachten bedrijven die om dynamische mensen vragen: dat je de hele dag rondstuitert of dat je ook af en toe stilletjes in een hoekje doorwerkt? Of neem de ‘spin in het web’. Zoeken ze dan iemand die collega’s in een hinderlaag lokt, ze langzaam verstikt en uitzuigt? Of bedoelen ze toch iets anders?

Beste bedrijven, maak het eens wat concreter. Zo adviseert Indeed werkgevers naar aanleiding van het onderzoek. Dat zegt ook Kelly Oude Veldhuis, als ik haar erover bel. Ze is de ‘corporate communications manager’ bij Indeed – dat heette vroeger ‘hoofd communicatie’. Ze legt me uit waarom ze het onderzoek juist nú liet uitvoeren.

Allereerst omdat de arbeidsmarkt momenteel héél krap is, zegt ze. Werkgevers moeten in vacatures echt beter hun best doen om mensen „uit hun luie stoel te krijgen”. Met clichés red je het niet meer.

Maar ze kan „ook niet ontkennen” dat mijn columns over jargon een rol gespeeld hebben. „Wij zien op sociale media natuurlijk ook dat mensen geregeld met hun ogen zitten te rollen als ze vacatures lezen.”

Sterker nog, en daar kwam dus de klap: uit het onderzoek blijkt ook dat sinds ik over clichétaal schrijf, het gebruik van de term ‘in je kracht staan’ door werkgevers in vacatures met maar liefst 415 procent is gestegen!

Ook het gebruik van huilwoorden als ‘mensenmens’ en ‘in je dna’ – termen die ik ook al jaren de wereld uit probeer te helpen – zijn in vacatures met respectievelijk 153 en 217 procent gestegen. „Misschien kómt het zelfs door jouw boeken”, zegt Oude Veldhuis. „Dat werkgevers denken: daar moeten we wat mee.” Nou, sindsdien lig ik dus stilletjes in bed te huilen.

Toch kon Oude Veldhuis me ook wel weer opvrolijken. Bijvoorbeeld met het nieuws dat de ergste gekte in de functietitels in de IT voorbij lijkt te zijn. De laatste twee jaar ziet Indeed dat er een stuk minder ‘java ninja’s’ en ‘developer goeroes’ worden gevraagd.

Ook de ‘tijger’ is op z’n retour – functietitels als ‘horeca tijger’, ‘salestijger’ of ‘acquisitietijger’ komen minder voor. Een goede zaak, vindt Oude Veldhuis, want mensen weten niet wat ze betekenen.

Maar ook, hou je vast, ‘agile’ verdwijnt langzaam uit functietitels. De term is de laatste jaren onder werkgevers zelfs uit de top-10 geduikeld. Sneu voor al die mensen die nog massaal ‘agile’-cursussen hebben gevolgd en dat op hun cv vermelden.

Toch zijn ook weer niet alle jeukwoorden slecht, vindt Indeed. Een paar clichés in een vacature geven juist houvast, omdat mensen op standaardtermen zoeken. Ook als werkzoekende moet je er af en toe een cliché tussendoor gooien op je cv, ook om werkgevers het idee te geven dat je ook een saaie werknemer kunt zijn die het spel mee kan spelen. Maar alinea’s lang clichés in vacatures, dáár moet het nu maar eens wél mee afgelopen zijn, vindt Oude Veldhuis. Korte samenvatting: stoppen met ‘in je kracht staan’.

Doe het voor jezelf, voor je bedrijf én voor mij.

Hoe was jouw week? Japke-d. Bouma wil het graag weten. Tips via @Japked op Twitter.

Dit waren de Jeuktweets van de week

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.