Analyse

Coronavirus zet Brabant niet op slot, maar wel op scherp

Strijd tegen coronavirus Noord-Brabant doet opnieuw een poging om het coronavirus in te dammen. Of er elders snel meer maatregelen nodig zijn, hangt daarvan af.

Ariene Rietveld (GGD Hart van Brabant), Theo Weterings (burgemeester Tilburg) en Jean-Luc Murk (arts-microbioloog Elizabeth-Tweesteden Ziekenhuis) staan in het Paleis-Raadhuis de pers te woord over de eerste bekende Nederlandse coronapatient.
Ariene Rietveld (GGD Hart van Brabant), Theo Weterings (burgemeester Tilburg) en Jean-Luc Murk (arts-microbioloog Elizabeth-Tweesteden Ziekenhuis) staan in het Paleis-Raadhuis de pers te woord over de eerste bekende Nederlandse coronapatient. Foto Sem van der Wal / ANP

„Brabant gaat niet op slot”, bezwoer burgemeester John Jorritsma (Eindhoven) dinsdag op een persconferentie over het coronavirus. Maar de maatregelen die hij met zijn collega’s uit Tilburg en Den Bosch namens de zogenoemde Veiligheidsregio’s aankondigde zijn de meest verstrekkende die tot nu toe in Nederland in de strijd tegen Covid-19 genomen zijn. Grote evenementen worden afgelast, Brabanders wordt gevraagd een week lang aan „sociale onthouding” te doen. Noodzakelijk, volgens de Bossche burgemeester Jack Mikkers. „Het coronavirus grijpt om zich heen in onze provincie.”

Noord-Brabant is de provincie met de meeste positief geteste patiënten tot nu toe. De teller staat daar op 157, meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) dinsdag, op een totaal aantal van 382 bevestigde gevallen in Nederland. Bij de helft van de gevallen in Brabant is de bron van de besmetting onbekend. Deze patiënten zijn dus niet zelf of via hun naaste contacten te linken aan risicogebieden als Noord-Italië, maar hebben wel het virus opgelopen. Dit duidt er waarschijnlijk op dat er ook in Brabant zelf al verspreiding plaatsvindt, en niet alleen via buitenlandse routes.

Ziekenhuispersoneel getest

Het RIVM was hier eind vorige week al bang voor en vroeg Brabanders met lichte griepklachten vrijdag thuis te blijven, om de kans op verspreiding te verkleinen. Ook liet het RIVM dit weekend zo’n duizend medewerkers uit Brabantse ziekenhuizen met lichte luchtwegklachten testen op het coronavirus. Uit dat onderzoek bleek dinsdag dat ongeveer vier procent van de onderzochte medewerkers besmet is. Er zijn wel grote verschillen tussen de ziekenhuizen onderling. Zo testte in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis, met een forse steekproef van zo’n driehonderd medewerkers, negen procent positief.

Lees ook onze reportage over de situatie in Brabant: ‘Mijn dochter mocht niet naar haar werk. Half Brabant ligt plat’

Wat zeggen deze percentages over de verspreiding binnen heel Brabant? Jaap van Dissel, directeur infectieziektenbestrijding van het RIVM, zei dinsdag bij een briefing in de Tweede Kamer dat zorgmedewerkers iets vaker ziek zijn dan andere mensen omdat ze in een ziekenhuis werken. Toch ziet hij dat „er in Brabant meer aan de hand is dan in de rest van het land”. „We zien gevallen die we niet kunnen verklaren en zien in het onderzoek dat medewerkers ook elkaar niet hebben besmet. Daarom denken we dat er in bepaalde gebieden in Brabant verspreiding van het virus is.”

De ziekenhuissteekproef laat zien dat het aantal coronapatiënten in Noord-Brabant waarschijnlijk hoger ligt dan het RIVM kan meten. Op dit moment test de GGD namelijk alleen mensen die serieuze klachten hebben die overduidelijk op Covid-19 wijzen, zoals een combinatie van koorts en hoesten. Voor het ziekenhuisonderzoek werden medewerkers al met lichte griep- of verkoudheidsklachten getest. Deze groep blijft nu buiten de testresultaten van het RIVM.

Brabantse worsteling

Om te voorkomen dat het aantal besmettingen stijgt, deden de drie Brabantse burgemeesters dinsdag een klemmend beroep op de bevolking. Aan álle Brabanders vragen ze om de komende zeven dagen aan ‘sociale onthouding’ te doen. „Ga even niet op bezoek bij opa en oma”, vroeg burgemeester van Tilburg Theo Weterings, om zo kwetsbare ouderen te beschermen. Hij sprak van „een uiterste poging om het virus in te dammen” en hoopt dat alle Brabanders meewerken.

De maatregelen zijn deels dwingend en deels vrijblijvend. Beslissen hierover was volgens burgemeester Mikkers (Den Bosch) niet makkelijk. Hij sprak van „een Brabantse worsteling”. „Je wil het besmettingsgevaar beperken, maar je hebt ook een samenleving die gewoon moet doorgaan.” Grote evenementen zijn verboden of afgelast. Dit geldt voor de thuiswedstrijden van Brabantse profvoetbalclubs, waaronder PSV, Willem II en RKC, en voor de carnavalsoptocht in Oosterhout. Het gaat om evenementen met meer dan duizend bezoekers. Amateurwedstrijden en kleinere evenementen kunnen nog wel. Scholen wordt dringend verzocht wel open te blijven, om te voorkomen dat veel mensen met kinderen in de problemen komen.

Het kabinet ziet nog geen aanleiding voor striktere landelijke maatregelen, zei minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) dinsdag. Volgens Van Dissel moet eerst het effect van de Brabantse aanpak worden afgewacht. „Volgende week weten we of dit een effect krijgt.”