Reportage

Paniek op de handelsvloer? ‘Dit zijn de dagen waarop wij verdienen’

Beurs Amsterdam Kelderende koersen zijn vervelend voor beleggers en bankiers. Beurshandelaren in Amsterdam beleefden juist een geweldige dag.

De AEX-beurs in Amsterdam.
De AEX-beurs in Amsterdam. Foto Ramon van Flymen/EPA

Paniek? Op de Amsterdamse beursvloer is er maandag aan het begin van de middag niets van te merken. Nergens klinkt geschreeuw, niets wijst op verslagenheid. De situatie oogt alledaags: mannen kijken naar koersen, kletsen wat.

Toch, een dag als alle andere is het niet, vertelt Rob Kamsteeg van handelshuis Nijenburgh, dat met een man of vijftig een hoek van de beursvloer huurt. Terwijl hij praat, houdt hij zijn schermen nauwlettend in de gaten. „Vandaag komt in mijn top-10 van beste handelssessies,” zegt hij beslist. Kamsteeg doet dit werk al 22 jaar.

Beleggers verloren maandag wereldwijd miljarden doordat de olieprijs met 20 procent zakte en beurskoersen kelderden. Oliemaatschappij Shell kreeg pas na een klein half uur een aandelenkoers op de borden (-20,4 procent), de AEX-index opende meer dan 7 procent lager en de Amerikaanse beurshandel werd zelfs even stilgelegd. De hectiek deed denken aan de reactie op de financiële markten na de val van zakenbank Lehman Brothers in 2008, die de kredietcrisis inluidde.

Lees ook deze analyse: Is wat we nu zien weer een crisis als in 2008 met Lehman?

„Wij zijn geen beleggers, wij zijn handelaren,” zegt Kamsteeg – een cruciaal onderscheid. Nijenburgh handelt voor eigen rekening en risico in aandelen, termijncontracten en opties. Alles korte termijn: volgens Kamsteeg komt het zelden voor dat Nijenburgh posities langer dan een dag vasthoudt. Daarbij geldt: hoe onstuimiger het beursklimaat (volatiliteit in jargon), hoe meer handelaren kunnen verdienen.

Dat komt doordat „irrationele prijzen” ontstaan als gevolg van paniek onder beleggers, vertelt Kamsteeg. „Als de olieprijs 20 procent lager opent, zijn er kennelijk beleggers die tegen elke prijs verkopen. Dan kopen wij.” Effecten gaan bovendien uit de pas lopen, zegt Kamsteeg. Correlaties tussen aandelen of andere financiële instrumenten die zich over de jaren hebben bewezen, gaan kortstondig niet meer op. Dat geeft mogelijkheden voor „arbitrage”, vertelt hij.

Als gevolg van paniek onder beleggers ontstaan ‘irrationele prijzen’

Hoe groot de posities zijn die Nijenburgh inneemt, wil Kamsteeg niet zeggen, zoals hij ook geen uitspraken doet over winsten of verliezen. Hij heeft het over „gecalculeerde risico’s”. „Dit zijn de dagen dat wij geld kunnen én moeten verdienen. Op rustige dagen zit er voor ons minder in.”

Ook market makers, geautomatiseerde handelshuizen die beurzen van ‘liquiditeit’ voorzien en op iedere transactie een kleine marge maken, profiteren van hectiek. Het aandeel Flow Traders, een beursgenoteerd handelshuis uit Amsterdam, won maandag meer dan 7 procent.

Lees ook: Door de coronacrisis lijken al die schulden ineens wél gevaarlijk

Op de handelsvloer van ABN Amro was de stemming minder euforisch, maar werd ook vol spanning uitgekeken naar de beursopening, zegt hoofd handel Arjo Blok. In tegenstelling tot partijen als Nijenburgh handelt de bank niet voor zichzelf. ABN Amro faciliteert beleggers en bedrijven die een positie willen innemen of er juist vanaf moeten. Hoewel de aanleiding nu „totaal anders” is, vertoont de huidige marktreactie parallellen met de situatie na de val van Lehman. Namelijk: weinig liquiditeit, veel volatiliteit.

Blok: „Dat maakt ons werk risicovoller. Prijzen waaraan je kunt refereren zijn schaars en posities hedgen is moeilijker. Het is alsof je op een snelweg rijdt zonder licht of andere auto’s. Dus rijden we voorzichtig. Normaal gesproken stemmen we het risico op onze posities één keer per dag af, nu wel vijf keer.”