‘Ministers wisten al in januari over schadelijkheid granuliet’

Vervuiling Een ambtenaar waarschuwde dat granuliet mogelijk een kankerverwekkende stof bevat, aldus tv-programma Zembla. Toch ging de granulietstort in een natuurplas door.

Zandwinning in natuurplas Over De Maas.
Zandwinning in natuurplas Over De Maas. Foto Robin van Lonkuijsen / ANP

Ministers Stientje van Veldhoven (Milieu, D66) en Cora van Nieuwenhuizen (Waterstaat, VVD) zijn al begin dit jaar ingelicht dat granuliet mogelijk een kankerverwekkende stof bevat. Een ambtenaar van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat waarschuwde de bewindspersonen voor de stort van granuliet in natuurplas Over De Maas in Gelderland. Die was toen al enkele maanden bezig.

Dat stelde journalist Roelof Bosma van tv-programma Zembla maandag bij een hoorzitting over de granulietstort, in de Tweede Kamer. De programmamaker en diverse deskundigen was gevraagd uitleg te geven over de kwestie die een uitzending van Zembla begin februari aankaartte. Vorige week lieten de ministers in een brief aan de Kamer nog weten dat storten van granuliet geen schadelijke gevolgen heeft voor milieu of leefomgeving.

In de uitzending bleek dat ambtenaren van Rijkswaterstaat aanvragen voor lozing van het materiaal door steenbedrijf Bontrup vorig jaar aanvankelijk afwezen wegens zorgen over mogelijk schadelijke effecten. Na tussenkomst van Halbe Zijlstra, oud-minister (VVD) van Buitenlandse Zaken en nu directeur bij bouwbedrijf VolkerWessels, kwam alsnog toestemming voor de storting. VolkerWessels is een afnemer van Bontrup. De top van Rijkswaterstaat zou druk hebben uitgeoefend op ambtenaren die de vergunningaanvraag behandelen.

Grond of bouwstof

Centraal in de discussie staat de vraag of granuliet, dat onder meer gebruikt wordt voor het maken van asfalt, aangemerkt moet worden als grond of als een bouwstof. In dat laatste geval zou het niet gestort mogen worden in een natuurplas.

Volgens Zembla liet een ambtenaar half januari aan de ministers weten dat nog wordt onderzocht of een aan granuliet toegevoegde stof „een risico vormt”. Deze stof, flocculant, is aangemerkt als „zeer zorgwekkend”, een kwalificatie voor materialen die een gevaar vormen voor volksgezondheid en milieu.

Lees ook: Steenbedrijf opnieuw berispt voor illegale afvallozing

Bontrup zou geprobeerd hebben de richtlijn aangepast te krijgen die bepaalt wat aan te merken is als ‘grond’. Daaruit zou volgens Zembla blijken dat het bedrijf zelf ook twijfels heeft over de schadelijkheid van granuliet. Een toetsingscommissie wees een aanvraag tot herziening van de richtlijn echter af. Een ander team deskundigen adviseerde de ministers vorig jaar granuliet als bouwstof te beschouwen, zo bleek tijdens de hoorzitting. Dat advies werd niet vermeld in de Kamerbrief van vorige week.

Bontrup kreeg aanvankelijk toestemming voor de stort van maximaal 500.000 ton granuliet. Afgelopen donderdag bleek dat die vergunning is verruimd tot 750.000 ton, tegen de wil van de gemeente West Maas en Waal waarin de plas zich bevindt.