Reportage

Het personeel werkt gewoon door tussen de coronapatiënten

Ziekenhuis In het Amphia Ziekenhuis in Breda is ongerustheid over het stijgend aantal medewerkers dat positief test op Covid-19. „Wat hier echt nieuw aan is, is dat de bevolking het virus het ziekenhuis in brengt.”

Bezoekers van het Amphiaziekenhuis in Breda moeten bij binnenkomst hun handen reinigen met desinfecterende zeep.
Bezoekers van het Amphiaziekenhuis in Breda moeten bij binnenkomst hun handen reinigen met desinfecterende zeep. Foto John van Hamond

Zes coronapatiënten en ongeveer vijftien besmette medewerkers: Christianne Lennards, bestuurder van het Amphia Ziekenhuis in Breda, is al ruim een week „met niets anders meer bezig”.

Ze komt net uit een vergadering van het interne crisisteam dat twee keer per dag bespreekt wat de ontwikkelingen rond Covid-19 voor het ziekenhuis betekenen. Daarin wordt besproken hoe snel het ziekenhuis het aantal bedden op de intensive care kan vergroten, vertelt Lennards. Maar ook: „Hebben we nog voldoende beschermingsmiddelen? Krijgen medewerkers nog verlof?”

In het Amphia werd vorige week dinsdag voor het eerst een patiënt positief getest, de dag erna een medewerker. Het ziekenhuis nam daarop maatregelen: collega’s die contact hadden gehad met de positief geteste medewerker bleven uit voorzorg thuis. Medewerkers van het ziekenhuis met klachten kunnen zich sinds vorige week ook laten testen. Een groep van 350 medewerkers heeft dat laten doen. Daarvan waren er tot en met maandag ongeveer vijftien positief: van sommige tests moet de uitslag nog komen.

De stijgende aantallen „baren ons veel zorgen”, zegt arts-microbioloog Jan Kluytmans, die de leiding heeft over de bestrijding van het virus in het Amphia. Dat is niet omdat hij vreest dat medewerkers of patiënten elkaar in het Amphia hebben besmet. „Deze mensen werken niet op dezelfde afdeling en kunnen elkaar dus niet hebben besmet.” De besmette patiënten die nu in het Amphia liggen hebben ook geen link met risicogebieden als Noord-Italië. Dat kan volgens Kluytmans maar één ding betekenen: „Er is dus al verspreiding onder de Brabantse bevolking.”

Lokale besmettingshaarden

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) had hier al signalen voor, onder meer vanuit Breda, en riep inwoners van Noord-Brabant vrijdag op met lichte griepklachten niet meer de straat op te gaan. Honderden medewerkers van verschillende Brabantse ziekenhuizen werden dit weekend op corona getest. De resultaten van dit onderzoek worden dinsdag verwacht en moeten duidelijk maken of er in Noord-Brabant al lokale besmettingshaarden zijn. Maandagavond adviseerde premier Rutte om in heel Nederland geen handen meer te schudden.

Lees het laatste nieuws in ons blog.

Het Amphia scherpte vorige week de hygiëne- en bezoekersprotocollen al aan. Wie het Amphia binnenloopt stuit direct op een rijtje pompjes met desinfecterende zeep met de oproep ‘Maak hier uw handen schoon’. Elders hangen affiches met ‘We geven geen hand’ en ‘Let op uw hoest- en nieshygiëne’. Veel bezoekers volgen keurig de instructies.

Patiënten mogen nog maximaal één bezoeker per dag ontvangen, om het aantal mensen dat het ziekenhuis in- en uitgaat te beperken. Voor dit soort maatregelen is begrip, ervaart bestuurder Lennards. „Mensen hebben veel vragen, maar vatten het heel goed op.” Het ziekenhuis maakt uitzonderingen als dat nodig is. „Als iemand heel slecht ligt mogen er natuurlijk meer mensen op bezoek komen.”

Het ziekenhuispersoneel neemt ook strikte veiligheidsmaatregelen om verspreiding te voorkomen. Andrea Bouts, teamleider van de verpleegkundigen op de intensive care, opent de deur van een sluis naar een isolatiekamer. „Hier in de sluis kleed je je om voor je de kamer van de patiënt binnengaat”, zegt Bouts. Ze somt alle beschermingsmiddelen op die een zorgverlener bij isolatieverpleging nodig heeft: een mutsje, een spatbril, een schort en een mondkapje.

In het Amphia werkt personeel dat in risicogebied is geweest of contact heeft gehad met coronapatiënten gewoon door. Zolang zij geen klachten hebben is het niet nodig ze thuis te laten zitten, zegt microbioloog Kluytmans. Bovendien is het qua bezetting ook niet mogelijk. „Als wij iedere medewerker die contact heeft gehad met een besmette medewerker thuis moeten houden zitten er honderden personeelsleden thuis. Dan leg je de organisatie stil.”

Lees ook: Lege klassen, maar Brabantse scholen zijn nog niet in paniek

Er is wel wat onrust onder het personeel, merkt Lennards. Zo is het ziekteverzuim op de klinische afdelingen iets opgelopen. Maar Lennards is vooral vol lof over de medewerkers. „Normaal hebben we geregeld discussies, maar in zo’n crisis sluiten de gelederen zich. We vragen veel extra van onze mensen, ik sta versteld van wat zij kunnen in tijden van nood.”

Operaties uitgesteld

In het Amphia is net als in sommige andere Brabantse ziekenhuizen een deel van de niet-spoedeisende operaties uitgesteld. Voor deze week gaat het in Breda om ruim dertig operaties. Volgens ortohopedisch chirurg Robert Wagenmakers, die de operaties plant, is het uitstel nodig om personeel te kunnen bijscholen en ruimte vrij te houden op de intensive care. „We kunnen de intensive care uitbreiden van twintig naar dertig bedden, maar daar zit wel een grens aan.”

Arts-microbioloog Kluytmans vreest dat een snelle stijging van het aantal patiënten voor problemen kan zorgen. Als er in het Amphia geen plek meer is wordt regionaal gekeken waar patiënten terecht kunnen. Kluytmans noemt de situatie „ontzettend complex”. „Wat hier echt nieuw aan is, is dat het virus niet binnen het ziekenhuis circuleert, maar dat de bevolking het virus het ziekenhuis in brengt. Voor griep kunnen we vaccineren, maar hiervoor niet. Dit is een heel lastig probleem waarbij we de medewerking van bezoekers en burgers heel hard nodig blijven hebben.”

Correctie (9 maart 2020): In een eerdere versie van dit stuk stond in het intro dat in het Amphia Ziekenhuis de eerste patiënt [in Nederland] positief getest werd op het coronavirus. Dat klopt niet. Hierboven is dat aangepast.