Extreme prijsval olie zorgt voor crisis op markten

Beurzen Sinds de Golfoorlog in 1991 is de prijs van vat olie niet zo sterk gedaald. De AEX-index zakte onder de 500 punten.

De borden met beurskoersen in Hongkong kleurden maandag rood. Ook in Europa kelderden de beurzen.
De borden met beurskoersen in Hongkong kleurden maandag rood. Ook in Europa kelderden de beurzen. Foto Kin Cheung/AP

Angst voor de economische gevolgen van het coronavirus en een extreme daling van de olieprijs zorgden maandag wereldwijd voor een crisissfeer op de beurzen. Op de Amsterdamse beurs kreeg olie- en gasconcern Shell een koersval van 22 procent te verwerken. De olieprijs daalde door onenigheid tussen Saoedi-Arabië en Rusland in een etmaal met ruim 30 procent.

Tegen het middaguur stond de AEX-index ruim 6 procent lager en belandde daarmee net onder de 500 punten. Sinds januari vorig jaar stond de index niet zo laag. In Londen leverde de belangrijkste index 7 procent in. Een dergelijke koersval op één beursdag is in de City sinds de financiële crisis rond Lehman Brothers in 2008 niet voorgekomen.

ABN Amro en ING verloren aanvankelijk meer dan 10 procent. In de loop van de ochtend trad bij ABN Amro herstel op, maar ING behoorde onder de Europese banken tot de grootste verliezers. Het koersverlies van Shell liep terug tot 14 procent. Wereldwijd kregen alle oliemaatschappijen forse klappen. Het Britse BP leverde bijvoorbeeld 20 procent in.

Volg de laatste ontwikkelingen rond het coronavirus in het NRC-blog

Heil zoeken in staatsleningen

Beleggers zochten hun heil in staatsleningen van veilige landen. De rente op de Nederlandse tienjaars staatslening daalde daardoor naar -0,65 procent. Dat is een laagterecord. Alle rentes op Amerikaanse obligaties noteerden onder de 1 procent. Op de markten wordt rekening gehouden met een verdere renteverlaging door de Fed, de Amerikaanse centrale bank. Ook de Europese Centrale Bank, die deze week vergadert, verlaagt mogelijk de rente.

De Aziatische beurzen lieten maandag vroeg al grote verliezen zien. De Japanse beurs verloor ruim 5 procent, waardoor de belangrijkste Nikkei-index op het laagste niveau in veertien maanden belandde.

De olieprijs daalde door toedoen van Saoedi-Arabië in een klap met ruim 30 procent. De Saoediërs voerden dit weekeinde hun olieproductie op na mislukt overleg met Rusland. Doel van oliekartel Opec was om de olieproductie met 1,5 miljoen vaten per dag te verlagen omdat de vraag naar olie, mede als gevolg van de uitbraak van het coronavirus, daalt. De Russen, geen lid Opec, weigerden de productie te beperken waarop Saoedi-Arabië de kraan openzette. De extreme prijsval noopt Rusland mogelijk om terug aan de onderhandelingstafel te komen.

Van 66 naar 36 dollar per vat

Sinds de Golfoorlog in 1991 is de prijs van een vat olie niet zo sterk gedaald. Voor een vat Brent-olie wordt nu zo’n 36 dollar betaald. Aan het begin van dit jaar was dat nog 66 dollar. Omdat Rusland heeft aangegeven eveneens de productie op te schroeven, houden markten met een verdere prijsdaling rekening. Zo’n ontwikkeling kan grote negatieve gevolgen hebben voor de verduurzaming van de economie. Hernieuwbare energie wordt dan ten opzichte van fossiele grondstoffen duurder.

De koers van het Saoedische oliebedrijf Aramco is nu twee dagen op rij stevig gedaald. Maandag werd de handel na een verlies van ruim 10 procent gestaakt. Inmiddels is de koers van het oliebedrijf, dat in december naar de beurs ging en toen 1.700 miljard dollar waard was, ruim onder de uitgifteprijs gezakt. Ook op politiek gebied stijgen de spanningen in Saoedi-Arabië. De broer en een neef van koning Salman werden opgepakt omdat zij een coup zouden beramen.