Ibrahimovic scoort in San Siro - met tachtigduizend lege stoeltjes

Coronavirus In Italië wordt gevoetbald zonder publiek, in verband met het coronavirus. De bond houdt dinsdag crisisberaad over de voortgang van de competitie.

De spelers van AC Milan en Genoa speelden zondag in een leeg San Siro-stadion in Milaan, vanwege het risico van verdere verspreiding van het coronavirus. Genoa won het duel in de Serie A met 2-1.
De spelers van AC Milan en Genoa speelden zondag in een leeg San Siro-stadion in Milaan, vanwege het risico van verdere verspreiding van het coronavirus. Genoa won het duel in de Serie A met 2-1. Foto Matteo Bazzi/EPA

In de spelerstunnel van AC Parma stonden zondag 22 voetballers klaar om het veld op te gaan, toen in het uitgestorven Stadio Ennio Tardini de twijfel toesloeg. Tv-commentatoren hadden de opstellingen al verstrekt toen de elftallen van Parma en SPAL plots naar de kleedkamer werden gestuurd.

Het was 12.25 uur, vijf minuten voor de ‘lunchwedstrijd’ in de Serie A. Over de reden bestond geen twijfel: het coronavirus. Kwam de bal dan eindelijk tot stilstand?

Alsof de lege tribunes in het land niet al bevreemdend genoeg aandeden, leidde een tweet van minister Vincenzo Spadafora er bijna toe dat er zondag helemaal niet zou worden gevoetbald in de Serie A. Vorige week werden al duels afgelast en besloot de voetbalbond om de competitiewedstrijden tot begin april achter gesloten deuren te spelen.

Stop met voetballen!

De tweet van Spadafora was een reactie op een tweet van de voorzitter van de Italiaanse spelersvakbond Damiano Tomassi. „Leg de competitie stil! Moet het nog duidelijker zijn? Stop met voetballen!”, schreef Tomassi zaterdagmiddag voor aanvang van de 28ste speelronde in de Serie A. Spadafora reageerde zondagmiddag, enkele minuten voor het duel Parma-SPAL. „Ik deel de visie van Tomassi en ik steun zijn oproep om de competitie stil te leggen.”

Terwijl een kwart van de Italiaanse bevolking op dat moment in quarantaine zat, werd er ondanks het crisisberaad toch gevoetbald. Niet alleen in de stad van de hammen en kazen, ook in de stadions van Genua, Milaan, Udine en Turijn, toevallig allemaal steden rond de virushaard in het afgesloten noorden van het hardst getroffen land van Europa.

AC Milan tegen Genoa in het San Siro Stadion.

Foto Daniele Mascolo/Reuters

Opmerkelijk was het wel. Zestien miljoen Italianen dienden binnen te blijven en toch werd van de beste voetballers van het land verwacht dat ze hun kunsten vertoonden in tot spookdecor verworden stadions in diezelfde regio’s in het land.

Ook al is het een triviale constatering ten tijde van een epidemie, treurig was het wel. Zie Zlatan Ibrahimovic zondag scoren in San Siro – met tachtigduizend lege stoeltjes – en het is alsof je naar een standbeeld in niemandsland kijkt. Een publiekstrekker zonder publiek, spelend voor hooguit tientallen officials, cameramensen, politiefunctionarissen en stewards met een mondkapje op, wiens goal in stilte werd ontvangen.

In Bulgarije en Denemarken werd ook zonder publiek gevoetbald. In Zwitserland werd dit weekend helemaal niet gevoetbald. In Engeland gaven spelers elkaar geen hand meer voorafgaand aan de wedstrijd. In Nederland kozen PSV en Feyenoord ervoor om spelers na afloop niet met de pers te laten spreken. Eredivisiecoöperatie ECV adviseerde clubs om spelers drukke ruimtes te laten mijden. „Daarnaast komen wij uit Brabant, volgens het RIVM een risicogebied”, zei een woordvoerder van PSV.

Lege tribunes

Hoelang zal het nog duren voordat het publiek nergens meer welkom is? Vermoedelijk tot het echt niet meer verantwoord is. Net als basketbal is voetbal een showsport, waarin sporthelden bestaan bij de gratie en verering van het publiek. Dat Max Verstappen bij de Grand Prix van Bahrein langs lege tribunes zoeft zal vermoedelijk minder impact op hem hebben dan de lege stoeltjes van de Allianz Arena van Juventus op Cristiano Ronaldo. Hoe betoverend is Messi in een leeg Camp Nou?

Wie de wedstrijden in Italië zag, begreep waarom basketbalfenomeen LeBron James niet voor een leeg Staples Center in LA wil spelen. „No way, onmogelijk”, antwoordde de ster van Los Angeles Lakers op de suggestie om de NBA-teams zonder toeschouwers te laten spelen in verband met het coronavirus. „Zonder fans speel ik niet, voor hen en mijn ploeggenoten ga ik het veld op.”

Voor lege tribunes leken de wedstrijden in de Serie A vooral een ‘moetje’ te zijn om te voorkomen dat de competitie straks nog bezig is als half juni het EK van start gaat. De voetbalkalender zit tjokvol en is aan zoveel restricties gebonden (geen competitieduels als er Europees voetbal is) dat competitieplanners nerveus worden van elk naderend obstakel, van winterstorm tot ziekte. Is een competitie voor de zomer niet afgelopen, wie mag er dan in juli aan de voorrondes van de Champions League meedoen?

Het San Siro Stadion in Milaan tijdens de wedstrijd tussen AC Milan en Genoa.

Foto Daniele Mascolo/Reuters

Zelfs meer dan honderd jaar geleden, ten tijde van de Spaanse griep, was de KNVB zo lang mogelijk tegen het afgelasten van competitieduels. Verschillende clubs verloren leden en konden geen elf spelers meer opstellen. Toch wilde de voetbalbond nauwelijks van wijken weten. „De secretaris-penningmeester van den N.V.B. deelt mede, dat geen uitstel van wedstrijden wordt verleend wegens het heerschen van de Spaansche griep”, schreef de bond in brieven die zijn opgeduikeld door sporthistorici Jurryt van de Vooren en Micha Peters. In Nederland stierven zo’n veertigduizend mensen aan die ziekte.

Entertainment

Toen was het misschien pragmatisme dat de KNVB de bal liet rollen. Nu is voetbal mondiaal ook een van de grootste entertainmentsectoren die je niet zomaar stillegt. Geen voetbal betekent geen uitzendingen en geen reclames op tv. Wordt een eredivisieduel afgelast, dan kost dat de thuisspelende club dikwijls inkomsten wegens annuleringen van bezoekers die niet op een doordeweekse avond naar het voetbal willen gaan.

En wat te denken van het naderende EK, in twaalf speelsteden verspreid over in Europa? Het openingsduel is in Rome. Maar als het al tot afgelasting komt, zal de UEFA dat besluit zo lang mogelijk uitstellen. Momenteel ziet de bond „nog geen noodzaak tot veranderingen”.

In Italië houdt de bond dinsdag opnieuw crisisberaad over de vraag of de competitie moet worden stilgelegd. Mario Balotelli vindt van wel. „Voetballen betekent reizen met de bus, trein, vliegtuig, slapen in hotels, in contact komen met anderen buiten jouw club”, schreef de speler van Brescia op Instagram. „Je maakt geen grappen over je gezondheid.”

In Duitsland, waar 850 mensen geïnfecteerd zijn, doet voetbalbond DFB dat ook niet. Vandaar dat de bond nu met de clubs gaat overleggen of er vanaf komend weekend zonder publiek moet worden gespeeld. Helemaal niet spelen is geen optie. De bal moét rollen.