Italië vraagt grote offers van burgers – maar geen absoluut reisverbod

Coronavirus Bijna 16 miljoen inwoners van Italië worden getroffen door ingrijpende maatregelen. De bewegingsvrijheid in het noorden is sterk beperkt. Het was veel Italianen zondag onduidelijk wat dit in de praktijk betekent.

Een verlaten San Marcoplein in Venetië op zondag – sinds vandaag gelden er strenge maatregelen in het noorden van Italië. Foto Manuel Silvestri/Reuters
Een verlaten San Marcoplein in Venetië op zondag – sinds vandaag gelden er strenge maatregelen in het noorden van Italië. Foto Manuel Silvestri/Reuters

„We kunnen het ons niet meer veroorloven dat mensen elkaar besmetten.” Met die woorden kondigde de Italiaanse premier Conte zaterdagnacht ingrijpende maatregelen aan om het coronavirus in te dammen. „We hebben te maken met een nationale noodtoestand.”

De Italiaanse regering heeft de bewegingsvrijheid in een groot deel van het noorden van het land, waaronder Milaan en Venetië, beperkt. Reizen van, naar en binnen het gebied mag alleen in verband met werk, gezondheid of een aantoonbaar dringende reden. Verder is in heel het land het openbare leven grotendeels stilgelegd. De maatregelen gelden tot 4 april.

Vliegvelden en stations gewoon open

De vliegvelden en treinstations in het noorden zijn open, al hebben veel maatschappijen vluchten op het noorden geschrapt of beperkt. Het vrachtverkeer kan in principe doorgaan. Als mensen willen blijven forensen, kan dat.

Het ministerie van Binnenlandse Zaken heeft zondagavond bekendgemaakt dat de politie op stations en luchthavens mensen kan vragen naar de reden van hun reis. Premier Conte had gezegd dat er „geen absoluut verbod” is om naar een ander deel van Italië of het buitenland te gaan, maar je moet wel duidelijk kunnen maken waarom.

Voor heel Italië geldt daarnaast nog een reeks beperkende maatregelen. Musea, theaters en bioscopen, zwembaden en sportscholen moeten dicht. De scholen en universiteiten blijven dicht. Sportwedstrijden mogen alleen achter gesloten deuren of, in de open lucht, zonder publiek worden gehouden – de minister van Sport riep het betaalde voetbal via Facebook op de competitie op te schorten. Alle publieksevenementen zijn geschrapt, van bingo- en dansavonden tot religieuze bijeenkomsten – de paus sprak zijn zondagse zegen ook uit via internet. Gokhallen moeten dicht.

Het aantal besmettingen met het coronavirus in Italië stijgt nog steeds en kwam zondagavond boven de 6.300. Bovendien legt behandeling van de patiënten een enorme druk op de gezondheidszorg.

‘We moeten niet op een kluitje gaan zitten’

In Milaan en andere steden gingen veel mensen er zondag gewoon op uit om te genieten van het fraaie lenteweer. Milanezen vertelden zondag telefonisch dat het leven doorging op hetzelfde lagere pitje als de afgelopen twee weken. „De boodschap is vooral: gebruik je verstand en voorkom dat je met zijn allen op een kluitje komt’’, zegt tolk Laura Sciotti. „Het is terecht dat dit gebeurt’’, antwoordt fotograaf Marco Casino. „Misschien kunnen ze de cafés ook beter helemaal dicht doen’’ – nu mogen ze alleen klanten hebben als die op een meter van elkaar kunnen zitten, en om 18 uur moeten ze weer dicht.

„Voor ons verandert er niet veel, we letten al erg op’’, vertelt Giuseppe Primiero, universitair docent filosofie. Hij zou met zijn vrouw een fietstochtje naar een park buiten de stad maken, maar had geen plannen om naar buiten de regio te reizen. „Dan moet je toch vertellen dat je uit Lombardije komt en leg je weer druk op het gezondheidssysteem daar.” In een aantal regio’s in het zuiden moet iedereen die uit het noorden komt, twee weken in quarantaine.

De maatregelen treffen tegen de zestien miljoen mensen in het economische hart van het land. Overigens is de volledige afsluiting van de zogeheten rode zones, de besmettingshaarden ten zuidoosten van Milaan en bij Padua, hiermee beëindigd. Door de uitbreiding van de besmettingen heeft het in quarantaine houden van dit gebied geen zin meer, zei Conte.

Behalve heel de regio Lombardije betreffen de reismaatregelen de provincies Piacenza, Parma, Reggio, Modena en Rimini in de regio Emilia-Romagna, de provincies Treviso, Venetië en Padua in de regio Veneto, de provincies Verbano, Novara, Vercelli, Asti en Alessandria in de regio Piemonte, en de provincie Pesaro/Urbino in de regio Marche.

Tijd om offers te vragen

„We realiseren ons dat dit problemen geeft”, zei Conte. „We weten dat we offers vragen, soms klein, soms erg groot. Maar we moeten begrijpen dat we allemaal regels moeten volgen. We we moeten onze gezondheid beschermen, de gezondheid van onze dierbaren, van onze ouders en vooral van onze grootouders. Dit is het moment van de eigen verantwoordelijkheid.”

De afgelopen dagen is gebleken dat enkele mensen de volledige quarantaine van de rode zones hebben geschonden en bijvoorbeeld zijn gaan skiën. Conte onderstreepte dat mensen die door de zorgautoriteiten in quarantaine zijn geplaatst omdat ze positief zijn getest op het coronavirus, strafbaar zijn als ze zich daar niet aan houden. Hij riep verder mensen in heel Italië dringend op om als ze een lichaamstemperatuur van meer dan 37,5 graden hebben, niet meer naar buiten te gaan.

(Dit artikel is bijgewerkt op 9 maart om 9u45.)

Lees ook: Ibrahimovic scoort in San Siro - met tachtigduizend lege stoeltjes