Italië beperkt bewegingsvrijheid noorden van het land

Coronavirus Reizen binnen, van en naar het gebied mag alleen in verband met werk, gezondheid of een aantoonbaar dringende reden.
Een verlaten winkelstraat in Milaan, de hoofdstad van Lombardije.
Een verlaten winkelstraat in Milaan, de hoofdstad van Lombardije. Foto Piero Cruciatti/AFP

De Italiaanse regering heeft in de nacht van zaterdag op zondag de bewegingsvrijheid in een groot deel van het noorden van het land, waaronder Milaan en Venetië, beperkt. Het openbare leven in dat gebied wordt grotendeels stilgelegd vanwege het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Reizen binnen, van en naar het gebied mag alleen in verband met werk, gezondheid of een aantoonbaar dringende reden.

De afsluiting van de rode zones, de besmettingshaarden ten zuidoosten van Milaan en bij Padua, wordt beëindigd. Met de uitbreiding van het aantal besmettingen, dat zaterdag de vijfduizend oversteeg, heeft het in quarantaine houden van dit gebied geen zin meer, zei premier Conte zaterdagnacht op een persconferentie.

Nog nooit eerder zijn zulke verstrekkende maatregelen genomen in Italië. Ze treffen naar schatting veertien miljoen mensen en het economische hart van het land. Er was zondagmorgen nog veel onduidelijk. Gaat de politie alles controleren? Er is geen verbod op vlieg-, trein- en autoverkeer, maar in hoeverre wordt het criterium van absolute noodzaak hier toegepast?

Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft het reisadvies voor het noorden van Italië aangescherpt. Een aantal delen zijn nu rood op de kaart: niet reizen. Nederlanders die nu in Noord-Italië verblijven kunnen nog steeds thuiskomen. Dat zegt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken tegen ANP zondag. Het is niet bekend hoeveel Nederlanders in Noord-Italië verblijven. Zondagochtend vertrok een aantal hogesnelheidstreinen vanuit Milaan volgens dienstregeling naar het zuiden. Ook vliegtuigen vertrekken nog.

Lees meer over de Italiaanse gebieden waar al beperkingen golden: Hele dorpen op slot, dat is ‘griezelig’ maar wel begrijpelijk

‘Nationale noodtoestand’

„Dit is het moment van de eigen verantwoordelijkheid”, zei Conte. „We hebben te maken met een nationale noodtoestand.” Hij onderstreepte dat het kabinet twee hoofddoelen heeft: uitbreiding van de besmetting zo veel mogelijk tegengaan, en proberen te voorkomen dat het systeem van gezondheidszorg overbelast raakt.

De zone waarvoor de strenge maatregelen gelden betreft heel de regio Lombardije en provincies van de regio’s Piemonte, Emilia-Romagna, Veneto en de Marche. Cafés in dit gebied moeten om 18.00 uur dicht en mogen alleen klanten bedienen als die op een meter afstand van elkaar kunnen blijven.

Voor heel Italië geldt daarnaast nog een reeks beperkende maatregelen. Musea gaan dicht, de scholen blijven voorlopig dicht. Sportwedstrijden mogen alleen achter gesloten deuren of, in de open lucht, zonder publiek worden gehouden. Alle evenementen zijn geschrapt, van bingo- en dansavonden tot religieuze bijeenkomsten. Gokhallen moeten dicht. „We kunnen het ons niet meer veroorloven dat mensen elkaar besmetten op deze plaatsen”, zei Conte.

Quarantaine geschonden

De afgelopen dagen is duidelijk geworden dat enkele mensen de volledige quarantaine van de rode zones (tien stadjes in Lombardije en één bij Padua) hebben geschonden en bijvoorbeeld zijn gaan skiën – door verse sneeuwval liggen veel skigebieden er mooi bij. Conte onderstreepte dat mensen die door de zorgautoriteiten in quarantaine zijn geplaatst omdat ze positief zijn getest op het coronavirus, strafbaar zijn als ze zich daar niet aan houden. Hij riep verder mensen in heel Italië dringend op om als ze een lichaamstemperatuur van meer dan 37,5 graden hebben, niet meer naar buiten te gaan.

Deze maatregelen zijn bekendgemaakt aan het einde van een kabinetsberaad zaterdagavond dat tot drie uur in de nacht is doorgegaan. Conte onderstreept dat de nieuwe maatregelen zijn genomen in overleg met de groep wetenschappers die de regering adviseert.

Behalve heel de regio Lombardije betreffen de maatregelen de provincies Piacenza, Parma, Reggio, Modena en Rimini in de regio Emilia-Romagna, de provincies Treviso, Venetië en Padua in de regio Veneto, de provincies Verbano, Novara, Vercelli, Asti en Alessandria in de regio Piemonte, en de provincie Pesaro/Urbino in de regio Marche

‘Grote offers’

„We realiseren ons dat dit problemen geeft”, zei Conte zaterdag. „We weten dat we offers vragen, soms klein, soms erg groot. Maar we moeten begrijpen dat we allemaal regels moeten volgen. We moeten onze gezondheid beschermen, de gezondheid van onze dierbaren, van onze ouders en vooral van onze grootouders. Wees kalm, we gaan het redden. En laten we hopen dat deze noodtoestand snel voorbij is.”

Op een vraag hoe naleving van het reisverbod wordt gecontroleerd, antwoordde Conte: „De politie is gelegitimeerd om de burger staande te houden en uitleg te vragen over de reden waarom hij zich verplaatst.”

Verder zei Conte dat „het niet juist is om te blijven praten over een rode zone”. Dat was een „sanitaire veiligheidszone” rondom tien stadjes tussen Lodi en Piacenza en bij Padua. Daarvoor gold „een absoluut verbod” om in- of uit te reizen. In de nieuwe situatie voor het veel grotere gebied geldt „geen absoluut verbod” om naar een ander deel van Italië te gaan, maar je moet wel kunnen aangeven waarom dat nodig zou zijn. Het is niet zo dat alles dicht gaat, zei Conte. „Maar we moeten ons ervan bewust zijn dat er regels zijn die gevolgd moeten worden. We moeten allemaal verantwoordelijker zijn.”

Correctie: In een eerdere versie van dit bericht brachten we op basis van een door Italiaanse media gepubliceerd ontwerp-decreet dat een groot deel van Noord-Italië quarantainegebied wordt. Uit een verklaring van premier Conte blijkt dat de maatregelen een iets andere vorm krijgen. We hebben daarom zondagochtend dit bericht geactualiseerd.