‘Weet je nog, die vrouwen die ’t oudste brood vonden?’

Het veldwerk in Shubayqa, Jordanië, dat leidde tot de ontdekking van het oudste brood ter wereld. Vooraan: Amaia Arranz Otaegui
Het veldwerk in Shubayqa, Jordanië, dat leidde tot de ontdekking van het oudste brood ter wereld. Vooraan: Amaia Arranz Otaegui Foto Shubayqa Archaeological Project

Een honende tweet van een archeoloog in Londen zette eventjes de wetenschappelijke gezagsstructuur in Denemarken op scherp. Eind vorige maand werd daar de Deense variant van Spinozaprijzen uitgereikt voor onderzoekers onder de 45 jaar. Vijf wetenschappers kregen de EliteForsk-priserne (‘elite-onderzoek-prijs’) à 1,2 miljoen Deense kronen, (160.000 euro). Een zesde is persoonlijk te besteden, de rest is voor onderzoek. Een winnaar was de archeoloog Tobias Richter (Universiteit van Kopenhagen), leider van twee onderzoeksprojecten in het Midden-Oosten naar de voorgangers van de eerste landbouwculturen. Speciaal Richters ontdekking van het vroegste gebakken brood werd geprezen in de aanbeveling door het bestuur van de Frie Forskningsråd die de prijzen voordraagt: „Wereldwijd een van tien belangrijkste archeologische nieuwsfeiten van 2018!”

Mannelijke senior

Zegt Lara González Carretero op Twitter: „Weet je nog die ontdekking van het oudste brood ter wereld, door twee jonge vrouwelijke wetenschappers? Maar natuurlijk degene die de erkenning krijgt is een van de mannelijke seniors van het team…” Bij de tweet geeft ze een foto van het PNAS-artikel over het oudste brood (waarover ook NRC schreef), met duidelijk als eerste auteur: Amaia Arranz-Otaeguia (Universiteit van Kopenhagen) en Lara González Carretero zelf als tweede. Een dag later geeft een andere vrouwelijke archeoloog, Natalia Égüez uit Cambridge, in een reactie verdere uitleg op Twitter: „En als ik ook even mag: deze twee vrouwen komen uit Zuid-Europa. Academische discriminatie is niet alleen maar op geslacht, zo is mijn mening (en senior wetenschappers met macht: ga me nou niet aanvallen).” Eerder deze week meldde González Carretero op Twitter dat ze nog niets uit Denemarken gehoord heeft.

Afgelopen woensdag is wel het Deense tijdschrift voor academici Magisterbladet in de zaak gedoken. „Ik zie dat onze aanbeveling inderdaad zo eenzijdig gelezen kan worden. Maar daar kan Tobias Richter zelf niks aan doen”, zegt daarin de voorzitter van de Deense onderzoeksraad prof. David Dreyer Larsen. „Het spijt ons zeer, maar de kern is ook dat deze prijs wordt gegeven voor een heel oeuvre. Daarom zullen we de aanbeveling aanpassen. We hebben een beetje te veel één artikel benadrukt.” Diezelfde dag laat Tobias Richter op Twitter weten dat hij zelf pas net die gewraakte aanbeveling heeft gelezen. „Die formulering is natuurlijk verkeerd.”

Correctie (7 maart 2020): aanvankelijk werd gemeld dat vooraan op de foto Lara González Carretero te zien was. Dat is echter Amaia Arranz Otaegui.

Lees ook: Broodkruimels van 14.000 jaar oud ontdekt, ouder dan de landbouw