Twee jaar cel voor oud-topman Vestia wegens verduistering

Rechtszaak Oud-topman Erik Staal stal 1,7 miljoen euro van een Zuid-Afrikaanse stichting. Hij betuigde spijt en wil nu ‘schoon schip‘ maken.

Voormalig Vestia-directeur Erik Staal (69) moet twee jaar de cel in voor verduistering, valsheid in geschrifte, diefstal en witwassen. De rechtbank in Rotterdam bevond Staal donderdag schuldig aan het ontvreemden van 1,7 miljoen euro van woonstichting HASA in Zuid-Afrika, waarvan hij jarenlang bestuurder was. Ook mag Staal zijn rol als bestuurder bij de stichting de komende vier jaar niet uitvoeren.

De Nederlander heeft het in hem geplaatste vertrouwen „in ernstige mate geschonden”, zo schrijft de rechter in het vonnis. „Dit klemt temeer omdat de verdachte in de periode waarin de frauduleuze handelingen plaatsvonden ook werkzaam was als directeur bij de Stichting Vestia, een Nederlandse woningcoöperatie, die de stichting HASA grotendeels gefinancierd heeft.”

Staal bekende de daden in een eerdere zitting grotendeels en betaalde inmiddels 2,4 miljoen euro (het gestolen bedrag inclusief rente) aan de Housing Association South Africa (HASA) terug. Ook stelde hij zijn leven te willen beteren en „schoon schip” te willen maken. Het Openbaar Ministerie beperkte de eis daarom tot 42 maanden cel, ook omdat Staal ongeneeslijk ziek is en verwacht zijn straf niet te overleven.

De rechtbank nam die verzachtende omstandigheden donderdag mee in het bepalen van de strafmaat. Tegelijkertijd vindt de rechter het gezien de ernst van de gepleegde feiten „niet passend” een lagere of voorwaardelijke celstraf op te leggen aan de oud-topman.

Diefstal in bouwmarkt

Als bestuurder van de Zuid-Afrikaanse stichting vervalste Staal onder meer een verkoopcontract waarmee hij zijn eigen villa in Johannesburg aan HASA verkocht. Fondsen van de woonstichting, bestemd voor sociale woningbouw, gebruikte hij onder meer om luxeartikelen te kopen. Zo kocht hij vliegtickets, een Mercedes, en een jetski.

Staal werd donderdag ook veroordeeld voor een winkeldiefstal in 2017, die hij eveneens eerder opbiechtte. Hij stal toen onder meer werkhandschoenen, twee slijpschijven en een contactdoos uit een filiaal van bouwketen Hornbach. Staal zei tegen de politie dat hij niet genoeg geld op zak had omdat er beslag was gelegd op zijn rekeningen.

Staal stapte in 2012 op bij Vestia, nadat de woningcorporatie door speculatie met derivaten ruim 2 miljard euro had verloren. Het derivatenschandaal leidde later tot een parlementaire enquête. Hoewel hij alle contracten tekende en als bestuurder verantwoordelijk was, stond Staal niet terecht tijdens de daaropvolgende strafzaak tegen Marcel de V., kasbeheerder van de woningcorporatie. Staal, fiscaal jurist, gebruikte geld van HASA om zijn bestuurdersaansprakelijkheid bij Vestia af te kopen.

De Zuid-Afrikaanse woonstichting HASA was een initiatief van onder meer het Woning Bedrijf Den Haag, de voorloper van Vestia, waar Staal directeur was. Twee medebestuurders legden in 2000 hun functies neer, waardoor Staal als enige overbleef. HASA kreeg schenkingen en leningen van Nederlandse woningcorporaties.