Superblitz in het café

Hans Ree

De toernooizaal van het Bataviatoernooi aan de Prins Hendrikkade in Amsterdam was een kamer met net genoeg ruimte voor de vijf speeltafels, een tafel met broodjes en koffie, een stoel voor de wedstrijdleider, en voor de twee of drie toeschouwers die tussen de borden rondliepen.

Ik loop daar rond en denk aan de grote wedstrijden in de cafés van de negentiende eeuw, waar de toeschouwers zich vaak luidruchtig met het spel bemoeiden en soms zelfs de stukken verplaatsten, omdat ze vonden dat ze het zelf beter wisten. Zal ik stiekem een pion wegpakken? Het zou kunnen, want twee spelers zijn even weg.

De perskamer is een tafeltje in het café waar iemand aan een laptop zit en een liveblog bijhoudt. De zetten krijgt hij via het internet dankzij de elektronische borden in het speelzaaltje; helemaal achterlijk zijn we niet. Soms komt een van de spelers tijdens zijn partij even in het café om een praatje te maken met een bekende of zelfs met de wedstrijdleider, die ook weleens bij de bar zit. Mag dat wel? Eigenlijk niet. „Het ging niet over schaken”, zeggen ze. Dat zeiden wij vroeger ook als we over onze partijen praatten terwijl die nog aan de gang waren. Toen kletsten zelfs de Russische wereldkampioenen heel wat af, maar bij latere generaties zijn de strenge regels geïnternaliseerd. Niemand haalt het meer in zijn hoofd om zijn mond open te doen, alleen bij het Bataviatoernooi kan het nog.

Later in de middag wordt er gevluggerd door bezoekers en door spelers die klaar zijn met hun toernooipartij. Er is een moderne wedstrijdvorm: tien vluggertjes met vijf minuten bedenktijd (voor gehandicapten soms tien minuten) in totaal. Een halve minuut per partij dus.

Superblitz, snelheid is alles. Wie bijvoorbeeld de eerste vier partijen gewonnen heeft en in de vijfde de tijd overschrijdt, verliest met 6-4. Zoiets kon vroeger niet bestaan, omdat de oude schaakklokken dit geweld niet aankonden, maar ik vermoed dat we er zelf ook niet geschikt voor waren.

Het reguliere Bataviatoernooi, gewoon met klassieke bedenktijd, werd gewonnen door Dimitri Reinderman. Tot mijn genoegen, want hij is de fiere aanvoerder van het team waarmee ik in de landelijke competitie speel.

Irine Kharisma Sukandar - Dimitri Reinderman, Bataviatoernooi Amsterdam 2020

1. e4 d6 2. d4 Pf6 3. Pc3 e5 4. Pf3 Pbd7 5. Lc4 Le7 6. 0-0 0-0 7. a4 c6 8. Te1 b6 Zwart bouwt aan wat Johan Barendregt (1924-1982) het vogelnestje noemde. Met Lb7, a6 en b5 wilde hij zijn nest voltooien. 9. d5 cxd5 10. Pxd5 Pxd5 11. Lxd5 Tb8 12. h3 Pf6 13. b3 Ze kon haar loper beter met 13. Lb3 behouden. 13...Pxd5 14. Dxd5 Lb7 15. Dd3 f5 16. exf5 Lf6 17. De3 Tegen de dreiging 17...e4 had ze 17. Tb1 moeten doen, want 17...e4 zou dan na 18. Txe4 goed voor wit zijn. 17... Lxf3 18. gxf3 Deze lelijke zet is gedwongen, omdat 18. Dxf3 wegens 18...e4 niet gaat. 18...Tb7 19. La3 Tbf7 20. Tad1 Le7 21. f4 Dit maakt het erger. 21..Txf5 22. Lb2 Wits bedoeling zal 22. fxe5 zijn geweest, maar dan stort wits stelling na 22...Lh4 in. 22...De8 23. fxe5 Dg6+ 24. Kh1 Tf3 25. Tg1 Dh5

Zie diagram

26. Txg7+ Als ze toch moet verliezen, dan met vliegend vaandel en slaande trom. 26...Kxg7 27. exd6+ Lf6 28. De7+ Df7 29. Dxf7+ Kxf7 Wit gaf op.