Beveiliging bij Joodse zaalvoetbalclub na antisemitische incidenten

Antisemitisme Voetbalwedstrijden van een Joodse club worden beveiligd. De club vindt dat de KNVB onvoldoende ingrijpt bij klachten over antisemitisme.

De Amsterdamse zaalvoetbalvereniging Maccabi heeft bij de KNVB meerdere keren melding gemaakt van antisemitische incidenten.
De Amsterdamse zaalvoetbalvereniging Maccabi heeft bij de KNVB meerdere keren melding gemaakt van antisemitische incidenten. Foto Augustas Cetkauskas

De Joodse zaalvoetbalvereniging Maccabi uit Amsterdam zet bij ‘risicowedstrijden’ beveiligers in om antisemitisch geweld tegen spelers te voorkomen. Dat zegt voorzitter Victor Loonstein (32) in een gesprek met NRC.

De beveiliging, die de vereniging zelf regelt, is volgens hem noodzakelijk omdat zijn spelers „zeer regelmatig” te maken krijgen met antisemitische scheldpartijen. Loonstein vertelde vrijdag al in NRC over scheldpartijen die uiteenlopen van „kankerjood” of „stinkjood” tot aan een Maccabi-speler die geen hand kreeg van zijn tegenstander „omdat [zijn] oma in Auschwitz heeft gezeten.”

Nu blijkt dat de club ook maatregelen neemt om eventueel fysiek geweld te voorkomen. Wat de beveiliging precies inhoudt en hoe vaak deze wordt ingezet wil Loonstein niet vertellen. „Het kan morgen zijn of over zes jaar, maar het komt een keer tot geweld. Daar ben ik honderd procent van overtuigd”, zegt Loonstein.

Het is bekend dat veel Joodse instellingen, zoals scholen en synagogen, worden beveiligd. Dat er ook bij voetbalwedstrijden beveiliging actief is, kwam niet eerder naar buiten.

De KNVB zegt in een reactie dat clubs zelf verantwoordelijk zijn voor „ordentelijk” verloop van wedstrijden en dat het soms voorkomt dat ploegen eigen stewards inzetten. „Als Maccabi extra beveiligers nodig acht puur voor de veiligheid van de spelers, dan is dat verschrikkelijk”, zegt een woordvoerder.

Gezondheid van de spelers

Zaalvoetbalvereniging Maccabi (40 leden) heeft bij de KNVB meerdere keren melding gemaakt van antisemitische incidenten. Loonstein laat verschillende klachten en de communicatie met de KNVB daarover zien. In 2017 was er al eens een gesprek tussen het Maccabi-bestuur en de diversiteitscoördinator van de KNVB over verschillende incidenten, maar dat leidde niet tot concrete actie.

De KNVB blijkt diverse keren onvoldoende aanknopingspunten te zien om een tuchtzaak te beginnen na meldingen van specifieke incidenten. Eind 2018 diende Maccabi bijvoorbeeld een klacht in nadat een speler onder meer voor „stinkende Jood” zou zijn uitgescholden.

In een e-mailwisseling, die NRC heeft ingezien, stelt de KNVB dat de betreffende scheidsrechter een opstootje zag, maar dat hij de belediging zelf niet heeft „waargenomen”. De scheidsrechter heeft verklaard dat het „kan zijn gebeurd” dat er „iets is gezegd door één of meerdere spelers” van de tegenstander. De tuchtcommissie van de voetbalbond heeft daarop besloten om geen „individuen in staat van beschuldiging [te] stellen.” Wel heeft de bond contact opgenomen met de tegenstander – de KNVB schrijft te hopen dat de clubs er onderling uit zullen komen.

Iets soortgelijks gebeurt als een van de aanvoerders van Maccabi dit jaar een brief stuurt aan de KNVB, waarin hij zijn beklag doet over een scheidsrechter die in zijn ogen antisemitische scheldpartijen bewust onbestraft laat. De aanvoerder – die zijn keppeltje niet meer draagt om agressie te voorkomen – beschrijft minutieus hoe zijn team tijdens een wedstrijd dit seizoen zeer agressief en racistisch werd bejegend. De scheidsrechter greep volgens hem, ondanks diverse klachten daarover, niet in.

Toen de aanvoerder aan de scheidsrechter vroeg of hij wilde letten op „de gezondheid van zijn spelers”, kreeg hij zelf een rode kaart, schrijft hij. De wedstrijd werd uiteindelijk gestaakt. De KNVB, bevestigt een woordvoerder, e-mailt en belt naar aanleiding van de brief met de aanvoerder en de scheidsrechter. De rode kaart wordt geseponeerd, maar tot een tuchtzaak tegen de tegenstander of scheidsrechter komt het niet. De voetbalbond belooft wel om de scheidsrechter niet meer aan te stellen bij wedstrijden van het team. Daarmee is de zaak volgens de KNVB „opgelost”. Uit wedstrijdformulieren blijkt echter dat dezelfde scheidsrechter afgelopen donderdag opnieuw werd aangesteld bij een wedstrijd van hetzelfde Maccabi-team.

Het is de bond opgevallen dat Maccabi in 2019 één keer melding heeft gedaan van een incident. Maccabi doet er volgens de KNVB goed aan álle incidenten te melden, omdat alleen dan een tuchtprocedure gestart kan worden.

Beloften van de KNVB

Loonstein zegt de KNVB zijn vertrouwen beschaamd heeft omdat er volgens hem met meldingen van de laatste jaren weinig gebeurde. Dat de scheidsrechter waar eerder problemen mee waren, ondanks beloften van de KNVB, toch weer werd aangesteld, spreekt volgens hem boekdelen. Daarom meldt Loonstein ook niet elk incident meer. Hij vindt dat de KNVB „ernstig tekortschiet” en „wegkijkt”. Hij zegt: „We hebben bijvoorbeeld gevraagd of een toezichthouder van de bond bij bepaalde wedstrijden komt kijken, maar zelfs als dat een keer gebeurt hoor ik er niets meer van. Erg zorgwekkend dat de bond deze problemen bagatelliseert.”

De KNVB weerspreekt dat problemen worden gebagatelliseerd en stelt dat bij elke melding naar een oplossing wordt gezocht. De bond wijst erop dat voor het onlangs gepresenteerde actieplan tegen discriminatie en racisme is samengewerkt met diverse Joodse organisaties. De maatregelen zijn volgens de bond ook nadrukkelijk bedoeld om antisemitisme te bestrijden.

Loonstein zegt: „Daar is tot nu toe niks van gebleken. Met betrekking tot antisemitisme moet de KNVB nu echt daad bij het woord gaan voegen. Als het misgaat, is de KNVB verantwoordelijk.”