Zuiniger uit met een radiatorventilator? Het hangt af van je gedrag

Groen doen Elke week gidst NRC je richting een duurzaam leven.

Foto Getty Images

Je kreeg laatst bij de NRC Webwinkel korting op een radiatorventilator. Toen begon te dagen dat zo’n apparaat überhaupt bestaat. De energiebesparing in huis is wel 10 tot 20 procent, zegt de advertentie. Dan gaat het om serieus geld en serieuze milieuwinst, dus het werd tijd om er eens in detail naar te kijken. Dat het toch even gezegd is: het was geen dienstopdracht van de afdeling marketing op de derde verdieping.

Een radiatorventilator is inderdaad een nieuwe uitvinding. In Nederland kreeg het ding pas bekendheid – en een paar onderscheidingen – toen duurzaam ondernemer Pieter van der Ploeg in 2016 de SpeedComfort op de markt bracht. Het is een rechthoekig ding met drie ventilatoren erin en een stekker eraan. Je monteert die dozen onder in of onder op een radiator. Ze sturen koude lucht langs de radiator, waardoor daaraan meer warmte wordt onttrokken. Zo warmt de kamer sneller op, dat bevestigde onderzoeksbureau TNO jaren geleden al. Dat is comfortabeler - vandaar de naam. Stroom verbruiken ze nauwelijks.

Een pakket radiatorventilatoren kost een paar honderd euro, en ze maken een beetje geluid. Is dat het waard? Je hebt één ventilator nodig op 30 kubieke meter kamer. Voor mijn woonkamer met open keuken kocht ik er vorige week vijf, voor in totaal 224,50 euro. Daar kan ik 277 kuub aardgas van stoken. (Maandag bleek de aanbieding alweer voorbij, sorry.)

Graadje later

Afgelopen jaar verrichte onderzoeksbureau JOA uit Delft metingen aan de SpeedComfort – de twee bedrijven zijn goede kantoorburen. JOA berekende de besparing op de stookkosten voor verwarming op gemiddeld 11 procent. Omdat je ook gas gebruikt voor warm water en koken, kom je in totaal uit op 8 à 9 procent besparing op aardgas. Dat is minder dan in de reclame, maar toch serieus. Wie per jaar 1.500 kuub gas gebruikt (dat is ongeveer gemiddeld), verdient de ventilatoren in twee à drie jaar terug. Ze gaan veertig jaar mee, zegt Van der Ploeg. Wel bleek het verschil tussen huizen groot. Er zijn er die 5 procent besparen op verwarming, en die tot wel 22 procent komen. Dat scheelt nogal.

Lees ook: De gasmeter staat voor altijd stil: zo wordt je huis energieneutraal (2018)

Hoeveel gas je bespaart door een SpeedComfort, hangt af van je gedrag. De thermostaat kan later aan en vroeger uit, en kan een graadje lager. De belangrijkste factor is: voortaan kun je de afgiftetemperatuur van je cv-ketel lager afstellen. Zak naar maximaal 60 graden, dan gaat de besparing tellen. Doe je dat niet (of kan dat niet, zoals bij stadsverwarming) dan geeft je ventilator wel comfort en wat besparing, maar dan is dit niet de uitvinding die je energierekening doet wegsmelten.