Leve Multatuli, maar voor onderhoud van het museum is geen geld

Talk of the Town / Amsterdam Vorige maand luidde het Multatuli Genootschap de noodklok: het pand waar het museum in is gevestigd behoeft dringend onderhoud.

Het is „krabben en bijten”, zegt Elsbeth Etty, voormalig hoogleraar literaire kritiek aan de VU en voorzitter van het Multatuli Genootschap. Ze heeft het over het achterstallig onderhoud van het Multatuli Museum aan de Korsjespoortsteeg in Amsterdam, het huis waar de schrijver in 1820 werd geboren. Etty wijst op houtwerk dat verrot is. We kijken naar groen uitgeslagen muren met een lekkende regenpijp. Het binnenplaatsje aan de achterzijde had al eerder met een glazen koepel overdekt moeten worden, „om lekkage, wateroverlast en verzakking te voorkomen”. Daar is echter nooit geld voor beschikbaar gesteld.

Het pand aan de Korsjespoortsteeg 20, het Multatuli Museum. Foto stichting Multatuli Huis

Met de herstelwerkzaamheden is 40.000 euro gemoeid, een bedrag dat het Multatuli Museum (ook Multatuli Huis genoemd) noch het genootschap kan opbrengen.

Femke

Afgelopen maandag, 17 februari, werd in De Nieuwe Kerk de gedenksteen onthuld van Multatuli ter gelegenheid van de viering van zijn tweehonderdste geboortejaar. De koning was aanwezig, evenals Femke Halsema. Etty richtte aan het slot van haar rede, in stijl van Multatuli, een smeekbede tot de burgemeester: „Onze huidige burgemeester heet Femke. Bij die naam springt het hart van Multatuli-bewonderaars open. Zij was het meisje dat door Multatuli’s alter ego Woutertje Pieterse werd bemind. Dus – met een variant op het slot van Max Havelaar: aan háár dúrf ik vragen, of het haar edelachtbare wil is dat Multatuli’s geboortehuis verzakt, de kozijnen verrotten en de kostbare collectie wordt bespat als gevolg van lekkages. Natuurlijk is dat niet haar wil! Dus hopen we in dit Multatuli-jaar van harte op een royaal gebaar van de gemeente voor een grondige opknapbeurt van dit onvervangbare schrijvershuis en -museum. Het is ons aller plicht de nalatenschap van de grootste schrijver van onze geschiedenis in ere te houden.”

Er zijn wel eens vaker financiële perikelen geweest rond het huis, dat in 1957 voor dertienduizend gulden in handen van de gemeente kwam. In 2003 wilde PvdA-wethouder Els Iping (Wonen, Bouwen, Cultuur) het huis huurconform laten betalen. Toen in 2008 het museum om die reden dreigde te verdwijnen, schoot burgemeester Job Cohen te hulp: vanaf 2009 rekent de gemeente een symbolische huur van 1 euro per jaar. In 2013 is dit contract verlengd en heeft de gemeente, samen met het museum, alle werkzaamheden geïnventariseerd en een meerjarenplan opgesteld met financiële tegemoetkoming van bijna 30.000 euro. „De combinatie van de lage, niet-marktconforme huur en het onderhoudsplan blijkt nu echter niet toereikend om de ambities van het museum in dit Multatuli-jaar te verwezenlijken”, aldus een woordvoerder van de gemeente. De gemeente is „op de hoogte van de problemen”.

‘We worden er bijna krankzinnig van’

Etty noemde de opgave die Museum en genootschap hebben „bijna onmogelijk waar we soms bijna krankzinnig van worden. De hoge onderhoudskosten voor het pand zijn door ons niet op te brengen.” De inkomsten van nu zijn die van de gemiddeld tweeduizend bezoekers per jaar en van het 400 leden tellende Genootschap.

Multatuli in 1864. Foto César Mitkiewicz/Handle.net

Afgezien van het onderhoud – waar dus de gemeente over beslist – heeft het genootschap nog eens 30.000 euro nodig om een droom te verwezenlijken: de website Multatuli Online die eind dit jaar gerealiseerd moet worden. De complete correspondentie, al het beeldmateriaal en alle werken van en over Multatuli digitaal bereikbaar, in de huidige tijd het hoogst denkbare voor een schrijver die „gelezen wil worden”, zoals Multatuli’s lijfspreuk luidt.

Voor Multatuli-biograaf Dik van der Meulen „heeft het museum veel betekend. De wetenschap dat je in het geboortehuis van Eduard Douwes Dekker zit te werken, blijft niet zonder uitwerking. Ik wil niet zeggen dat zijn schim over mijn schouders heeft meegelezen – dan had ik geen letter meer op papier gekregen – maar de aanwezigheid van zijn bureau, boekenkast en sterfsofa heeft me beslist geïnspireerd.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.