In het land van fintech gaat betalen met papieren cheques nog het makkelijkst

Leven en werken in Silicon Valley Soepel digitaal bankieren, dat kennen ze nog niet in de Verenigde Staten, ontdekt Marietje Schaake.

Illustratie Pepijn Barnard

Bankieren in de VS is alsof je een reis terug in de tijd maakt. Elke expat heeft horrorverhalen en Amerikanen weten vaak niet eens dat het beter kan.

Hi Ms Shaake, welcome back.” Aan de medewerkers van het filiaal nabij Stanford zal het niet liggen. Terwijl ik in Nederland in mijn hele leven een handvol keren naar een bankkantoor ben gegaan, heb ik er hier in een paar maanden al uren doorgebracht. Had iemand me van tevoren verteld hoe ouderwets banken in het land van fintech en kunstmatige intelligentie zijn, dan had ik het niet geloofd.

Het begon onschuldig, met het openen van een rekening, nadat ik mijn Amerikaanse social security-nummer had gekregen. Zonder dat equivalent van een bsn-nummer geen rekening, zonder rekening geen creditcard, zonder creditcard geen credit score. Leven zonder credit score brengt je in een ingewikkelde positie voor allerlei aankopen, of het huren van een woning. Wie niet bewezen kredietwaardig is, is al snel verdacht. Als buitenlander moet je je score vanaf nul opbouwen. Het advies is dan ook: koop snel zoveel mogelijk op je creditcard. Dan heb je, als je netjes binnen een paar maanden afbetaalt, een redelijke credit score.

Gelukkig nam de verhuurder van mijn woning genoegen met een salarisstrookje: betalingen het liefst per cheque. Dat werd lastig, want die cheques had ik meteen verscheurd, in de veronderstelling dat digitaal overschrijven hier prima zou werken.

Al snel leerde ik ook de telefonische klantenservice kennen. Na een woud van automatische controlemenu’s en veiligheidsverificaties kreeg ik eindelijk een medewerker aan de lijn. „U wilt een overschrijving doen? Ah, en u koos ‘externe overschrijvingen’ in de app? Dat moet u niet doen, die zijn alleen voor overschrijvingen naar uw eigen account. En omdat u probeerde naar een andere rekening over te schrijven, is uw account nu bevroren. Geen probleem, kom even langs bij ons kantoor, dan kunnen we het voor u oplossen.”

Niet veel later. „Kunt u me vertellen waarom ik niet meer online kan bankieren?”

– „U heeft in Europa geprobeerd uw app te openen.”

„Ja, en dat zal vaker gebeuren. Ik reis regelmatig en ben Nederlands.”

– „Geeft niet, maar bel in de toekomst tevoren even, dan weten we dat het geen fraude is.”

„Ik moet het elke keer laten weten als ik buiten de VS wil betalen of inloggen?!”

– „Nee mevrouw, dat hoeft niet, maar als u inlogt en wij weten het niet vooraf, dan wordt uw account geblokkeerd. Mijn naam is Jenny, het was me een genoegen u te woord te staan. Is er verder nog iets waar ik u mee van dienst kan zijn vandaag?”

„Ehm, nee, we bellen.”

Dan was er ook nog de money order. Voor een bezoek aan India had ik een visum nodig. Uitsluitend te betalen per money order, op te halen bij het bankfiliaal. Daar ging ik weer, dit keer voor een transfer die verder vooral voor het verzenden van geld naar ontwikkelingslanden wordt gebruikt. Je betaalt voor het waardepapier 5 dollar aan de bank, en voor de Indiase diplomaten kwam het ook niet slecht uit. Het visum zou 120 dollar kosten, maar op het consulaat in San Francisco bleek dat 102 dollar. Wisselgeld bestaat niet bij een money order. „Thank you Ms Shaake. Is there anything else we can do for you?”, vroeg de beambte met een grote glimlach.

Op mijn bureau ligt inmiddels weer een stapeltje cheques. Nee, ik ben niet overstag en probeer het nog even met de online app, maar ik krijg van Stanford mijn reiskosten vaak op deze manier vergoed. Als ik die cheques ga inwisselen, kan ik hopelijk meteen mijn account laten deblokkeren. Als ik de mensen achter de balie vraag hoe het mogelijk is dat het betalen met een papieren cheque in het hart van Silicon Valley makkelijker is dan digitaal bankieren, kunnen ze alleen maar lachen.

Marietje Schaake, voormalig Europarlementariër, werkt voor de universiteit van Stanford, waar ze zich vooral bezighoudt met kunstmatige intelligentie. Ze schrijft een tweewekelijkse rubriek over leven en werken in Silicon Valley.