CDA en VVD gaan formeren met FVD in Noord-Brabant

De partijen in Brabant zien geen obstakels in samenwerking met de partij van Thierry Baudet.

Aanhangers en politici van Forum voor Democratie (FvD) tijdens de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen en de waterschapsverkiezingen. In het midden (klappend) de Brabantse fractievoorzitter, Eric de Bie.
Aanhangers en politici van Forum voor Democratie (FvD) tijdens de uitslagenavond van de Provinciale Statenverkiezingen en de waterschapsverkiezingen. In het midden (klappend) de Brabantse fractievoorzitter, Eric de Bie. Foto Bart Maat

Noord-Brabant is op weg om de eerste provincie te worden waar Forum voor Democratie bestuursverantwoordelijkheid krijgt. VVD en CDA willen samen met FVD het nieuwe college van gedeputeerden vormen, aangevuld met de eenmansfractie Lokaal Brabant.

De vier partijen – goed voor 28 van de 55 zetels – maakten donderdagavond bekend dat ze binnen enkele weken een college hopen te presenteren. Als uitgangspunt dienen acht ‘principes van samenwerking’, waaronder „een open en respectvolle samenleving waarin iedereen mee kan doen” en een „uitgestoken hand naar iedereen”.

De Noord-Brabantse politiek werd de laatste maanden tot ver buiten de provincie gevolgd. Eerst trok het CDA de handen af van de strenge stikstofmaatregelen die in het in 2019 gesloten collegeakkoord waren opgenomen. In het college zat het CDA samen met de VVD, PvdA, D66 en GroenLinks.

Brabant liep voorop in het terugdringen van de stikstofuitstoot door boeren versneld te verplichten hun stallen emissiearm te maken, maar veel boeren vonden de maatregelen oneerlijk, te duur en te gehaast. Na druk van ontevreden boeren, met een belangrijke rol voor actiegroep Farmers Defence Force, trok het CDA de steun alsnog in, waarna het college in december ten val kwam.

Lees terug hoe het vorige college viel: In Brabant zijn politici het erover eens dat ze het nergens over eens zijn

De vier partijen die nu samen willen besturen, schrijven dat ze „oog houden voor wat beleid voor mensen betekent”. De snelle, strenge stikstofaanpak lijkt van de baan.

Het nieuws dat VVD en CDA samen met Forum voor Democratie een nieuw bestuur wilden vormen, leidde tot onenigheid binnen het CDA. Een aantal prominenten keerde zich tegen de samenwerking met Forum, de CDA-fractie in het Brabantse Oisterwijk deed een oproep ervan af te zien. De eerdere samenwerking met de PVV, in het kabinet-Rutte I, gold voor veel van hen als een doembeeld.

Maar geen van de onderhandelende partijen werd vanuit Den Haag teruggefloten. CDA-vicepremier en minister van Volksgezondheid Hugo de Jonge, die eerder liet weten weinig te voelen voor een kabinet met CDA en FVD, wilde de Brabantse formatie aan de Brabantse fractie laten, zei hij vorige maand. CDA-Tweede Kamerlid Madeleine van Toorenburg werd juist veelvuldig op het Provinciehuis gesignaleerd in de dagen dat het CDA vorig jaar de steun voor het eigen college introk.

Alleen 50Plus, dat eerst als vierde coalitiepartij in beeld was, trok zich terug nadat landelijk partijvoorzitter Geert Dales zich kritisch had uitgelaten. De partij beriep zich daarnaast op een gebrek aan eigen bestuurskracht.

Omdat VVD (10 zetels), FVD (9 zetels) en CDA (8 zetels) samen één zetel tekort kwamen voor een meerderheid in de Provinciale Staten van Brabant, werd daarna gezocht naar een andere partij. Met de eenmansfractie Lokaal Brabant heeft de coalitie net genoeg zetels voor een meerderheid.

Is de formatie succesvol, dan gaat Forum voor Democratie voor het eerst meebesturen als coalitiepartij. In Limburg zit wel een gedeputeerde van Forum in het college van gedeputeerden, maar dat college is ‘extraparlementair’: het bestaat niet uit één officiële coalitie, maar streeft in naam naar wisselende meerderheden.

De vier partijen in Noord-Brabant werken hun samenwerkingsprincipes uit tot een akkoord op hoofdlijnen onder leiding van VVD-Eerste Kamerlid Alfred Arbouw. De afgelopen weken zijn al de nodige inhoudelijke gesprekken gevoerd. Het eindresultata moet in de eerste helft van april gereed zijn.