In Breda liggen de mondkapjes nu achter slot en grendel

Coronavirus In de zorg groeit de onrust over een dreigend tekort aan mondkapjes. „Als we straks niet meer kunnen bijbestellen krijgen we echt een probleem.”

Een mondkapje op de balie van een apotheek in Den Haag.
Een mondkapje op de balie van een apotheek in Den Haag. Foto Phil Nijhuis/ANP.

In het Amphia Ziekenhuis in Breda hebben ze alle mondkapjes voor de zekerheid achter gesloten deuren opgeslagen. Het ziekenhuis merkte de afgelopen dagen dat er mondkapjes verdwenen, zegt arts-microbioloog Jan Kluytmans. Worden ze gestolen door patiënten of medewerkers? Kluytmans weet het niet precies, maar hij vindt het „heel schandelijk” dat de mondkapjes verdwijnen. In zijn Amphia Ziekenhuis ligt sinds een aantal dagen een patiënte met Covid-19. „We hebben de mondkapjes dus hard nodig om patiënten veilig te kunnen behandelen en ze zijn al schaars.”

In de medische wereld groeit de bezorgdheid over een dreigend tekort aan mondkapjes en andere beschermingsmiddelen, blijkt uit een rondgang van NRC. Op het ministerie van Volksgezondheid vond deze woensdag een overleg plaats over hoe tekorten voorkomen kunnen worden. „We hebben behoefte aan meer sturing van bovenaf”, zegt directeur zorg Dyonne Broers van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam (ACTA). „Iedereen verzint nu z’n eigen oplossing.”

In de tandartsenzorg zijn de problemen het meest acuut. ACTA, dat normaal honderden behandelingen per dag doet, besloot dinsdag uit voorzorg de helft van de behandelingen te schrappen. Alleen lopende behandelingen en spoedbehandelingen gaan nog door. Zo wil ACTA zich voorbereiden op het dreigende tekort aan mondkapjes, zegt Broers. Een tandarts gebruikt voor iedere patiënt een nieuw mondkapje, vanwege de hygiëne. „We gebruiken hier wel 500 tot 600 mondkapjes per dag en hebben er nu nog zo’n 16.000 op voorraad. Er worden er veel minder geleverd dan we de komende tijd nodig hebben. Dus moeten we qua zorg keuzes gaan maken en daarop willen we nu al anticiperen.”

Exorbitante prijzen

In de ziekenhuizen zijn op veel plekken nog geen tekorten. De Nederlandse Vereniging voor Ziekenhuizen weet niet precies hoeveel elk ziekenhuis nog op voorraad heeft. „Dat houden we niet centraal bij”, zegt woordvoerder Wouter van der Horst. Hij hoort wel dat ziekenhuizen, die zelf verantwoordelijkheid zijn voor de inkoop van mondkapjes, proberen om online voorraden in te slaan, maar dat wordt steeds moeilijker. Van der Horst krijgt signalen dat daar soms „exorbitante prijzen” worden gevraagd.

Zo kreeg een inkoper van het Slingeland Ziekenhuis in Doetinchem online het aanbod om een paar miljoen mondkapjes in te slaan, zegt een woordvoerder. „Dat kunnen we zelf helemaal niet betalen. Daarom kijken we nu of we dit met andere ziekenhuizen gezamenlijk kunnen doen.”

Lees ook dit verhaal: Hoelang voordat de pillen op zijn?

Voor ziekenhuizen is een goede voorraad belangrijk voor het scenario dat zij grote aantallen patiënten met Covid-19 moeten verplegen. Arts-microbioloog Jan Kluytmans heeft nu één patient en dat is nog goed te overzien, zegt hij. „Maar als het er snel meer worden en we kunnen geen mondkapjes meer bijbestellen, dan krijgen we echt een probleem.”

Onder huisartsen leven ook veel vragen, zegt een woordvoerder van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV). Zij hebben vaak maar kleine voorraden mondkapjes. „Sommige huisartsenpraktijken hadden nog een grote voorraad, dus huisartsen wisselen wel al regionaal uit.”

Het scheelt dat de huisarts een patiënt die mogelijk Covid-19 heeft in principe niet ziet, zegt de woordvoerder. „Als het goed is belt de patiënt de huisarts en als er een verdenking is krijgt deze bezoek van de GGD.” Soms is alsnog een thuisbezoek van de huisarts nodig, en dus een mondkapje.

Landelijke oplossing

Een speciale werkgroep inventariseert momenteel in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid of beschermingsmiddelen als mondkapjes „spaarzamer gebruikt kunnen worden en eventueel hergebruikt”, schreef minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) deze week aan de Tweede Kamer. In de tandartsenzorg is dat in elk geval niet mogelijk, zegt Dyonne Broers van het Academisch Centrum Tandheelkunde Amsterdam. “Na elke patiënt gooien we het masker weg. Daarna werken ze ook niet meer, dan zijn ze vochtig en dus lek.”

Broers hoopt dat het ministerie van Volksgezondheid de leiding neemt bij de aanpak van de dreigende tekorten. „Alle mondkapjes inleveren en herverdelen door de overheid is een optie, centraal inkopen ook. Zodat ze terecht komen op de plekken waar ze het hardst nodig zijn.”

Het ministerie zegt in een reactie dat het de bedoeling is om „zo snel mogelijk met een landelijke oplossing te komen”.