Het coronavirus leidt tot chaos in het wielerpeloton, vooral in Italië

Wielrennen De Italiaanse regering verbiedt de komende maand publiek bij (sport)evenementen. Of de wielerkoersen doorgaan is onduidelijk.

Een toeschouwer volgt het peloton in de Ronde van de Verenigde Arabische Emiraten, vorige week in Dubai. De ronde werd na vijf van de zeven etappes afgebroken wegens de uitbraak van het coronavirus.
Een toeschouwer volgt het peloton in de Ronde van de Verenigde Arabische Emiraten, vorige week in Dubai. De ronde werd na vijf van de zeven etappes afgebroken wegens de uitbraak van het coronavirus. Foto Giuseppe Cacace/AFP

Als op dinsdagavond tegen zessen via het Italiaanse persbureau ANSA duidelijk wordt dat de Italiaanse regering overweegt alle (sport)evenementen de komende dertig dagen af te gelasten, weet in de wielrennerij niemand meer waar hij aan toe is. Een dag eerder had RCS, organisator van de Strade Bianche (zaterdag), Tirreno-Adriatico (woensdag) en Milaan-Sanremo (21 maart) immers nog geroepen dat het Italiaanse voorjaar gewoon door zou gaan, tot blijdschap van fans, en opluchting van wielrenners.

Maar de organisatoren spraken voor hun beurt. Het is de regering van premier Giuseppe Conte die een knoop moet doorhakken, en dat woensdag lange tijd nalaat. Dus gaan voorbereidingen door. Wielerploegen uit de WorldTour hebben een startplicht op straffe van een hoge geldboete. Als de autoriteiten het veilig vinden om te fietsen, verschijnen we aan de start, zei Merijn Zeeman van Jumbo-Visma op Radio 1. „We vertrouwen erop dat zij alle belangen meenemen in hun oordeel.”

En dus gaat ook Sven Jonker, persman bij Team Astana, woensdag op weg naar Italië. Maar bij Zwolle, na een half uurtje rijden, gaat de telefoon. Zet de auto maar even aan de kant, zegt het management. Binnen een uur wordt duidelijk of er in Italië gekoerst gaat worden, krijgt hij te horen. Als tegen drieën nog geen besluit is gemaakt, maakt hij rechtsomkeert.

Koortsachtig overleg

Per conference call wordt woensdag koortsachtig overlegd gevoerd tussen wielerfederatie UCI, belangenvereniging van renners AIGCP en organisatoren. RCS heeft zijn belangen, maar ook Tour-organisatie ASO praat mee, omdat zondag hun rittenkoers Parijs-Nice begint. De Franse sportminister Roxana Maracineanu voorziet geen problemen, omdat ze in Nice niet meer dan drieduizend mensen bijeen verwacht en de koers volgens haar niet door risicogebieden trekt. Wel zijn in het land 120 scholen gesloten.

Bij Astana zit de schrik er na het afgelasten van de UAE Tour vorige week nog goed in, vertelt Jonker. Ploegleider Dimitry Fofonov werd dagenlang vastgehouden in zijn hotel, nadat er mogelijk positief getest was op het coronavirus. Zes renners blijken het virus te hebben, en twee stafleden. Uit voorzorg worden de Astana-renners die in Abu Dhabi fietsten twee weken thuisgehouden.

De ploeg heeft een hygiëneprotocol ingevoerd: fysiek contact tussen renners en staf wordt tot een minimum beperkt, voor en na de massage worden handen ontsmet, en renners krijgen een extra vitaminekuur. Renners uit Noord-Italië mogen niet in groepjes trainen. Jonker: „Iedereen leeft bij ons van dag tot dag.”

In een viersterrenhotel in Abu Dhabi beginnen de renners Ramon Sinkeldam en Arnaud Démare aan hun zesde dag in quarantaine. Het overgrote deel van het peloton dat actief was in de UAE Tour is naar huis, maar voor drie teams is dat nog te gevaarlijk bevonden. Sinkeldam en Démare, in dienst van het Franse Groupama-FDJ, leggen een kaartje, kijken Netflix-series en blijven in beweging met krachtoefeningen; uitvalspassen met een halter en kniebuigingen met een rugzak vol flessen water.

In de loop van woensdag wordt bekend dat Sinkeldam, Démare en ook renners van Cofidis en Gazprom-RusVelo nog tot 14 maart in quarantaine moeten blijven.

In Italië wordt ondertussen maar geen beslissing genomen.

De Amerikaanse ploeg Education First trekt dan aan de bel; per brief wordt de UCI gevraagd of het mogelijk is zich zonder boete terug te trekken uit de drie Italiaanse koersen. Team CCC stelt de reis naar Italië uit.

Even later vragen veertien artsen van WorldTour-ploegen in een brief om afgelasting van de koersen. „Andere sporten annuleren massaal evenementen”, schrijven ze. „Er is geen reden voor de organisatie om wielrenners in gevaar te brengen.”

Verdere uitbraak in het peloton

De medici vrezen ook dat Italiaanse ziekenhuizen onvoldoende capaciteit zullen hebben als het tot een verdere uitbraak in het peloton zou komen en er zou onvoldoende op het virus getest kunnen worden.

De vrouwen van Parkhotel Valkenburg besluiten bij het uitblijven van een oordeel van de Italiaanse autoriteiten woensdag als eerste ploeg niet naar Italië te reizen, en te luisteren naar het negatieve reisadvies van het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat geldt voor Noord-Italië. Startplaats Siena ligt niet in risicogebied, maar ze nemen het zekere voor het onzekere. In de Women’s WorldTour geldt nog geen startplicht, dus van een boete zal het niet komen. „Maar als de organisator of UCI geen verantwoordelijkheid wil nemen, dan doen wij het zelf”, zegt teammanager Esra Tromp. „Het is heel jammer, want de Strade Bianche is een prachtige wedstrijd en voor sommige rensters was dit een kwalificatiemoment voor de Spelen. Maar zelfs dan gaat de gezondheid voor.”

De Australische ploeg Mitchelton-Scott rijdt geen koers tot en met 22 maart – Annemiek van Vleuten, in topvorm, dus ook niet. Groupama-FDJ start niet in Italië omdat ze door het virus onvoldoende renners aan de start kunnen krijgen.

In de namiddag schrapt ook Jumbo-Visma de Strade Bianche. „In overleg met het medisch management en afgaande op het negatieve reisadvies hadden we eigenlijk geen andere keuze”, zegt sportief directeur Merijn Zeeman. „We kunnen een overheidsadvies niet naast ons neerleggen.” Hij zegt dat zijn ploeg woensdag wel een besluit moest nemen, omdat stafleden niet wisten of ze richting Italië moesten rijden. Zijn renners kunnen het moeilijk verkroppen dat ze na al die trainingsuren niet kunnen racen, maar respecteren de beslissing van de ploeg. Over een alternatief programma moet nog worden nagedacht, daar is Zeeman niet aan toegekomen. „Geen organisatie van een wielerwedstrijd kan meer zeggen dat dit probleem niet voor hen geldt. Iedereen moet afwegingen maken. En snel.”

Woensdagavond besluit de UCI het schrappen van wedstrijden aan de autoriteiten over te laten. Daarna tekent premier Conte een decreet waarin staat dat alle evenementen tot 3 april achter gesloten deuren en zonder publiek worden afgewerkt. Over de wielersport, niet binnen en zonder publiek te organiseren, wordt niet expliciet gesproken. De chaos is compleet.