Reportage

‘We zijn vooral bezig met geruststellen’

Huisartsenpraktijk in Rotterdam Huisartsenpraktijken worden overspoeld met vragen van bezorgde patiënten. Sommigen eisen dat ze op het virus worden getest.

De huisartsenpraktijk op het Zuidplein in Rotterdam overweegt nu een bandje op te nemen omdat de assistenten de hele dag dezelfde vragen moeten beantwoorden
De huisartsenpraktijk op het Zuidplein in Rotterdam overweegt nu een bandje op te nemen omdat de assistenten de hele dag dezelfde vragen moeten beantwoorden Foto David van Dam

‘Bent u benauwd?” Ja. Doktersassistente Manon tikt mee met de antwoorden van de man die ze aan de lijn heeft. „Heeft u koorts?” Nee. „Bent u recent op vakantie geweest? Al drie jaar niet, zegt u? Alleen in Rotterdam geweest?” Ze kijkt naar zijn voorgeschiedenis, in het scherm. „De dokter kan u om 15.20 zien.”

De huisartsenpraktijk op het Zuidplein in Rotterdam werd maandag en dinsdag overspoeld met vragen. Hoofdzakelijk over het nieuwe coronavirus, waarmee nu 23 Nederlanders officieel besmet zijn. Alle huisartspraktijken werden overspoeld – in Noord-Holland „de beer is los”, mailde een huisarts, in Zuid-Holland: „Mensen zijn bezorgd. Eén van mijn patiënten lag vorige week op de intensive care in het Beatrix Ziekenhuis.” Er werd zo veel gebeld dat het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) mensen maandag opriep „alleen de huisarts te bellen als u in een gebied bent geweest waar Covid-19 heerst, én u koorts heeft én luchtwegklachten”. Anders niet.

‘29 wachtenden’, staat er links bovenin het scherm van Manon van der Wildt. Rechts is te zien wie er, van de eerdere bellers, op welk moment teruggebeld kan worden. Allemaal corona-vragen. En wie gewoon over iets anders belt, krijgt ook de corona-opsporings-vragen: bent u benauwd, moet u hoesten, heeft u koorts, bent u recent op vakantie geweest of bent u in contact geweest met iemand die net terug is van vakantie? Ze vragen door, precies zoals voorgeschreven door het RIVM.

Het is de kunst van luisteren, opletten, de goeie vragen stellen en risico’s uitsluiten, zegt directeur Marieke Sikkens (zeven gezondheidscentra in Rotterdam-Zuid). Een andere assistente vraagt op dat moment nét door: „Benauwd? Ja. Koorts? Nee. Op reis geweest? Nee. Pijn in uw schouderblad?” Sikkens: „Ah, nu vraagt ze door op hartklachten bij vrouwen.”

Hééft er iemand klachten die voldoen aan de ‘casus definitie Covid 19’ dan adviseren de assistenten die persoon thuis te blijven en níet naar de praktijk te komen. Want anders kunnen personeel en patiënten besmet raken. Bij de balie hangt ook een briefje ‘wegens het coronavirus zien wij af van handen schudden”.

Drie minuten staat er gemiddeld voor beantwoording van de vragen die de doktersassistenten krijgen. Soms duurt het iets langer, omdat iemand de taal niet goed spreekt of langzaam praat. Vijf assistenten bemanden dinsdagochtend de lijnen, tegelijk. Later op de ochtend zijn het er drie. Het gaat de hele dag door. „Vanochtend wuifden ze koffie weg omdat er dertig wachtenden aan de lijn waren.”

Lees ook ht interview met oud-inspecteur Herre Kingma: ‘Nederland heeft een landsdokter nodig’

De buurvrouw van mijn zus

Mijn baas zegt dat ik thuis moet blijven want ik ben heel verkouden; de buurvrouw van mijn zus was net op vakantie en nu is mijn zus ziek en ik heb haar gisteren gezien – zulke vragen komen er ook. De huisartsen en assistenten nemen alle vragen serieus, zegt Sikkens. „Mensen zijn bang. Dus we zijn vooral aan het geruststellen.” Sommige patiënten eisen dat ze getest worden op het virus. Sikkens: „Dat doen we niet. Alleen als je voldoet aan de risico-criteria.”

Huisarts Lei-man Chow had vanochtend een patiënt die de deur niet meer uit durft omdat ze denkt dat een lage weerstand heeft. „Mensen worden bang omdat het onderwerp voortdurend op het nieuws is. En de adviezen wisselen nogal eens: eerst was koorts een factor, nu weer niet. Eerst betroffen de bekende besmettingen alleen mensen die hadden gereisd, nu al niet meer.”

En dan is er de isolatie thuis die nodig is als iemand besmet is, omdat het virus zo makkelijk wordt overgedragen. In deze wijk wonen mensen klein, soms met grote gezinnen. Huisarts Melek Guveli: „Het is nog niet gebeurd maar ik denk dat de matrassen dan naar de woonkamer moeten, zodat de patiënt geïsoleerd kan slapen”.

Sommige huizen worden bewoond door zes tot acht Polen en Roemenen die werken bij tuinders. Sikkens: „Een tuinder zal niet snel zeggen dat je thuis moet blijven als je ziek bent, zoals grote werkgevers met veel reizend personeel al doen.”

De praktijk overweegt nu een bandje op te nemen met keuzeopties per vraag – omdat de assistenten de hele dag dezelfde vragen moeten beantwoorden. „Maar dat is lastig want het advies verschuift: eerst had je volgens de richtlijn zonder koorts geen risico op corona. Nu zeggen ze dat je ook zónder koorts (maar met luchtwegklachten) al ziek kunt zijn. Gelukkig hadden we nog geen bandje gemaakt. Eigenlijk moeten we die dan dagelijks aanpassen.”