Opinie

Hoe Disney-topman Bob Iger de wereld veranderde

Peter de Bruijn Vijftien jaar geleden trad Bob Iger aan als topman van Disney. Onder zijn bewind werd Disney veruit het grootste en machtigste entertainmentbedrijf in de sector. Zijn keuzes veranderden de filmindustrie blijvend, stelt Peter de Bruijn vast.

Peter de Bruijn

Vorige week maakte Bob Iger bekend dat hij na vijftien jaar terugtreedt als hoogste baas van Disney. Dat het huidige bioscoopaanbod grotendeels wordt gedomineerd door blockbusters en sequels, is voor een belangrijk deel op zijn conto te schrijven. Iger maakte van Disney veruit het grootste en machtigste entertainmentbedrijf in de sector. Van de oude Hollywoodstudio’s is alleen Disney in staat gebleken om een adequaat antwoord te vinden op de opkomst van Netflix; de nieuwe speler die de filmindustrie volledig door elkaar schudt.

Hoe kreeg hij dat voor elkaar? In zijn onlangs verschenen boek The Ride of a Lifetime legt Iger vrij helder uit wat de drie pijlers zijn geweest van zijn strategie. Als eerste pijler noemt hij het scheppen van „high-quality branded content”. Dat wil zeggen: geliefde, hoogwaardige producten afleveren, die de consument ook onmiddellijk in verband brengt met Disney. Zijn tweede pijler: de nieuwe digitale technologie niet proberen in te dammen of tegen te houden, maar juist omarmen. De derde pijler is schaalvergroting: daadwerkelijk mondiaal denken en te werk gaan. Van al zijn projecten bij Disney heeft Iger vermoedelijk de meeste tijd gestoken in de opening van Disneyland in Shanghai.

Voor Igers succes was één vroege stap cruciaal: Disneys overname van Pixar in januari 2006. Disney werd als animatiestudio vanaf het midden van de jaren negentig compleet weggespeeld door de nieuwe concurrent Pixar, die meer creatief talent én meer digitale knowhow in huis had. Pixar en Disney hadden in die tijd weliswaar een distributiedeal, maar de verhouding tussen Pixar-baas Steve Jobs en Igers voorganger bij Disney, Michael Eisner, was uitgesproken slecht. Iger werkte na zijn aantreden hard aan zijn persoonlijke relatie met Jobs en en legde zo de basis voor de overname. De drijvende krachten van Pixar – Edwin Catmull als techneut, John Lasseter voor het creatieve gedeelte – trokken vervolgens ook de sukkelende animatie-afdeling van Disney uit het slop.

Iger had zo een methode gevonden om snel te groeien, die hij nog een aantal keren toepaste: met de overname van Lucasfilm, het bedrijf achter Star Wars, en met de Marvel Studios, verantwoordelijk voor de ongehoord succesvolle Avengers-films. Zijn meest recente – en verreweg grootste – overname was de aankoop van 21st Century Fox van Rupert Murdoch. Igers laatste strategische beslissing was een eigen streamingdienst te beginnen, Disney+.

De harde werker die Disneys megadeals sloot doet nu echt een stap terug

Het boek van Iger is geen autobiografie, maar een businessboek voor ondernemers die op zoek zijn naar ‘lessen in creatief leiderschap’. De vraag is wel of Igers strategie echt zo nuttig kan zijn, want een bedrijf moet over heel diepe zakken beschikken om Disney te kunnen navolgen. In zijn boek profileert Iger, die onderop begon als assistent van een sportprogramma, zich vooral als een kalme, rustige, fatsoenlijke, beetje saaie harde werker. Daar zal wel wat valse bescheidenheid bij zitten. Toch is dat best verfrissend in een wereld waarin de grootste mond vaak de meeste aandacht krijgt.

Peter de Bruijn is filmrecensent.