Hij martelde televisies

Kijktips De Japanse kunstenaar Nam June Paik stond aan de wieg van de videokunst – toevallig.

Nam June Paik, ‘TV-Buddha’, 1974
Nam June Paik, ‘TV-Buddha’, 1974 Foto Stedelijk Museum Amsterdam

Het verhaal gaat dat Nam June Paik (1932-2006) door een toevallige samenloop van omstandigheden de videokunst uitvond. De Koreaanse kunstenaar had in 1965 net de eerste draagbare videocamera van Sony aangeschaft. Op weg naar zijn huis in New York stond hij vast in een file, veroorzaakt door het bezoek van Paus Paulus VI. Paik legde de stoet vast en vertoonde de beelden diezelfde avond in een kunstenaarscafé.

Al vroeg zag Paik wat de impact van het nieuwe massamedium televisie was. Maar de tv was bij Paik ook vaak het onderwerp van spot. Hij ‘martelde’ televisies door er sterke magneten op te zetten, waardoor rare vervormingen in de beelden ontstonden.

Een van Paiks bekendste werken, TV-Buddha uit 1974, werd al vroeg aangekocht door het Stedelijk Museum en is daar nu te zien op The Future is Now, een overzichtstentoonstelling van zijn werk. De installatie bestaat uit een houten Boeddha die voor een monitor zit en naar zichzelf staart. Paik wilde er de tegenstellingen tussen de mystieke oosterse wereld en de moderne westerse levensstijl mee uitdrukken.

14 maart t/m 23 augustus in het Stedelijk Museum, Amsterdam