Grootste overname ooit in Duitse biotech

Biotech Qiagen, maker van laboratoriumtests, wordt voor 10 miljard euro overgenomen door Thermo Fisher uit de VS.

Foto D-Keine/Getty Images

Een ‘Nederlands’ biotechnologiebedrijf komt voor ruim 10 miljard euro in Amerikaanse handen. Qiagen, een producent van diagnostische materialen voor laboratoria, wordt verkocht aan marktleider Thermo Fisher Scientific. Dat maakten de twee bedrijven dinsdag bekend. Het is met afstand de grootste overname ooit in de Duitse biotechbranche.

Qiagen is sinds 1996 formeel Nederlands: de holding huist in een kantoorpand in Venlo. Maar het bedrijf is volkomen Duits. Het begon in de jaren tachtig als start-up vanuit een universiteit in Düsseldorf. Qiagen groeide uit tot een multinational met vestigingen in 25 landen en een omzet van 1,5 miljard dollar (2019). Het hoofdkantoor bevindt zich nog altijd bij Düsseldorf, aan de Qiagen Strasse 1 in Hilden. Gemeten naar aantal werknemers is Qiagen, met 5.100 mensen in dienst, het grootste Duitse biotechbedrijf.

‘Tegenvallende resultaten’

Een eventuele overname van Qiagen was al in november vorig jaar aan de orde. Het bedrijf maakte toen bekend dat het „potentiële strategische alternatieven” onderzoekt. Al snel werd bekend dat het Amerikaanse Thermo Fisher, dat een breder spectrum aan apparatuur voor biomedische laboratoria verkoopt, een van de potentiële kopers was. Op kerstavond werd echter bekend dat de onderhandelingen waren afgeketst. Ongetwijfeld heeft de Amerikaanse laboratoriumgigant inmiddels een beter bod gedaan.

„Het bedrijf stond enorm onder druk omdat de resultaten tegenvielen”, zegt Jan De Kerpel die bij zakenbank Kempen & Co verantwoordelijk is voor life sciences. In 2019 stelde Qiagen tweemaal zijn verwachte omzetgroei naar beneden bij. „Enkele hoopgevende producten bleken niet te werken”, aldus De Kerpel.

In oktober kondigde bestuursvoorzitter Peer Schatz, bij Qiagen begonnen als een van de eerste werknemers, bovendien onverwachts zijn vertrek aan. Dat gebeurde vlak nadat het bedrijf had aangekondigd dat het genetische analysetechnologie zou gaan gebruiken van het Amerikaanse Illumina, een directe concurrent. Dat besluit gold in de branche als een belangrijke koerswijziging voor Qiagen, dat tot dan toe met zijn eigen gen-analysetechniek had gewerkt. De Kerpel: „Het is duidelijk dat de bestuursvoorzitter niet achter die deal stond.” Er stond geen opvolger klaar: sindsdien heeft directielid Thierry Bernard als interim-bestuursvoorzitter de leiding.

Voor het Amerikaanse Thermo Fisher (omzet 25,5 miljard dollar) is de aankoop van Qiagen ook een grote overname. In een persbericht noemde Thermo Fisher in algemene bewoordingen enkele voordelen, zoals verbreding van het portfolio en schaalvergroting voor de verkoop.

Test voor coronavirus

Analisten van Deutsche Bank oordeelden in februari dat Qiagen in iets rustigere tijden terecht was gekomen na de „zware turbulentie” van 2019, aangezien er bij de bekendmaking van de jaarcijfers niet nogmaals een neerwaartse bijstelling was gedaan. Hoewel de verkopen in China al sinds vorig jaar onder druk staan, maakte Qiagen vorige week nog bekend dat het een diagnostische test had ontwikkeld voor het coronavirus dat Covid-19 veroorzaakt. Die is naar vier Chinese ziekenhuizen gestuurd om de test uit te proberen, aldus Qiagen.

In Nederland is het bedrijf overigens grotendeels onzichtbaar. De holdingmaatschappij in Venlo heeft geen telefoonnummer. Hoeveel medewerkers daar werken, is onduidelijk.