De liefde van Pieter Waterdrinker voor Rusland

Zap Pieter Waterdrinkers ‘Rusland en de MH17’ ging nadrukkelijk over wat een mens beter wel en niet kan zeggen in het Rusland van 2020. „Eerste sneeuwvlokken. Wonderen bestaan.”

Pieter Waterdrinker en de veertienjarige cadet Michaïl in Rusland en de MH17.
Pieter Waterdrinker en de veertienjarige cadet Michaïl in Rusland en de MH17. Foto Omroep WNL

Je krijgt de verbeelding van de schrijver er nooit uit, ook niet als hij voor de tv op stap is. „Doen jullie hier geen stoute dingen”, wil Pieter Waterdrinker weten als hij met een veertienjarige cadet midden in de slaapzaal staat. De jonge Michaïl geeft geen krimp. „Nee, geen stoute dingen.” Snel laat hij zien in welke kast zijn uniform hangt.

Michaïl is dan ook jong met ernst volgegoten. Al op zijn elfde werd hij leerling van de militaire eliteschool die de eer van het land van Poetin moet verdedigen.

„Ik heb besloten de familietraditie voort te zetten”, zegt hij vanonder een grote pet. Hij is uitverkoren voor een glansrijke vaderlandse toekomst en hij weet voor wie hij het doet: „Poetin is een goed opperbevelhebber en een aangenaam mens”, verklaart hij. Geestig is hoe daarna een robot in beeld verschijnt die twee kunststof armpjes in de lucht steekt en uitroept: „Dit is het hoogste niveau!”

Waterdrinker ging ook buurten bij de directeur van de school, maar die zweeg vooral. Over groeiende budgetten onder Poetin, over de vraag of de president bij zijn laatste bezoek ook had deelgenomen aan het sambo (een soort judo) van de leerlingen. „Kun je hem niets over MH17 vragen”, vroeg de cameraman in het Nederlands. Nee, zei Waterdrinker snel. Sterker, in zijn antwoord had hij het over „de ramp met het vliegtuig”, kennelijk om te voorkomen dat de directeur de afkorting zou herkennen.

‘Geen fan’

De scène tekende de WNL-documentaire Rusland en de MH17 die maandag tussen de coronabulletins werd uitgezonden. Uiteindelijk ging het meer over Rusland dan over het neergehaalde vliegtuig. Waterdrinker hanteerde de grote greep: van de val van de Sovjet-Unie en opflakkerende nostalgie naar de jeugd van Poetin tot de angst van ’s mans onderdanen om open te zijn naar journalisten. „Ik ben geen fan”, flapte een vrouw eruit. Waarna ze zich uitputte in omslachtigheden om duidelijk te maken dat ze dat he-le-maal niet persoonlijk bedoelde.

Hoewel Rusland en de MH17 (geregisseerd door Piet de Blaauw) werd aangeprezen als documentaire van Pieter Waterdrinker was het misschien wel meer een documentaire over schrijver en journalist Pieter Waterdrinker. We zagen hem thuis met vrouw, katten en vrienden. Daar keek hij onder meer een Russische talkshow terug waarin hij zelf te gast was en opriep de schuldigen van het neerhalen van de MH17 te straffen. Het kwam hem op kritiek in de uitzending te staan en later kreeg hij opmerkingen op straat. „We hebben daarna besloten dat hij dat niet meer doet”, vertelde Waterdrinkers Russische echtgenote Julia Klotchkova – je kreeg het idee dat deze ‘we’ een pluralis majestatis was. Niet dat Klotchkova bang is aangelegd. Tussen neus en lippen door noemde ze de talkshowhost walgelijk en ‘zum Kotzen’. Rusland is volgens haar niet het rijk van het kwaad maar het land van de leugen.

Zo ging het nadrukkelijk over wat een mens beter wel en niet kan zeggen in het Rusland van 2020. Maar Waterdrinker is te verslingerd aan het land om een klaagzang aan te heffen. Hij vertelt ook hoe de achteloosheid waarmee het westen over de Russen denkt, een negatieve invloed heeft. De rommeligheid die Rusland en de MH17 zonder meer kenmerkt is uiteindelijk vooral een voordeel: het laat de liefde van Waterdrinker voor dat merkwaardige land alleen maar beter uitkomen. Ik wil best een langere Waterdrinkerserie op tv.

Bovendien: wat kan een kijker zich beter wensen dan een gids die tussen de politieke ontwikkelingen ineens afgeleid raakt door wat hij uit het raam van zijn studeerkamer ziet: „Het zal toch niet gebeuren hè? Eerste sneeuwvlokken. Wonderen bestaan.”

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.