Necrologie

‘Neutron Jack’ Welch was de vader van de aandeelhouderswaarde

Jack Welch (1935-2020) | Topman General Electric Als topman van industrieel conglomeraat GE sneed Welch flink in de kosten en ontsloeg hij tienduizenden werknemers.

Jack Welch was tussen 1981 en 2001 topman van GE.
Jack Welch was tussen 1981 en 2001 topman van GE. Foto Lucas Jackson/Reuters

Toen Jack Welch in het najaar van 1999 door het Amerikaanse zakenblad Fortune werd uitgeroepen tot zakenman van de eeuw, roemden de auteurs vooral zijn doortastende stijl van leidinggeven. Welch handelde als topman van het industriële conglomeraat General Electric (GE) met „de agressiviteit van een Blitzkrieg”, luidde de omschrijving. „En achteraf had hij spijt dat hij niet nóg sneller was gegaan.”

Welch was ervan overtuigd dat hij boven alles een voortrekker moest zijn. Want als zijn bedrijf niet voorop zou gaan, dan zou een ander dat wel doen. Geduld kon Welch – die zondagavond op 84-jarige leeftijd overleed – zich dan ook niet permitteren, vond hij. Hij nam liever te snel een besluit dan te laat. Want: „zodra een bedrijf trager verandert dan de buitenwereld, is het einde nabij.”

Na een opleiding chemische technologie begon Welch, zoon van een treinconducteur, in 1960 bij General Electric. Daar werkte hij zich op tot adjunct-directeur van de plasticdivisie en later adjunct van de metaaldivisie. In 1981 volgde Welch op 45-jarige leeftijd Reginald Jones op als topman van GE. Hij werd daarmee de jongste bestuursvoorzitter in de geschiedenis van het bedrijf.

Locomotief

In de ogen van Welch was GE een van de grote juwelen van het Amerikaanse bedrijfsleven. Het conglomeraat moest onder zijn bewind dan ook uitgroeien tot de „locomotief” die de Amerikaanse economie voorttrok, zo liet hij kort na zijn benoeming weten aan aandeelhouders. Niet de „restauratiewagen” aan het einde van de trein. Anders gezegd: General Electric moest in elke bedrijfstak bij de beste twee horen.

Voor onderdelen die slecht presteerden had de topman drie oplossingen: „Fix it, close it or sell it” – repareren, sluiten of verkopen. Die aanpak maakte hem geliefd bij beleggers. Onder Welchs bewind sneed GE flink in de kosten en vertwintigvoudigde de beurswaarde van het bedrijf. Welch was daarmee de eerste die zich zo serieus toelegde op het creëren van aandeelhouderswaarde.

Welch legde zijn personeel jaarlijks langs een zelfbedachte ‘vitaliteitscurve’. De beste 20 procent gold als uitblinker, de middelste 70 procent als groeibriljant, de onderste 10 procent presteerde beneden peil en moest weg. In zijn eerste vijf jaar als topman bracht Welch het personeelsbestand zo naar eigen zeggen terug van 411.000 naar 299.000 werknemers. Het leverde hem de bijnaam ‘Neutron Jack’ op, een verwijzing naar de neutronenbom.

Na zijn afscheid in 2001 werd Welch bedrijfsadviseur. Ook schreef hij een drietal boeken met leiderschapsadviezen, waaronder Jack: Straight From The Gut, in het Nederlands vertaald als Waar Het Om Gaat.