Bij klachten een dagje thuis afwachten, adviseert het RIVM nu

Covid-19 Voor het eerst zouden er patiënten kunnen zijn zonder directe link met de besmettingshaard in Italië.

Minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) sprak zondagmiddag bij het RIVM in Bilthoven met de pers over de aanpak van het coronavirus.
Minister Bruno Bruins (Medische Zorg, VVD) sprak zondagmiddag bij het RIVM in Bilthoven met de pers over de aanpak van het coronavirus. Foto Sem van der Wal/ANP

Nederland telt nu officieel tien ‘coronapatiënten’. Dit weekend zijn acht mensen positief getest op het nieuwe coronavirus. De meesten zitten thuis, in isolatie, twee liggen er in het ziekenhuis (in Tilburg en Rotterdam). Van drie patiënten wordt nog onderzocht of ze in Italië zijn geweest.

De patiënt die in Rotterdam ligt, lag eerder in het Beatrixziekenhuis in Gorinchem. Dat heeft sinds zondag een opnamestop en een bezoekverbod, omdat de 49-jarige vrouw, die er al een week op de intensive care lag, zaterdagavond besmet bleek te zijn met het virus. Dat werd pas duidelijk nadat ze was overgeplaatst naar het ErasmusMC in Rotterdam. Omdat de vrouw niet had gereisd, en er dus geen officiële risico-indicatie was, hebben de artsen in Gorinchem haar niet laten testen op het coronavirus. In Rotterdam gebeurde dat wel.

Om verdere verspreiding van het virus te beperken, was het Beatrixziekenhuis zondagmiddag compleet op slot. Er mocht niemand naar buiten of naar binnen. Een „eerste ring” van mensen (personeel en familie) is getraceerd, aldus ziekenhuisdirecteur Anja Blonk zondag. Zij worden getest op het virus zodra ze ziekteverschijnselen hebben.

Nog geen koorts

Het RIVM, dat verantwoordelijk is voor infectiepreventie, paste zondag tegelijk zijn richtlijn aan. Directeur Infectieziektebestrijding Jaap van Dissel zei op een persconferentie dat mensen die terugkomen uit een gebied waar het nieuwe coronavirus heerst – Noord-Italië, China, Singapore, Zuid-Korea of Iran – thuis moeten blijven als ze zich ook maar enigszins onwel voelen. Dus ook als ze geen koorts hebben. Dat is een extra voorzorgsmaatregel om verspreiding te voorkomen. Als de klachten (koorts, luchtwegklachten) verergeren, moeten ze de lokale GGD bellen, die een test zal komen afnemen.

Tot zondag zei het RIVM dat isolatie alleen nodig is als men in het risicogebied is geweest, luchtwegproblemen heeft én koorts. Het lijkt erop dat het RIVM er nu van uitgaat dat patiënten al bij heel lichte klachten besmettelijk zijn voor anderen. Uit studies van de epidemie in China blijkt dat vier op de tien Covid-19-patiënten pas na een aantal dagen koorts krijgen, maar wel al ziek én besmettelijk zijn. Koorts krijgen ze uiteindelijk allemaal.

Logistieke problemen

De dunne lijn tussen verspreiding voorkomen enerzijds en het logistiek allemaal aankunnen anderzijds werd zondag ook zichtbaar. Aanvankelijk adviseerde het RIVM dat mensen onmiddellijk de GGD bellen als ze ziek zijn én in een risicogebied zijn geweest. Nu vraagt het RIVM een pauze, een dagje thuis afwachten of de klachten erger worden. Want het uitgebreide ‘contactonderzoek’ – waarbij de GGD alle mensen in kaart brengt die een besmette patiënt heeft gezien – is arbeidsintensief. De extra drempel moet tijd winnen voor de GGD’s.

Er zijn inmiddels ruim 150 mensen in Nederland getest (van wie er dus 140 niet besmet zijn). De tests gebeuren in het lab van het RIVM, in het ErasmusMC maar ook in bijvoorbeeld Tilburg. Het duurt zes tot 24 uur voordat de uitslag definitief is.

Zeven patiënten hebben een directe link met Noord-Italië: een 23-jarige vrouw uit Delft, de vrouw in Diemen die er op vakantie was geweest en haar man en jongste kind, en de echtgenote en dochter van de patiënt in Loon op Zand, die ook recentelijk was teruggekeerd van vakantie. Van de vrouw die in het Beatrixziekenhuis lag, de nieuwe patiënt (een man) in Drenthe en de nieuwe patiënt (een vrouw) in Tilburg is nog onbekend of ze in Italië of een ander risicogebied zijn geweest. Zo niet, dan zouden dit de eerste besmettingen in Nederland zijn buiten een gezin waarvan een lid in Italië was.


Het RIVM heeft de monsters van enkele ‘peilstations’ bij huisartsen in de regio Tilburg in het bijzonder bekeken om te zien er tijdens carnaval meer mensen besmet zijn geraakt, maar dat lijkt niet zo te zijn.

Interessant, zeggen microbiologen, is dat de vrouw in Gorinchem al een ruime week ziek is (opgenomen op 21 februari) en patiënten gemiddeld pas een week ná besmetting ziek worden. Dat betekent dat er twee weken geleden al mensen in Nederland zijn besmet, zeggen zij.

Ondertussen zijn er in Zuid-Limburg vijftien mensen getraceerd die contact hadden met de Duitse coronapatiënt die begin februari op bezoek was in Limburg. Zij zijn geen van allen ziek.

M.m.v. van Sarah Ouwerkerk