Recensie

Recensie Muziek

Auerbachs ‘Evas Klage’ is als barok op slippende grammofoon

Klassiek Onder de nieuwe chef Karina Canellakis speelde het Radio Filharmonisch Orkest vrijdag een avontuurlijk programma. Simone Lamsma soleerde in Prokofjevs ‘Eerste vioolconcert’.

Dirigent Karina Canellakis vrijdag met het Radio Filharmonisch Orkest. Juri Hiensch
Dirigent Karina Canellakis vrijdag met het Radio Filharmonisch Orkest.

Juri Hiensch

Eva, die van Adam, is een pittige tante in John Miltons zeventiende-eeuwse scheppingsepos Paradise Lost. Natuurlijk, ook hier wordt ze geboren uit een rib van haar man, in wie ze haar „guide and head” erkent, maar tussen de regels door is zij duidelijk de pienterste van de twee. Een wakkere geest op zoek naar (zelf)kennis – toonbeeld van humanistische idealen.

De Russisch-Amerikaanse componist Lera Auerbach las iets proto-feministisch in Miltons Eva en interpreteerde haar klacht „O bloemen die nooit zullen bloeien” als een verwijzing naar de ondergeschikte positie van de vrouw.

Met haar orkeststuk Evas Klage, vrijdag in première gebracht door het Radio Filharmonisch Orkest (RFO), wil Auerbach een podium bieden aan „ongehoorde stemmen”. En dus krijgen strijkers van de achterste lessenaars korte solo’s toebedeeld en is er een hoofdrol weggelegd voor de zeldzame ondes martenot [een vroeg elektronisch instrument, red.].

Met onorthodox slagwerk als de waterphone en watergongs trekt meesterorkestrator Auerbach een mist van zwenkklanken op, waar ze verbasterde Purcell-citaten doorheen laat schemeren. De illusie barok te luisteren op een slippende en krakende grammofoonspeler werd nog eens versterkt door de geweldig dirigerende Karina Canellakis.

Solist Simone Lamsma schitterde in Prokofjevs ‘Eerste vioolconcert’.

Juri Hiensch

Canellakis trad afgelopen september aan als de nieuwe chef van het RFO. Hoewel ze in haar eerste seizoen slechts een handvol programma’s leidt, zoekt ze daarin nadrukkelijk het avontuur. Naast een zeer dynamische maar transparante uitvoering van Strauss’ Tod und Verklärung stonden vrijdag Anton Weberns Sechs Stücke für Orchester op het programma. Geen gemakkelijke kost, maar met haar heldere slag wist Canellakis een vloeiende lijn aan te brengen in de fragmentarisch geïnstrumenteerde miniaturen.

Mooi ook hoe ze voor de pauze alle ruimte liet aan solist Simone Lamsma, die in een zinderende lezing van Prokofjevs Eerste vioolconcert liet horen waarom ze een van ’s-lands allerbeste violisten is.