Belastingdienst hield jaren geheime fraudelijst bij

Registratie Een fraudelijst van de Belastingdienst met gegevens van 180.000 mensen is in strijd met de privacywet, melden Trouw en RTL Nieuws.
De Belastingdienst hield een fraudelijst bij met gegevens van 180.000 mensen.
De Belastingdienst hield een fraudelijst bij met gegevens van 180.000 mensen. Foto Sem van der Wal/ANP

De Belastingdienst heeft in strijd met de privacywet bijna twintig jaar lang een registratiesysteem bijgehouden waarin burgers werden opgenomen met die werden verdacht van fraude. Dat blijkt zaterdag uit onderzoek van dagblad Trouw en RTL Nieuws.

De lijst bevatte gegevens van zo’n 180.000 mensen die als vermoedelijke fraudeur werden bestempeld. De bewijzen daarvoor waren onbetrouwbaar en niet controleerbaar, schrijven Trouw en RTL. De mensen die waren opgenomen in het systeem werden daarvan niet op de hoogte gesteld en konden zich niet verweren.

Uit een intern onderzoek van de Belastingdienst zou vorig jaar al zijn gebleken dat het registratiesysteem in strijd is met de privacywet. De fiscus haalde de registratie donderdag pas uit de lucht na vragen van Trouw en RTL Nieuws.

Risico

Uit het interne onderzoek blijkt dat er „nauwelijks of geen onderscheid wordt gemaakt in de kwalificatie, ‘gewicht’ en betekenis van een melding”. Hierdoor „is de kans groot dat een deel van de betrokkenen onterecht of bovengemiddeld snel/vaak als risicopost wordt aangemerkt”. De gegevens waarop de lijst werd gebaseerd bestond uit allerlei data, zoals adressen en postcodes die volgens de overheid verdenkingen met zich meebrengen, tips en kliks van burgers en strafrechtelijke gegevens van Openbaar Ministerie, politie en FIOD.

Eerder bleek uit een onderzoek onder leiding van oud-minister Piet Hein Donner dat een „institutionele vooringenomenheid” de Belastingdienst tekent. Medewerkers gingen blind op jacht naar fraudeurs. Volgens oud-staatssecretaris Menno Snel (Financiën, D66), die december vorig jaar moest aftreden vanwege de zogenoemde toeslagenaffaire, ontbrak te vaak „de menselijke maat” in het contact tussen Belastingdienst en burger.

Luister ook naar deze aflevering van onze podcastserie NRC Haagse Zaken: Gezocht: Belastingdienstfluisteraars

U kunt zich ook abonneren via Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Castbox of RSS.