Opinie

Laat echte vrouwen zien, stop met het bewerken van foto's

Twistgesprek Opgepoetste foto’s in tijdschriften werken een negatief zelfbeeld in de hand, zegt Tatjana Almuli. Nee, zegt Fritz Kok, we moeten leren niet gelijk te willen zijn wat we zien. Een twistgesprek onder leiding van .
Twistgesprek

„Ik word zo moe van al die gepolijste beelden op social”, schreef Miljuschka Witzenhausen bij een foto van zichzelf in bikini, die ze begin deze maand deelde op haar Instagram. Ze is klaar met de eenheidsworst die wordt gecreëerd door filters en PhotoShop. „Ik maak me oprecht zorgen over wat dit met onze kids gaat doen.” Ze riep haar volgers op ook een #eerlijkefoto van zichzelf te delen. Honderden gaven gehoor. Witzenhausen raakt een snaar: moeten we stoppen met filters en PhotoShop? Tatjana Almuli vindt van wel, het veroorzaakt een negatief zelf- en lichaamsbeeld. Fritz Kok vindt dat er verantwoordelijkheid ligt bij de kijker om te beseffen dat het een droombeeld is. Ze twisten over de stelling: laat echte vrouwen zien, bewerk foto’s niet.

TA is Tatjana Almuli, FK is Fritz Kok.

TA: „Idealiter zou ik het breder willen trekken naar mensen in het algemeen, maar ik ben het eens met de stelling. Het huidige conventionele schoonheidsideaal (jong, wit, dun) is al jaren oververtegenwoordigd in de (sociale) media en popcultuur. De meeste beelden die we te zien krijgen zijn ook nog eens gemanipuleerd. Het creëert een onrealistisch ideaal waar het gros van de vrouwen/mensen nooit aan kan voldoen. En het zien van zoveel opgepoetste beelden werkt onder andere een negatief zelf- en lichaamsbeeld in de hand.”

FK: „In de media wordt inderdaad al heel lang een type vrouw voorgespiegeld die in verschillende mate afwijkt van het realistische. Maar dat vertekenen van de realiteit heeft altijd al bestaan. Schilders, fotografen en andere kunstenaars hebben al eeuwen de behoefte om een ideaalbeeld vast te leggen. Ik geloof dat het niet zozeer de huidige (gemanipuleerde) beelden van vrouwen zijn die onzekerheid oproepen, maar juist de vaak onrealistische wens om er precies zo uit te zien als het beeld in het tijdschrift. Dat roept een andere vraag op: waarom kan men niet naar beelden kijken zonder er meteen precies zo uit te willen zien? Het draait volgens mij om te beginnen ook om een gezond, realistisch zelfbeeld.”

Lees ook over de groeiende populariteit van plastisch chirurgie om aan het schoonheidsideaal te kunnen voldoen: Dikke lippen, grote borsten, smalle taille, flinke billen

TA: „Interessante vraag, waar ik niet direct een antwoord op heb. Maar we kunnen niet praten over een gezond zelf-en lichaamsbeeld zonder daar de invloed van media bij te betrekken. De ogenschijnlijk perfecte beelden die we zien internaliseren we, waardoor we denken dat dit realiteit is. Natuurlijk hebben opvoeding en liefde van je ouders/naasten een rol – zoals hoogleraar psychologie Liesbeth Woertman zegt. Maar ook zij spreekt van de grote, onmiskenbare rol van de media op dat zelfbeeld. Heb jij als fotograaf niet het idee dat je een verantwoordelijkheid hebt in het tonen van al dan niet realistische beelden? En zo niet: waarom prefereer je opgepoetste foto’s?”

FK: „De rol van naastenliefde heeft zeker invloed op ons zelfbeeld. Ouders mogen best bijsturen als ze merken dat hun kinderen de media-perfecte mensen gaan zien als standaard of voorschrift. Tegelijkertijd is er altijd de drang om beelden te bekijken die mooier zijn (gemaakt) dan de werkelijkheid. Mijn generatie groeide op met shows als Dynasty en Dallas, en terwijl wij keken naar die werelden van ongekende luxe en schoonheid wisten we dat het fictie was. Vooral jonge mensen lijken dat onderscheid tussen realiteit en media tegenwoordig minder goed te kunnen maken. Maar moeten makers daarom terugschakelen naar beeldtaal zonder fantasie en ideaal? Er is overigens een tendens gaande om vrouwen die afwijken van het tot nu toe geijkte ideaal te laten zien. Denk aan vollere modellen zoals Paloma Elsesser en albino-modellen.”

TA: „Mensen houden inderdaad van mooi beeld, het wakkert een fantasie aan waar we ons graag in verliezen. Maar ook, juist, in realisme zit schoonheid. Realiseer je dat er veel veranderd is sinds Dynasty. Je wordt nu door sociale media constant en overal gebombardeerd met beelden vol schoonheid en glamour. Uit studies blijkt dat dat eetstoornissen en depressies kan veroorzaken. Eén studie pleit voor een waarschuwingsfunctie voor beeldmanipulatie op social media. Of het de oplossing is weet ik niet, maar ik ben wel benieuwd naar het effect. En ja, diversiteit wordt gelukkig steeds meer gevierd. Dat is meer van deze tijd dan die gemanipuleerde werkelijkheid. Zo’n #eerlijkefoto gaat niet zomaar viraal: we hebben behoefte aan een tegengeluid en realistische rolmodellen. Dat zorgt voor herkenning, je minder alleen voelen.”

FK: „Kijkers die moeite hebben met het interpreteren van gemanipuleerd beeld waarschuwen kan helpen, maar het is niet de oplossing. In andere tijden – toen men zich in een corset moest persen om aan een ideaalbeeld te voldoen – bestond dat toch ook niet? Het benadrukt wel de mate waarin men tegenwoordig begeleid moet worden in het bekijken van de (ideaal)beelden, waarbij ik toch weer terugkom op het persoonlijk (on)vermogen van het realistische inschatten van voorgeschotelde beelden. Ik geloof dat je punt over naastenliefde en een beter zelfbeeld eerder een gezonde balans bij de kijker kan bewerkstelligen dan een alert bij ‘onrealistische’ beelden.”

Lees ook dit interview met Tatjana Almuli: ‘Ik heb alles, werkelijk alles geprobeerd om af te vallen’

TA: „Ik geloof ook dat de drang naar perfectie en de manipulatie van beelden en uiterlijk om aan een ideaal te voldoen niet alleen van nu is. Alleen: de focus op uiterlijk is dwingender en het manipuleren van beelden is makkelijker dan ooit. Het ontwikkelen van een positief, gezond, realistisch zelfbeeld wordt zo echt moeilijker. Ik ben overigens nog steeds benieuwd naar een antwoord op de vraag die ik je eerder stelde: hoe ga jij om met (im)perfecties laten zien in je werk? Ik werk zelf ook als fotograaf en trek nooit iets glad omdat ik het belangrijk vind menselijkheid te vangen. En dat zit voor mij júist in vlekjes, deuken, vetrollen of een loensend oog. Maar ik ben niet werkzaam in de modewereld en ik kan me voorstellen dat hier andere regels gelden. Jij werkt in een systeem waar dat conventionele schoonheidsplaatje telkens weer wordt herhaald, dat wordt volgens mij ook van fotografen gevraagd. Hoewel er natuurlijk altijd ruimte is om je hier tegen te verzetten.”

FK: „Hoewel je het, gezien mijn werk, niet zou verwachten, ontken ik de schoonheid van realisme niet. Ik denk dat jij en ik als fotograaf anders denken, maar als mens aardig op één lijn liggen wat betreft menselijk zelfbeeld en het accepteren daarvan. Maar ik ben werkzaam in de mode, en daar wordt nou eenmaal anders gekeken naar ‘de vrouw’. Ik denk dat het vooral gaat om hoe wij de media hanteren waar we naar wensen te kijken. Hoewel we zelf verantwoordelijk zijn voor het manipuleren van beeld omarmen we die bewerkte beelden nog steeds als waarheid en als esthetieke standaard. De drang naar die droomwereld zal blijven, we zullen alleen moeten leren omgaan met het feit dat die beelden nooit de realiteit zullen zijn.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.