‘Controversieel gezichtsherkenningsbedrijf Clearview AI heeft Nederlandse klant’

Gezichtsherkenning Volgens BuzzFeed News heeft Clearview AI klanten onder „nationale handhavingsinstanties, overheidsorganen en politie” uit 26 landen buiten de Verenigde Staten, waaronder Nederland.
Gezichtsherkenning in China.
Gezichtsherkenning in China. Foto Mehdi Chebil/Polaris

Het controversiële Amerikaanse gezichtsherkenningsbedrijf Clearview AI heeft een klant binnen de Nederlandse overheid. Dat meldt de Amerikaanse nieuwswebsite BuzzFeed News donderdag. Clearview AI, een New Yorkse start-up, levert software die met behulp van kunstmatige intelligentie snel personen kan identificeren uit een enorme database van zo’n drie miljard profielfoto’s, overgenomen van grote socialemediabedrijven als Facebook, Twitter en Instagram.

Volgens BuzzFeed, dat zich baseert op interne documenten verkregen van een anonieme bron, bevindt zich onder de 2.228 klanten die de software minstens één keer gebruikten ook een organisatie uit Nederland. Welke organisatie dat is, werd niet bekendgemaakt. Clearview zou „nationale handhavingsinstanties, overheidsorganen en politie” uit 26 landen buiten de Verenigde Staten op de klantenlijst hebben. De Nederlandse politie zei eerder tegen NRC dat zij geen gebruikmaakt van software van Clearview. Inlichtingendienst AIVD doet zoals gebruikelijk „geen mededelingen over de middelen die gebruikt worden”.

BuzzFeed schrijft dat veel klanten geen contract met Clearview hebben afgesloten, maar dat werknemers van een gratis proefversie gebruikmaken, soms zonder medeweten van hun leidinggevenden. Zo ontkende de politie in New York de software te gebruiken, maar zou uit de documenten blijken dat meer dan dertig agenten een Clearview-account hebben.

De advocaat van Clearview zegt tegen BuzzFeed dat „de illegaal verkregen informatie talrijke onjuistheden bevat”. Het bedrijf geeft geen verder commentaar omdat er een onderzoek loopt. Woensdag zei Clearview tegen nieuwswebsite The Daily Beast dat een klantenlijst van diens servers ontvreemd was. Op vragen van NRC kon het bedrijf vrijdagmiddag niet direct reageren.

Lees ook deze column van Marc Hijink: Deze app graaft in 3 miljard gezichten

Oogsten

Clearview biedt klanten - naar eigen zeggen alleen opsporingsdiensten en ‘security professionals’ - software aan die snel personen in een enorme database van zo’n drie miljard gezichten kan terugvinden. De foto’s haalt het bedrijf van grote socialemediawebsites. Dit tot groot ongenoegen van bedrijven als Facebook, YouTube, Instagram en Twitter die Clearview begin deze maand opriepen „het oogsten” van de afbeeldingen van hun gebruikers te staken. Clearview zegt dat het om openbare bronnen gaat en houdt zich naar eigen zeggen volledig aan de wet.

Hoewel Clearview claimt geen klanten buiten de opsporingsdiensten te hebben en zich hoofdzakelijk te richten op de VS en Canada, ontstaat uit de publicatie van BuzzFeed een ander beeld. Ook tweehonderd commerciële bedrijven waaronder casino’s in Las Vegas, winkels als Walmart en Macy’s, banken als Wells Fargo en twee middelbare scholen hebben in de Verenigde Staten een proefaccount gekregen. In de VS zochten werknemers bij immigratiedienst ICE, de binnenlandse veiligheidsdienst FBI en drugsbestrijdingsorganisatie DEA enkele duizenden keer via Clearview. ICE begon afgelopen zomer een betaalde proef om Clearview te gebruiken in onderzoek naar cybercriminaliteit en kindermisbruik, maar heeft nog geen besluit genomen over verdere samenwerking, schrijft BuzzFeed.

De Nederlandse politie denkt wel na over gezichtsherkenning, zei minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) vorige week in antwoord op Kamervragen over toepassingen van kunstmatige intelligentie in het Nederlandse opsporingsapparaat. Grapperhaus vindt dat de politie moet kunnen experimenteren met de technologie „maar dat deze niet operationeel mag worden ingezet dan nadat met betrokken partijen inzichtelijk is gemaakt wat het wettelijk kader is, welke waarborgen er getroffen zijn en wat de uitkomst is van de juridisch ethische toets”.

Lees ook verhalen in ons dossier over de opkomst van slimme camera’s. Herkend door de camera en niemand die het ziet