Opinie

Minikerncentrale in de haven

Kernenergie De minikerncentrale is een reële oplossing voor het energievraagstuk, betogen gemeenteraadsleden Geert Koster en Robert Simons van Leefbaar Rotterdam. De Tweede Maasvlakte zou een mogelijke locatie voor een kerncentrale kunnen zijn.

Illustratie Stella Smienk
Illustratie Stella Smienk

Oplossingen voor maatschappelijke problemen mogen niet bij voorbaat uitgesloten worden wegens dogma’s uit het verleden. De stijgende vraag naar energie is zo’n probleem. Het draagvlak in de samenleving voor windmolenparken op land, velden vol zonnepanelen en vooral biomassacentrales neemt af. Het draagvlak voor kernenergie neemt juist toe. Het ontwikkelen van een nieuwe kerncentrale moet daarom bespreekbaar zijn.

Deze maand heeft de Rotterdamse gemeenteraad hiertoe een motie aangenomen. Op verzoek van Leefbaar Rotterdam, VVD en CDA wordt een congres georganiseerd op het gebied van thorium- en kernenergie. De ontwikkeling van een minikerncentrale is een van de thema’s die aan bod komen. De Tweede Maasvlakte is door het kabinet eerder al aangewezen als mogelijke locatie voor zo’n centrale.

De minikerncentrale kan binnen tien jaar een relatief betaalbaar alternatief zijn voor onze energievoorziening. De centrales gaan ontwikkeld worden door Rolls Royce. De Britse turbinefabrikant, niet te verwarren met de autofabrikant die tegenwoordig onderdeel is van BMW, gaat minikernreactoren maken die min of meer van de fabrieksband rollen. Deze minikerncentrale zou zestig jaar operationeel kunnen zijn en heeft een vermogen van 440 megawatt. Dat is iets minder dan de relatief kleine Nederlandse kerncentrale in Borssele die een vermogen van 485 megawatt heeft.

Met een oppervlakte van nog geen hectare zijn ze een stuk kleiner dan traditionele kerncentrales, die wel 1.500 tot 3.200 megawatt vermogen hebben. Met een geschatte prijs van 1,8 miljard pond zijn ze ook goedkoper dan klassieke kerncentrales die ongeveer 10 miljard euro zouden moeten kosten. De bouwkosten van een traditionele, grote kerncentrale zijn bovendien moeilijk te beheersen. De nieuwe kerncentrale bij het Britse Hinkley Point gaat nu al al bijna 25 miljard euro kosten.

De Britse overheid ondersteunt het initiatief van Rolls Royce met een financiering van 18 miljoen pond. Uiteindelijk zullen er tien tot vijftien minikernreactoren in het Verenigd Koninkrijk moeten komen. De Amerikaanse start-up Nuscale werkt aan vergelijkbare fabrieksmatige reactor die onder de 3 miljard dollar moet kosten.

Kerncentrales zijn goed voor maar liefst een kwart van alle elektriciteit in de Europese Unie. De centrales vormen daarmee verreweg de grootste CO2-vrije energiebron binnen de EU.

In het Nederlandse beleid voor de energietransitie ligt de focus vooral op wind- en zonne-energie. Deze energiebronnen lossen het probleem niet op. Ze kunnen niet goed functioneren zonder adequate reservecapaciteit als het niet waait of als het bewolkt is. Windmolens en zonneparken op land zijn bovendien een aanslag op de beperkte ruimte in ons dichtbevolkte land. Waterstof wordt onderzocht voor de opslag van energie, maar zal nooit de gehele energievoorziening kunnen borgen.

Stabiele energiebronnen zoals gas- en kolencentrales worden als gevolg van landelijk beleid op dit moment uitgefaseerd en in veel gevallen voorlopig vervangen door biomassa. Biomassa levert echter een hogere CO2-uitstoot op dan kolen; precies wat we volgens de klimaattafels onder leiding van ‘klimaatpaus’ Ed Nijpels moeten vermijden. Hoezo tegenstrijdig?

Een stabiele energiestroom zou op relatief korte termijn kunnen komen uit kernenergie. Frankrijk heeft verreweg de meeste kerncentrales in Europa. Dankzij de negentien Franse centrales met 58 kernreactoren is de CO2-uitstoot van de elektriciteitssector in Frankrijk bijzonder laag.

De gesmolten zoutreactor, met thorium als basis voor de kernsplitsing, is ook een veelbelovende CO2-vrije energiebron. Thorium kent milieu- en veiligheidsvoordelen ten opzichte van andere nucleaire energieopties. Maar de techniek voor het creëren van een thoriumcentrale is nog niet op het niveau van traditionele kerncentrales. Daar zal nog minimaal twintig jaar aan onderzoek en ontwikkeling voor nodig zijn.

Kernafval wordt bij Covra in Zeeland veilig en zorgvuldig bewaard. In Nederland ligt nu ongeveer 110 kubieke meter aan hoogradioactief afval opgeslagen; te vergelijken met de inhoud van anderhalve grote zeecontainer. Jaarlijks komt daar zo’n 4,5 kubieke meter bij, waarvan 1,5 uit Borssele.

Ook zal goed naar de veiligheid van een operationele kerncentrale gekeken moeten worden. De drie grote kernrampen uit het verleden – Three Mile Island, Tsjernobyl en Fukushima – hebben geleid tot een beperkt aantal dodelijke slachtoffers. In Fukushima was maar één dode te betreuren als gevolg van straling. Ter vergelijking: jaarlijks vallen alleen al in Nederland meer dan 600 verkeersdoden.

Het maatschappelijk draagvlak voor kernenergie neemt toe. Het IPCC, de werkgroep van VN-klimaatexperts, incorporeert kernenergie in alle vier mogelijke scenario’s om aan het Akkoord van Parijs te kunnen voldoen. Ook de directeur van het KNMI stelde recent dat kernenergie nodig is om de klimaatdoelen te halen.

Vicevoorzitter Frans Timmermans van de Europese Commissie liet onlangs weten „ideologisch niets voor én niets tegen kernenergie” te hebben. Volgens hem is kernenergie echter „hartstikke duur” en is er dus geen businesscase. Gezien de ontwikkeling van de minikerncentrale is er waarschijnlijk dus wél een business case, die in ieder geval het onderzoeken waard is. Het zou Timmermans sieren vanuit de Europese Commissie dit karwei op te pakken, zodat wij dit niet vanuit de Rotterdamse gemeenteraad hoeven te doen.

Geert Koster en Robert Simons Gemeenteraadsleden Leefbaar Rotterdam

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.