Opinie

De nieuwe Plasterk die oude Plasterk afdroogt

Tom-Jan Meeus

Ronald Plasterk (PvdA) heeft zichzelf opnieuw uitgevonden. De voormalige minister van Onderwijs (Balkenende IV) en Binnenlandse Zaken (Rutte II) keert zich al enige tijd in ronde woorden tegen het klimaatbeleid van Rutte III. Plasterk is tegenwoordig ondernemer en bewierookte deze week een bevriende sociaal-democraat die claimt dat klimaatactivisme een alibi is om mensen „een andere levensstijl” op te leggen.

Daarbij is Plasterk overtuigd voorstander van kernenergie, niet onzinnig uit een oogpunt van CO2-reductie, en heeft hij gering vertrouwen in de impact van bijvoorbeeld wind- en zonne-energie. Ook hij is zéér gekant tegen het kabinetsplan dat gemeenten regie toekent inzake aardgasvrije wijken, waarover hij vorig jaar een verbeten online discussie voerde met een verbouwereerde Gert-Jan Segers (ChristenUnie).

Alleen: je vraagt je bij de nieuwe Plasterk wel af of hij niet te gretig negeert waar de oude Plasterk voor heeft getekend.

Laten we beginnen bij kernenergie. Tegen het Het Financieele Dagblad zei Plasterk eind vorig jaar dat hij daar altijd voorstander van is geweest. Evengoed tekende hij in 2012, drie op de kandidatenlijst, een verkiezingsprogramma waarin de PvdA „tegen nieuwbouw van een kerncentrale” was. Najaar 2012 nam hij zitting in Rutte II, dat nooit plannen voor kernenergie ontwikkelde maar in het regeerakkoord wel steun uitsprak aan „nieuwe energiebronnen als zon en wind” alsmede „versnelling in het verduurzamen van bestaande woningen”. Vervolgens sloot dit kabinet in 2013 een Energieakkoord dat, opnieuw, niet repte over kernenergie maar voor 2050 wel een „volledig duurzame energievoorziening” en „energie-neutrale woningen” aankondigde.

Wat dit laatste praktisch inhield bleek uit de zogenoemde Green Deal Gasvrije wijken die Plasterk op 8 maart 2017, net voor de Kamerverkiezingen, namens het kabinet medeondertekende. Met gemeenten, provincies en netbeheerders schetste het kabinet hierin de aardgasvrije wijken die in het Klimaatakkoord door Rutte III zijn uitgewerkt. De energietransitie „grijpt in tot achter de voordeur van zeven miljoen huishoudens”, stond er. „Het grootste deel van de burgers zal niet langer kunnen koken op gas of het huis verwarmen met een CV-ketel”, aldus de door de oude Plasterk medeondertekende tekst.

Maar toen vorige week een bezoeker van een informatieavond over ditzelfde onderwerp (‘Gouda op weg naar aardgasvrij’) de bijeenkomst samenvatte als ‘klimaatreligie’, reageerde de nieuwe Plasterk: „Brrrr.”

Een voormalig minister kan Den Haag op de hak nemen, waarom niet. Maar het wordt misschien wat wonderlijk als blijkt dat hij daarmee in feite ook zichzelf op de hak neemt.

Tom-Jan Meeus (t.meeus@nrc.nl; @tomjanmeeus) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Lotfi El Hamidi.