Coronavirus doorkruist hadj in Saoedi-Arabië

Pelgrimstocht Bedevaartstochten naar Mekka en Medina zijn voorlopig opgeschort. Dat kan gevolgen hebben voor miljoenen pelgrims.

Pelgrims dragen mondkapjes bij hun aankomst donderdag in de Grote Moskee in Mekka, Saoedi-Arabië.
Pelgrims dragen mondkapjes bij hun aankomst donderdag in de Grote Moskee in Mekka, Saoedi-Arabië. Foto REUTERS/Ganoo Essa

De bedevaart naar Mekka van miljoenen moslims staat plotseling op losse schroeven. De Saoedische regering heeft donderdag pelgrimstochten naar de voor moslims heilige plaatsen Mekka en Medina tot nader order opgeschort om besmetting met het nieuwe coronavirus te voorkomen. Hoewel het aantal besmettingen in het Midden-Oosten snel toeneemt, kwam deze ingrijpende stap als een verrassing. Saoedi-Arabië zelf heeft tot dusverre nog geen enkel geval van Covid-19 geregistreerd.

Het Saoedische besluit kan de plannen van miljoenen islamitische pelgrims doorkruisen. Vorig jaar kwamen tijdens de zogenoemde Umrah, ook wel de kleine hadj genoemd, ruim 7,5 miljoen moslims op pelgrimstocht naar Saoedi-Arabië. Tijdens de zogenoemde grote hadj eind juli, die één week duurt en die elke moslim zo mogelijk eens in zijn leven moet maken, bezochten in 2019 2,5 miljoen moslims de heilige plaatsen.

De autoriteiten in Riad wijzen op de medische risico’s die er op dit moment aan de bedevaart van zoveel mensen tegelijk kleven. „We vragen God almachtig de hele mensheid voor kwaad te behoeden”, aldus een verklaring van het Saoedische ministerie van Buitenlandse Zaken.

Ook toeristen uit een nog niet nader gespecificeerd aantal landen waar het virus al is aangetroffen zijn niet langer welkom in Saoedi-Arabië. Hiertoe horen in elk geval China, Zuid-Korea, Iran en Italië.

Lees meer over het nieuwe coronavirus in ons blog

Veel pelgrims komen graag naar Mekka en Medina tijdens de ramadan, die dit jaar eind april begint. Ook Nederlandse pelgrims kunnen er door worden gedupeerd. „Wij hebben weer een reis gepland voor begin april en moeten nu afwachten of die kan doorgaan”, zegt Mohammed Simon van Mekka Reizen, een Rotterdams reisbureau dat zich toelegt op zulke reizen. „Op zichzelf heb ik wel begrip voor het Saoedische besluit. Het is in het belang van ons allemaal dat zulke reizen veilig zijn.”

Het aantal besmettingen in de omgeving van Saoedi-Arabië neemt snel toe. In Iran stond het aantal bevestigde gevallen donderdag op 254. Het officiële dodental bedroeg daar 26. Ook in het buurland Koeweit stijgt het aantal Covid-19-gevallen snel. Donderdag waren het er 43. In een ander buurland, Bahrein, waren er 33 zieken. Het ging in alle gevallen om mensen die recent in Iran waren geweest. Ook in de Verenigde Arabische Emiraten zijn er inmiddels 13 gevallen en in Oman vier.

Drastischere aanpak

Saoedi-Arabië kiest met zijn besluiten voor een drastischere aanpak dan Iran. Zelfs in de voor sjiieten heilige Iraanse stad Qom, waar zich tot nu toe de meeste doden voordeden buiten China, werd de Masoumeh - het belangrijkste heiligdom - nog niet voor pelgrims afgesloten. Wel werd er meer ontsmettende zeep verstrekt aan de niet zeer talrijke bedevaarders. Een woordvoerder voor het heiligdom riep gelovigen intussen op te blijven komen naar Masoumeh om daar gezamenlijk te bidden tegen de verdere verspreiding van het virus.

Het Saoedische besluit is niet in goeden aarde gevallen in Indonesië, het land met de grootste islamitische bevolking ter wereld. Indonesië alleen al is goed voor naar schatting een miljoen pelgrims per jaar. Ook donderdagochtend vertrokken er weer ruim 1.100 bedevaarders uit Jakarta richting Mekka en Medina. De Indonesische minister van Buitenlandse Zaken, Retno Marsudi, drong er bij de Saoedische autoriteiten op aan dat pelgrims uit Indonesië hun pelgrimstochten mochten voortzetten. Zij wees erop dat Covid-19 in Indonesië nog niet was aangetroffen. Volgens The Jakarta Post lobbyt de Indonesische ambassadeur inmiddels voor een uitzondering voor Indonesische pelgrims.

De problemen die Covid-19 veroorzaakt doorkruisen de ambitieuze plannen van de Saoedische kroonprins Mohammed bin Salman om het toerisme in eigen land een stevige impuls te geven en de Saoedische economie zodoende minder afhankelijk te maken van de oliewinning. Sinds oktober vorig jaar is het voor toeristen uit 49 landen een stuk makkelijker geworden om een visum voor Saoedi-Arabië te krijgen, althans op papier. Inmiddels zijn er zo’n 400.000 van zulke visa verstrekt. Dat is nog altijd ver af van de doelstelling van 100 miljoen buitenlandse bezoekers per jaar in 2030.

Wat moet je doen als je in een risicogebied bent geweest? En 21 andere vragen over de uitbraak van het coronavirus