Better Call Saul: beter dan Breaking Bad?

Series Spin-offs van succesvolle series zorgen vaker voor een opvolgingscrisis dan dat ze de verwachtingen kunnen waarmaken. Better Call Saul ontsproot aan Breaking Bad en lijkt zelfs meer te worden dan een waardig opvolger.

Bob Odenkirk als Jimmy McGill, later bekend als Saul Goodman.
Bob Odenkirk als Jimmy McGill, later bekend als Saul Goodman. Foto AMC/Sony Pictures Television/Warrick Page

Als de hoofdrolspelers van Friends dit voorjaar bijeenkomen voor een extreem lucratieve terugblikspecial, is de kans klein dat het woord ‘spin-off’ zal vallen. De originele serie over zes vrienden in New York mag dan een van de meest succesvolle sitcoms ooit zijn, opvolger Joey (2004) was dat beslist niet. De spin-off met de weinig prikkelende titel, vernoemd naar hoofdpersonage Joey Tribbiani (Matt LeBlanc), was niet zomaar een mislukking maar bezorgde betrokkenen littekens op hun ziel. Matt Hubbard maakte deel uit van het schrijversteam en deelde op Twitter een pijnlijke herinnering aan het moeizame productieproces. De serie was een sitcom van de oude school en werd live opgenomen voor een publiek: „Opnames van Joey konden zeven tot acht uur duren. Terwijl we tevergeefs grappen probeerden te herschrijven, liep de zaal uiteindelijk helemaal leeg.”

De laatste afleveringen van Joey werden in de VS door zender NBC niet eens meer uitgezonden. Op misschien een grapje van LeBlanc na zal dit pijnlijke hoofdstuk tijdens de special worden doodgezwegen. De reünie van Friends, voornamelijk een reclamespot voor de nieuwe streamingdienst HBO Max, moet vooral gezellig blijven.

Een dergelijke mislukking laat zien dat een spin-off een risicovolle onderneming kan zijn, zelfs als geliefde acteurs en getalenteerde makers meewerken. Het verlengen van een succesnummer via een nieuwe serie, vaak met bijfiguren die worden gepromoveerd tot hoofdfiguren, kan lucratief zijn. Maar tegenover iedere Frasier (succesvolle spin-off van Cheers) staat een megaflop als Joanie Loves Chachi (mislukte spin-off van Happy Days). Met een spin-off moeten makers tegelijk iets vertrouwds en iets nieuws neerzetten. Dat het origineel wordt overtroffen, lijkt al helemaal een onmogelijke opgave. Toch lijken makers Vince Gilligan en Peter Gould dat te gaan doen met Better Call Saul, hun spin-off van Breaking Bad (2008-2013), de invloedrijke misdaadserie over de transformatie van een brave scheidkundeleraar in een gewetenloze drugskoning.

Groter succes

Saul Goodman, de louche advocaat van Walter White, was in het origineel voornamelijk een komische bijfiguur die zorgde voor een broodnodige lucht in een zenuwslopend verhaal. In zijn eigen serie is het door Bob Odenkirk gespeelde personage veel meer dan dat. In de eerste seizoenen gebruikt hij de naam Saul Goodman niet eens; we volgen in de eerste vier seizoen de belevenissen van Jimmy McGill, een sympathieke doerak die niets liever wil dan net zo’n gerespecteerde advocaat worden als zijn broer Chuck. Gaandeweg ontpopt de glibberige goedzak zich tot een cynische opportunist.

Better Call Saul weet de valkuilen van de spin-off te ontwijken door juist met de verwachtingen van het publiek te spelen. Terwijl de steeds verdere escalatie in het plot van Breaking Bad voor een constante adrenalinestoot zorgde, doet Better Call Saul eigenlijk het tegenovergestelde; dit is een ultieme slow burn waar plottechnisch soms niks gebeurt. Omdat het verhaal zich voor Breaking Bad afspeelt, weet je als kijker in grote lijnen al wat het eindstation is. Plot doet er daarom ook veel minder toe, Saul is veel meer een karakterschets. Zo hebben Gilligan en Gould de ruimte om met een lange reeks schelmenstreken het personage van Slippin’ Jimmy in te kleuren. Dat wordt vaak inventief in beeld gebracht, met slimme montage en creatief camerawerk. Het rustige tempo kán frustrerend zijn, de schillen van Jimmy’s menselijkheid worden echt een voor een afgepeld.

Lees ook: Echte fans van Breaking Bad kunnen een rondrit doen in camper van Walter White

Maar deze kabbelende serie is tegelijkertijd ook weer razend spannend. Wat zal er gebeuren met Jimmy’s vriendin Kim Wexler (Rhea Seehorn, absolute uitblinker in een sterrenserie) die niet in Breaking Bad voorkomt? En dan zijn er ook de vooruitblikken, waarin we zonder verdere context het treurige leven van Jimmy na Breaking Bad zien.

Nu, aan het begin van vijfde en voorlaatste seizoen, worden alle verwachtingen ingelost. Jimmy noemt zichzelf inmiddels Saul Goodman, draagt steeds flamboyantere kostuums en vervreemdt zich verder van de enige persoon die wel om hem geeft. We weten dat het slecht gaat aflopen maar de makers hebben nog twee seizoenen om Jimmy naar de afgrond te duwen. Wat voor tragedie zal de gewiekste advocaat ontdoen van zijn laatste greintje goedheid?